1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi




Indir 87.54 Kb.
Title1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi
Date conversion19.12.2012
Size87.54 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttps://gumusgozefen.wikispaces.com/file/view/KİMYASAL TEPKİMELER DERS NOTU.doc
ÜNİTE 1: MADDEDEKİ DEĞİŞİM VE ENERJİ


C- KİMYASAL TEPKİMELER

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi

2- Tepkimelerde Kütlenin Korunumu

4- Kimyasal Tepkimelerin Önemi


C- KİMYASAL TEPKİMELER (REAKSİYONLAR) :


Maddenin şekli, rengi, kokusu, öz kütlesi, hacmi, hal değişim sıcaklıkları gibi özelliklere fiziksel özellikler denir.

Maddenin içyapısını değiştirmeden şeklinde, durumunda, dış görünüşünde yani fiziksel özelliklerinde meydana gelen değişmelere fiziksel değişme denir. Fiziksel değişme sonucu yeni madde oluşmaz, değişen maddeler kendi özelliklerini kaybetmezler ve eski hallerine geri dönebilirler.

Maddenin içyapısı yani atomlarının dizilişi ile ilgili olan yanıcılığı, yakıcılığı ve tepkime vermesi gibi özelliklere kimyasal özellik denir.

Maddenin içyapısının değişerek yeni madde oluşmasını sağlayan değişmelere kimyasal değişme, kimyasal reaksiyon, kimyasal olay veya kimyasal tepkime denir. Kimyasal değişme sonucu yeni madde oluşur, değişen maddeler kendi özelliklerini kaybederler ve eski hallerine geri dönemezler. (Kimyasal değişme sonucu ısı ve ışık açığa çıkar ve gaz kabarcıkları oluşur).


Örnek : Maddenin hal değiştirmesi, parçalanması, toz haline getirilmesi fiziksel değişmedir.

Bütün yanma, çürüme, paslanma ve mayalanma olayları kimyasal değişmedir.


1- Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Yazılması, Denkleştirilmesi ve Özellikleri :


a) Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Yazılması :

Kimyasal tepkimeler denklemlerle gösterilir. Kimyasal tepkimeye giren maddelerdeki kimyasal bağlar kopar ve tepkime sonucu yeni kimyasal bağlar oluşur.


1- Kimyasal tepkimelerde değişmeye uğrayan (tepkimeye giren) maddelere girenler (reaktifler) denir.

2- Kimyasal tepkimelerde değişme sonucu oluşan (tepkimeden çıkan) maddelere çıkanlar (ürünler) denir.

3- Kimyasal tepkimelerde girenlerin ve ürünlerin özellikleri farklıdır.

4- Kimyasal tepkime denklemleri yazılırken sol tarafa girenler, sağ tarafa ürünler yazılır ve aralarına ok işareti (→) konur. Ok işareti eşittir anlamındadır ve tepkimenin gerçekleşme yönünü gösterir.

5- Kimyasal tepkime denklemleri yazılırken girenler ya da ürünler birden fazla ise aralarına artı (+) işareti konur.


Girenler → Ürünler

A + B + … → C + D + …


b) Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Özellikleri :


1- Kimyasal tepkimeye girenlerin ve ürünlerin aşağıdaki özellikleri aynıdır yani korunur.

Atom sayıları.

Atom cinsleri.

• Kütle toplamları.

• Proton sayıları toplamları.

• Nötron sayıları toplamları.

• Elektron sayıları toplamları.

• Kütle numaraları toplamları.


2- Kimyasal tepkimeye girenlerin ve ürünlerin aşağıdaki özellikleri bazen aynı bazen de farklıdır yani bazen korunur bazen de korunmaz.

Mol sayıları.

Molekül sayıları.

Hacimleri.

Enerji miktarları.

Her bir elementin elektron sayısı.

Elementlerin değerlikleri.

Molekül çeşitleri.

3- Kimyasal tepkimelerde girenlerin ve ürünlerin atom sayıları eşit değilse tepkime denkleştirilir.


c) Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi :

1- Tepkimeye girenlerin ve ürünlerin sadece önlerin uygun rakamlar (katsayılar) yazılır.

2- Yazılan katsayı hangi formülün önüne yazılmışsa o formüldeki bütün elementlere aittir.

3- Denkleştirme yapılırken atom sayısı en fazla olan formülün katsayısı önce 1 kabul edilir.

4- Denkleştirme yapılırken genelde H ve O nin denkleştirilmesi en sona bırakılır.


ÖRNEKLER :


1- H2 + 1/2 O2 → H2O Girenler Ürünler

H→2 H→2

O→2. ½ = 1 O→1


2- 2H2 + O2 → 2H2O Girenler Ürünler

H→2.2 = 4 H→2.2 = 4

O→2 O→1.2 = 2


3- N2 + 3H2 → 2NH3 Girenler Ürünler

N→2 H→1.2 = 2

H→2. 3 = 6 H→3.2 = 6


Girenler Ürünler

• Atom Sayıları → Korunur • Atom Sayıları → Korunur

2N+6H=8 Atom 2(1N+3H)=8 Atom

• Atom Cinsleri → Korunur • Atom Cinsleri → Korunur

N ve H N ve H

• Proton Sayıları → Korunur • Proton Sayıları → Korunur

2.N+(3.2).H=2.7+6.1=20 2.(1.N+3.H)=2.(1.7+3.1)=2.10=20

• Nötron Sayıları → Korunur • Nötron Sayıları → Korunur

2.N+6.H=2.7+6.0=14 2.(1.7+3.0)=2.7=14

• Elektron Sayıları → Korunur • Elektron Sayıları → Korunur

2.N+(3.2).H=2.7+6.1=20 2.(1.N+3.H)=2.(1.7+3.1)=2.10=20

• Molekül Sayıları → Korunmayabilir • Molekül Sayıları → Korunmayabilir

1 Molekül N2+3Molekül H2 = 4 Molekül 2 Molekül NH3

• Hacimleri → Korunmayabilir • Hacimleri → Korunmayabilir

1 Hacim N2+3 Hacim H2 = 4 Hacim 2 Hacim NH3

• Kütleleri (Kütle No) → Korunur • Kütleleri(Kütle No) → Korunur

2.N + (3.2).H=2.14+6.1=34 2.(1.N+3.H)=2.(1.14+3.1)=2.17=34


4- Zn + 2 HCl → ZnCl2 + H2


5- Mg + 2 HCl → MgCl2 + H2


6- C + 1/2 O2 → CO2


7- N2 + 2 O2 → 2 NO2


8- HgO → Hg + 1/2 O2


9- NaOH + HCl → NaCl + H2O


10- Al + 3 HBr → AlBr3 + 3/2 H2


11- Ca + 2 HCl → CaCl2 + H2


12- Fe2O3 + 2 Al → Al2O3 + 2 Fe


13- KClO3 → KCl + 3/2 O2


14- CH4 + O2 → CO2 + 2 H2O


15- C2H6 + 7/2 O2 → 2 CO2 + 3 H2O


16- CH3OH + 3/2 O2 → CO2 + 2 H2O


17- C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O (Solunum)


18- C4H10 + 13/2 O2 → 4 CO2 + 5 H2O


19- C2H5OH + 3 O2 → 2 CO2 + 3 H2O


20- CaCO3 → CaO + CO2 (Kireç Taşı→Sönmemiş Kireç + CO2)


21- CaO + H2O → Ca(OH)2 (Sönmemiş Kireç+Su→Sönmüş Kireç)


22- 6 CO2 + 6 H2O → C6H12O6 + 6 O2 (Fotosentez)


23- 2 NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + 2 H2O


24- 2 NH3 + 5/2 O2 → 2 NO + 3 H2O


25- H2SO4 + Ca(OH)2 → Ca(SO4) + 2 H2O


26- 3 H2SO4 + 2 Al(OH)3 → Al2(SO4)3 + 6 H2O


27- NaClO3 → NaCl + 3/2 O2


28- NH4Cl → NH3 + HCl


29- 2 NaHCO3 → Na2(CO3) + H2O + CO2


30- KOH + HBr → KBr + H2O


31- Mg + 2 HBr → MgBr2 + H2


32- Mg(OH)2 → Mg + 2 (OH)


33- NH3 + H2O → NH4 + OH


34- Ca(OH)2 → Ca + 2 (OH)


SORULAR :


1- Aşağıdaki denkleştirilmiş tepkimede X yerine hangi bileşik veya element yazılmalıdır?


H2 + ½ X → H2O


• X bileşik veya molekülü girenlerde olduğu için, ürünlerde olup ta girenlerde olmayan bileşik veya elementler aranır.


Girenler Ürünler


H → 2 H → 2

O → ? O → 1


½ . X → 1 tane O » X = O2


2- Aşağıdaki denkleştirilmiş tepkimede X yerine hangi bileşik veya element yazılmalıdır?


3 X + 8 HNO3 → 3 CO2 + 8 NO + 10 H2O


• X bileşik veya molekülü girenlerde olduğu için, ürünlerde olup ta girenlerde olmayan bileşik veya elementler aranır.


Girenler Ürünler

H → 8 . 1 = 8 H → 10 . 2 = 20

N → 8 . 1 = 8 N → 8 . 1 = 8

O → 8 . 3 = 24 O → 3 . 2 + 8 . 1 + 10 . 1 = 24

C → ? C → 3 . 1 = 3


3 X → 20 – 8 = 12 tane H 3 X = 12 H , 3 C = 3 (C , 4 H) = 3 ( CH4

→ 3 tane C


X = CH4


3- Aşağıdaki denkleştirilmiş tepkimede X yerine hangi bileşik veya element yazılmalıdır?


KMnO4 + 8 HCl → KCl +X +4 H2O + 5/2 Cl2


• X bileşik veya molekülü ürünlerde olduğu için, girenlerde olup ta ürünlerde olmayan bileşik veya elementler aranır.


Girenler Ürünler

K → 1 . 1 = 1 K → 1 . 1 = 1

Mn → 1 . 1 = 1 Mn → ?

O → 1 . 4 = 4 O → 4 . 1 =4

H → 8 . 1 = 8 H → 4 . 2 = 8

Cl → 8 . 1 = 8 Cl → 5/2 . 2 + 1 = 5 + 1 = 6


X → 1 tane Mn X = 1 Mn , 2 Cl

→ 8 – 6 = 2 tane Cl


X = MnCl2

4- Aşağıdaki kimyasal tepkime denkleştirildiğinde H2O ‘ nun katsayısı kaç olur?


H2(CO3) + Ba(OH)2 → Ba(CO3) + 2 H2O


5- Aşağıdaki kimyasal tepkime denkleştirildiğinde X ve Y yerine hangi katsayılar yazılmalıdır?


H3(PO4) + Y Mg(OH)2 → Mg3(PO4)2 + X H2O


2 H3(PO4) + 3 Mg(OH)2 → Mg3(PO4)2 + 6 H2O X = 6 , Y = 3


2- Kimyasal Tepkimelerde Kütlenin Korunumu Kanunu :

Kimyasal tepkimelerde, tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı, tepkimeden çıkan maddelerin yani ürünlerin kütlelerinin toplamına eşittir. Bu kanuna kütlenin korunumu kanunu ya da Lavosier kanunu denir.

Kimyasal tepkimelerde, hiçbir zaman tepkimeye giren maddeler yok olmaz, ancak bir halden başka bir hale dönüşür. Bu nedenle kimyasal tepkimelerde kütle korunur.


Tepkimeye Girenlerin Kütleleri Toplamı = Tepkimeden Çıkanların Kütleleri Toplamı


mGirenler = mÜrünler


ÖRNEKLER :


1- Aşağıdaki tepkimede kaç gram FeS bileşiği oluşur? (56Fe , 32S)


Fe + SFeS

56 gr + 32 gr = 88 gr


2- Aşağıdaki tepkimede kaç gram H2O bileşiği oluşur? (1H , 16O)


H2 + ½ O2H2O

2 . 1 + 1 . 16 = 18 gr


3- Aşağıdaki tepkimede 100 gram CaCO3 bileşiği ayrıştırıldığında 56 gram CaO ile kaç gram

CO2 oluşur?


CaCO3 CaO + CO2

100 = 56 + x » x = 100 – 56 » X = 44 gr


4- Aşağıdaki tepkimede verilen kütlelere göre tepkimeye giren HCl ‘nin kütlesi kaç gramdır?


HCl + NaOHNaOH + H2O

x 40 58 18


mGirenler = mÜrünler

x + 40 = 58 + 18 » x = 76 – 40 » x = 36 gr


c) Sentez (Birleşme) Tepkimeleri :

İki ya da daha fazla maddenin birleşerek kendinden daha karmaşık yapılı maddeleri oluşturmasını gösteren tepkimelere sentez (birleşme) tepkimeleri denir.

• Sentez tepkimeleri sonunda ısı açığa çıkar. Bu nedenle ekzotermik tepkimeler genelde sentez tepkimeleridir.


• H2 + 1/2 O2 → H2O

• 2Fe + 3/2 O2 → Fe2O3

• KCl + 3/2 O2 → KClO3

• CaO + H2O → Ca(OH)2

• 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6 O2

• Fe + S → FeS

• C + O2 → CO2


d) Ayrışma (Analiz) Tepkimeleri :

Karmaşık yapılı bir maddenin kendinden daha basit yapılı maddelere ayrılmasını gösteren tepkimelere ayrışma (analiz) tepkimeleri denir.

• Karmaşık yapılı maddelerin kendinden daha basit maddelere ayrılmasına analiz denir.

• Ayrışma tepkimelerinin gerçekleşmesi için enerji gereklidir. Bu nedenle endotermik tepkimeler genelde ayrışma tepkimeleridir.


• H2O → H2 + 1/2 O2

• CaCO3 → CaO + CO2

• KClO3 → KCl + 3/2 O2

• HgO → Hg + 1/2 O2

• CO2 → C + O2

• 2NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2


e) Asit ve Baz (Nötrleşme) Tepkimeleri :

Asit ve bazların tepkimeye girerek su ve tuz oluşturup tepkime sonucu ısı açığa çıkarmasını gösteren tepkimelere nötrleşme tepkimeleri denir.

• Nötrleşme tepkimeleri sonucu ısı açığa çıktığı için bu tepkimeler aynı zamanda ekzotermik tepkimelerdir.


• NaOH + HCl → NaCl + H2O + Isı

Baz Asit Tuz Su

• KOH + HBr → KBr + H2O + Isı

Baz Asit Tuz Su

• 2NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + 2H2O + Isı

Baz Asit Tuz Su


f) Yanma Tepkimeleri :

Maddelerin oksijen ile tepkimeye girmesine yanma, bu olayı gösteren tepkimelere de yanma tepkimeleri denir.

• Yanma olayının gerçekleşmesi için yanıcı madde, yakıcı madde, oksijen gazı ve tutuşma sıcaklığı gereklidir.

• Yanma olayı, yavaş yanma ve hızlı yanma olarak iki çeşittir. Paslanma ve çürüme olayları yavaş yanmadır.

• C – H veya C – H – O den oluşan (organik) maddeler yanınca CO2 ve H2O oluşur.

• Yanma olayı sonucu ısı açığa çıktığı için bütün yanma olayları ekzotermik, yanma olayını gösteren tepkimeler de ekzotermik tepkimelerdir.


• CH4 + 2 O2 → CO2 + 2 H2O

• C2H6 + 5/2 O2 → 2 CO2 + 3 H2O

• C2H5OH + 3 O2 → 2 CO2 + 3 H2O

• 2 Fe + 3/2 O2 → Fe2O3

g) Asitlerin Metallere Etkisi :

Kuvvetli asitlerin (aktif) metallerle tepkimeye girerek metal tuzu ve hidrojen gazı oluşmasını gösteren tepkimelerdir.


• Al + 3 HCl → AlCl3 + 3/2 H2

• Zn + 2 HCl → AlCl2 + H2

• Mg + 2 HCl → MgCl2 + H2


h) Yer Değiştirme Tepkimeleri :

Tepkimeye giren maddelerdeki elementlerin yer değiştirmesini gösteren tepkimelerdir.


• Mg + 2 HCl → MgCl2 + H2

• 2 KI + Pb(NO3)2 → 2K(NO3) + PbI2


NOT : 1- Elementlerden bileşik elde edilmesini gösteren tepkimeler sentez tepkimesidir.

2- Bileşiklerin elementlerine ayrılmasını gösteren tepkimeler ayrışma tepkimesidir.

3- CaCO3 → Kireç Taşı

CaO → Sönmemiş Kireç

Ca(HO)2 → Sönmüş Kireç


7- Kimyasal Tepkimelerin Önemi :

Doğadaki canlılığın devam etmesi için kimyasal tepkimeler önemlidir. Çevremizde bulunan ve canlılar tarafından kullanılan maddelerin çoğu bileşik halde olup bu maddeler kimyasal tepkimeler sonucu oluşur.


• Bitkilerin fotosentez sonucu besin üretmeleri kimyasal tepkimedir.


Karbondioksit + Su + Güneş Enerjisi → Besin (Glikoz) + Oksijen

6CO2 + 6H2O+ Güneş Enerjisi → C6H12O6 + 6 O2


• Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli olan enerji, hücrelerdeki mitokondrilerde besinlerin oksijen ile yakılması sonucu elde edilir. Bu olay solunumdur ve kimyasal tepkimedir.


Besin (Glikoz) + Oksijen → Karbondioksit + Su Buharı + Enerji

C6H12O6 + 6 O2 → 6CO2 + 6H2O + Enerji


• Doğadaki karbon, azot ve oksijen döngüleri kimyasal tepkimedir.

• Hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar kimyasal tepkimeler sonucu üretilir.

• Sabun (yağ ve bazdan oluşur), deterjan (petrol kullanılır) gibi temizlik ürünleri kimyasal tepkimeler sonucu üretilir.

• Canlılardaki sindirim olayları kimyasal tepkimedir. (Besinlerin kana ya da hücrelere geçebilecek hale getirilmesine sindirim denir. Yağın enzimlerle yağ asidi ve gliserine, nişastanın enzimlerle glikoza, proteinlerin enzimlerle amino asitlere parçalanması).

• Sütten peynir, yağ, yoğurt yapılması, üzümden sirke, şarap, pekmez yapılması kimyasal tepkimedir.

• Giysi üretiminde kullanılan yapay ipek, naylon ve saten kimyasal tepkimeler sonucu üretilir.

• Tarımda kullanılan gübre ve ilaçlar kimyasal tepkimeler sonucu üretilir.

• Fosillerin toprak altında petrol, kömür ve doğal gazı oluşturması kimyasal tepkimedir (Canlı kalıntıları ayrıştırıcılar ile ayrıştırılır).

• Metallerin saflaştırılması kimyasal tepkimeler sonucu gerçekleşir.





Add document to your blog or website

Similar:

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconYarı-Tepkime Yöntemi ile Redoks Tepkimelerinin Denkleştirilmesi

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconBiyotransformasyonla 3-metil bütirik asit, asetik asit bakterileri ile iki adımlı bir tepkime ile 3-metil bütanolden üretilmektedir. Bu tepkime adımlarını

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconÇeşitli durumlarda sözlü olarak kendini ifade etme, bir konu hakkında basit sorular sorma, basit sorulara cevap verme, kendini tanıtma, basit konularda

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconBasit makineler kuvvetten, hızdan ve yoldan kolaylık sağlarlar. Basit makineler günlük hayatımızı kolaylaştırmak için vardır. Basit makineler olmasa bazı işleri yapmak çok daha zor ve zahmetli olurdu

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconMiyopinin iki ana tipi vardır. Basit miyopi ve habis miyopi. Basit miyopi 5 diyoptriye kadar olan ve 23-24 yaşlarından sonra ilerlemeyen ya da çok az ilerleyen miyopi türüdür. Basit miyop olan kişiler gözlerini kısarak uzağı net görmeye çalışırlar

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconTEPKİME ISISI SORULAR—kimyali wordpress com

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconBir basit makinenin birinci işlevi hayatımızı kolaylaştırmaktır. Basit makine için aşağıdaki koşullar geçerlidir

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconBİR DEVRENİN DURUM DENKLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜ İLE SÜREKLİ SİNÜZOİDAL HALDEKİ ÇÖZÜMÜNÜN KARŞILAŞTIRILMASI

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconBASİT MAKİNELER Günlük hayatta yaptığımız işleri daha kolay yapabilmek için kullandığımız düzeneklere basit makineler

1- Basit Tepkime Denklemlerinin Yazılması ve Denkleştirilmesi iconBir işi daha kolay yapabilmek için kullanılan düzeneklere basit makineler denir. Bu basit makineler kuvvetin doğrultusunu, yönünü ve değerini değiştirerek

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page