Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri




Indir 50.1 Kb.
TitleBölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri
Date conversion19.12.2012
Size50.1 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.eytpe.net/wp-content/uploads/2012/09/Örgüt-ve-Yönetim.doc
Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri..…………………1

Örgüt kuramları……………………………………………………………………………….2

Örgüt ve birey…………………………………………………………………………………3

Örgütlerdeki gruplar…………………………………………………………………………..3

Doğal örgüt…………………………………………………………………………………...4

Örgüt boyutları………………………………………………………………………………..4

BÖLÜM 2: YÖNETİM KAVRAMININ TANIMLARI VE ÖZELLİKLERİ……………….5

Yönetimin özellikleri………………………………………………………………………….5

F. Taylor ve bilimsel yönetimin doğuşu………………………………………………………6

HENRİ FAYOL’UN Yönetsel Teorisi………………………………………………………..6

Farklı yönetim yaklaşımları…………………………………………………………………...7


Örgüt Tanımları ve Özellikleri

Örgütü bir yapı, yönetimi ise bu yapıyı işleten bir süreç olarak tanımlayabiliriz. Örgüt içerisindeki koordinasyon ne kadar yaratıcı olursa, örgüt o kadar canlı ve etkili olur.

Yönetim, kararlaştırılmış örgüt amaçlarını gerçekleştirmek için madde ve insan kaynaklarına yön verir ve bunları kontrol eder. Örgüt içinde güçlü bir iş birliğinin olması bir kararı uygulayacak ve bu kararın uygulanmasından etkilenecek insanlara, karar eylemine katılma fırsatı verilmesiyle sağlanabilir.

Örgüt ve yönetim iç içe işler. Başlangıç noktasında yönetim değil örgüt vardır. Çünkü yönetimin görevi örgütü amaçlarına ulaştırmaktır. Örgüt yöneticisi örgütün üstünde değil, onun içinde ve bir parçasıdır.

Barnard (1994), “örgütü, iki veya daha fazla bireyin bilinçli olarak koordine edilmiş etkinliklerinin veya güçlerinin bir sistemi” olarak tanımlamış ve bir örgütün, ortak bir amacı başarmak için aksiyona katkıda bulunmaya gönüllü, birbirleriyle iletişime girebilen bireyler olduğunda ortaya çıktığını öne sürmüştür.


Schein (1970) örgütü; “iş ve iş bölümü yapılarak, bir otorite ve sorumluluk hiyerarşisi içinde, ortak amaç ya da amacın gerçekleştirilmesi için bir araya gelen insanların, gerçekleştirdikleri faaliyetlerinin ussal eşgüdümü”


Etzoni (1964) “belirli amaçlara ulaşmak için kurulmuş toplumsal birimler”,


Marc ve Simon (1958) ise, “üyeleri arasında ilişkiden oluşan toplumsal bir yapı” olarak tanımlamışlardır.


’Örgüt, belli amaçlara ulaşmak için bir insan grubunun çabalarını düzenleştirmeye yarayan belirli yapı, kural ve süreçlerin bütünüdür.’’


‘’Örgüt, belirli amaçlar doğrultusunda kişilerin gayretlerini birleştirdikleri yapılandırılmış bir süreçtir.’’


‘’Örgüt, insan, iş, teknoloji faktörlerini birleştiren bir sistemdir. ‘’


‘’Örgüt, teknik ve sosyal faktörlerle ilgili bir düzenlemedir.’’


Geniş anlamıyla örgüt; belirli amaçlar doğrultusunda kişilerin çabalarının eş güdümlendiği bir yönetim işlevi; amaç, insan, teknoloji boyutlarının etkileştiği bir sistem; kişiliğini belirleyen ve kendine özgü bir kültürü olan; işleri, mevkileri, çalışanları ve aralarındaki yetki ve iletişim ilişkilerini gösteren bir yapıdır.

Örgütlerin üç temel boyutu


  • Biçimsellik;(yazılı ve uyulması gereken kurallar)




  • Merkezileşme; karar verme ve yetkinin konumu MERKEZİYETÇİ/ MERKEZKAÇ




  • Karmaşıklık; farklılaşmayı ortaya koyar


Yatay farklılaşma; aynı düzeydeki farklı iş unvanları, meslek grupları ve işlevsel birimlerin sayısı

Dikey farklılaşma; örgütteki kademelerin sayısı


Örgütlerin şu işlemleri gördükleri söylenebilir


• Örgütler insan gereksinim ya da taleplerini daha etkin bir biçimde tedarik edebilirler.
• Örgütler etkinliği arttırırlar.
• Bireyler için daha fazla güvenlik sağlarlar.


Bu bakımdan insanların örgütlere şu amaçlarını gerçekleştirmek için girdikleri söylenebilir:


• Daha başarılı olmak,

• Gereksinim ve taleplerini daha iyi karşılamak,

• Ve genel olarak daha iyiye gitmek.

Örgüt kuramları


Örgüt kuramlarını 3 ana başlık altında toplayabiliriz;


1 Klasik kuram


a. İş bölümü: Uzmanlaşmaya ve birimleşmeye yol açar

b. Derece ve görev: Örgütün dikey ve yatay gelişmesini sağlar, yetki ve sorumluluk

kavramlarını içine alır.

c. Yapı: Örgütteki görevlerin mantıksal bir örgüsünden meydana gelir

d. Kontrol alanı: bir üstün kontrol edebileceği bir alt basamaktaki memur sayısını

ve bu sayının örgüt yapısı üzerindeki etkisini gösterir.


2. Neoklasik kuram


Klasik kuramın öğelerini kabul etmekle birlikte bunların insan davranışlarıyla

değiştiğini savunur.


  1. Sosyal konyrol aracı olarak etki gösterir

  2. İlişkilerin çözümlenmesi için değişik teknikleri gerektirir

  3. Kendisine özgü statü ve iletişim sistemleri vardır

  4. Değişikliğe karşı direnir çünkü yaşaması içindeki ilişkilerin kalmasına bağlıdır

3. Sistem kuramı


Sistemin amaçları stratejik parçaları bu parçaların birbirine bağımlılığı ve

Bu parçaları kaynaştırma süreci etrafında toplanır.


  1. Görevlerin saptanma ve sınıflandırılmasından meydana gelen formal örgüt

  2. Kişiler arası ilişkilerin yarattığı informal örgüt

  3. Örgütte bütünlüğü sağlamak için birbirine aykırı öğeleri birleştiren rol ve

statü kavramları

d. Görevlerin yerine getirildiği ortam


Örgüt ve Birey


Örgüt sadece bir sinir sistemi; bir çift el istihdam etmemektedir. Çeşitli özellikleri yetenekleri, tutumları, eğilimleri, deneyimleri, beklentileri, ve sorunları olan, her biri ayrı bir dünya olan bireyleri istihdam etmektir.

Bireyler farklı ve sınırlı olan düşünme ve kavrama yeteneklerini örgütler aracılığı ile bütünleştirerek, bireysel güç ve yeteneklerini aşan amaçlarını gerçekleştirirler.

Örgütler bireylerin belirli psikolojik yönlerine sahip olmayı yeğler ama, sürekli olarak, söz konusu yönlerden ya fazlasını ya da eksiğine sahip olmaktadır.

Örgütlerin ve bireylerin birlikte gelişmesi, hem bir zorunluluk hem de bir amaçtır. Ne birey nede örgüt asla tamamlanmamış bir sonuç değildir. Her ikisi de gelişme gücüne sahiptir.


Örgütlerdeki gruplar


Örgütlerde iki tür grup vardır. Bunlar örgüt tarafından kasıtlı olarak kurulan formal örgüt ve bireylerarası etkileşim sonucunda oluşan informal veya sosyal örgüt olarak adlandırılır.


Formal örgüt

Bazı gruplar örgüt amaçlarını gerçekleştirmek için örgüt tarafından özellikle oluşturulur. Oluşturulan bu gruplar örgüt tarafından dağıtılabilir. Her iş gören aynı zamanda iki ya da daha fazla formal grubun üyesi de olabilir


Belirlenmemiş ( İnformal ) örgüt

Formal gruplar arasındaki ilişkiler bütününü gösterme açısından yararlıolduğu halde örgütün toplumsal grup bileşimine ilişkin yeterli bilgi vermez


İnformal iş grupları: Örgüt tarafından belirlenmiş görevleri birlikte yürüten ve örgüt tarafından belirtilmeyen görevlerin yürütülmesi için gerekli olan etkileşim

örüntülerini geliştiren bireyler bütünüdür.


İnformal iletişim grupları: Yakın arkadaş olup olmamaya bakmaksızın çeşitli

Enformasyonu bireyden bireye aktarma amacıyla belli bir etkileşim türünü

gönüllü olarak geliştiren bireyler bütünüdür.


İnformal arkadaşlık grupları: İster iş ortamında isterse iş ortamı dışında olsun

Birbirleriyle gönüllü olarak etkileşimde bulunan bireyler bütünüdür.

Doğal örgüt

Bilindiği üzere formal örgütler belli br amaca yönelik oluşturulmuş gruplardır. Formal grup içerisinde birey gruba yeteneğini deneyimini ve zamanını grubun

hizmetine sunar. Grupta bireyin sunduğu hizmet karşılığında bireye parasal toplumsal ve ya psikolojik olanaklar sağlar. Ancak formal örgütün üyelerin tüm

gereksinimlerini karşılaması imkansızdır. Bu durumda birey formal örgüt tarafından karşılanamayan gereksinimlerini karşılayıcı başka kaynaklarda aramaya başlar. İşte doğal örgütlerin oluşumlarının temel nedeni olarak bu arayış gösterilmektedir. Buna göre formal örgüt varsa onun içinde mutlaka bir doğal örgütte vardır.


Örgüt Boyutları

Amaç

Verimi arttırmak, emeği azaltmak, çatışmaları azaltmak amaçlardan bazılarıdır.Amaçlar açık ve kapalı olabilir ancak formaldir. Örgüt amaçlarında değerler önemlidir. Değerler bireylere ve amaçlara yön verirler. İnsan grubunun toplu eylemini sağlarlar. Bireylerin davranışlarını değerlendirmede önemli bir ölçüttür. Doğru- yalnış, iyi-kötü, haklı-haksız gibi kavramları yaratır ve yaşatırlar.

Yapı

Anatomi, fizyoloji, hiyerarşi, rol, statü gibi kavramlar örgütün yapı boyutunun oluşturur.  Örgütün anatomisi karar verme sürecinde görülür. Üyelerin kararlarını etkileme yollarıda örgütün fizyolojisini meydana getirir. Karar yetkilerinin doğru yada yanlış dağıtımı örgüt anatomisinin sağlam ya da bozuk olmasına neden olur. Örgüt içerisinde makamların ve yetkilerin dağılımı hiyerarşiyi meydana getirir. Hiyerarşi örgüt amaçlarını gerçekleştirmek için gereklidir. Rol, örgüt içinde bulunan bir bireyden beklenilen davranışlardır. Statü ise rolün önemine verilen değer olarak düşünülebilir. Hiyararşik statü ise hiyerarşideki düzenin bir sonucudur.

Örgütün formal yanı örgütün yapısını yansıtır, formal iletişim yoluyla işler. İnformal yanı ise kişiler arası ilişkilerden meydana gelir ve informal iletişim yoluyla işler.

Süreç

Yönetim örgütün boyutlarından biri olmakla beraber örgütün üstünde değil içindedir. Yönetim temel kabul edilir ve örgütün üstünde görülürse örgüt amaçları geri plana atılır.


Hava

Kişilerler ve gruplar arasındaki ilişkilerin ürünüdür. Eğitim örgütünün havasında rol oynayan iki önemli etken öğretmen ve yöneticilerdir. Hava örgütün verimi üzerinde büyük etkiye sahiptir. Verim örgütün verimi ve üyelerin verimi olarak ikiye ayrılır. Birincisi örgütün amaçlarını gerçekleştirme oranı, ikincisi üyeler arasındaki iş birliği derecesi ile ölçülür. Örgütün verimi amaçların gerçekleşmesidir ve örgütün formal yani ile ilgilidir. Üyelerin verimi ise kişisel gereksinimlerinin karşılanmasıdır ve örgütün informal yanı ile ilgilidir.

YÖNETİM TANIMI VE ÖZELLİKLERİ


Bir örgütü amacına ulaştırmak için elde bulunan bütün kaynakları ve imkanları en iyi biçimde kullanma bilimi ve sanatıdır.

Yönetim; grup gayretleri ile işlerin başarılma sanatı ve bilimidir.


Bir başka tanıma göre ise yönetim;


Örgüt amaçlarının gerçekleştirilmesi için sorun çözme, planlama, örgütleme, koordinasyon ve değerlendirme gibi fonksiyonlara ilişkin ilke, kavram, teori, model ve tekniklerin sistematik ve bilinçli bir şekilde maharetle uygulanmasıyla ilgili faaliyetlerin tümüdür.

Yönetimle ilgili diğer tanımlar;


Yönetim; değişen durumlarda bozulan dengelerin eskisinden farklı biçimde kurulması sürecidir. ( Açıkalın 1994 )

Yönetim; bir örgütün saptanan politikalarını uygulamak için sürdürdüğü etkinlikleri düzenleme sürecidir. ( Güçlüol 1985 )


Yönetim; insanların işbirliğini sağlama ve onları bu amaca doğru yürütme iş ve çabaların toplamıdır. ( Tosun 1996 )


Yönetim; insan ve madde kaynakları aracılığı ile belli bir amacı gerçekleştirme yada bir işi başarma eylemidir. ( Aydın 1991 )


YÖNETİMİN ÖZELLİKLERİ


  • Yönetim insana yöneliktir ve insan ilişkilerine dayanır




  • Yönetim söz konusu olması için en az iki kişi olmak üzere bir grup olması gerekir




  • Yönetim amaçlara dayalı bir süreçtir




  • Yönetim amaçlara ulaşmak üzere bir araya gelen insanların işbirliği-güç birliği yapmalarını gerektirir.




  • Yönetim işbirliği-güç birliği yapan insanların, örgütsel amaçlara ulaşmak ve örgütü verimli bir çalışma düzenine kavuşturmak için örgüt içinde farklı konumlandırılmalarını da gerektirir.



Yönetim Biliminin Diğer Özellikleri


Yönetim hukuksal, örgütsel, siyasal ve ekonomik olmak üzere dört yönü ile inceleme konusu olabilir.

Hukuksal inceleme kapsamına, yönetime uygulanacak kuralların açıklanması, uygulanma derecelerinin incelenmesi, yarar ve sakıncaları girer.

Yönetim bir örgüt sayıldığına göre, bu açıdan sosyolojik bir inceleme konusu olabilir.(örgütsel). Yönetim, siyasal bir kurum olarak da incelenebilir. Bu ise siyasal bilimin inceleme alanına girer.

Son olarak yönetim ekonomik bir ajan sayılabilir. Bu yönü ile ise, sevk ve idare ve politik ekonomi açısından incelenebilir. Yönetim bütçenin önemli bir kısmını harcar. Bu har­camanın ekonomik etkisinin ne olduğunu en iyi biçimde nasıl araştırma konusu olabilir.

Bu açıklamalar, yönetim biliminin çok yönlü bir disiplin oldu­ğunu göstermektedir. Bu nedenle yönetim biliminin çok yönlü olduğunu kanıtlamak için çoğul olarak yönetsel bilimler sözcüğü kullanılmaktadır.


F. Taylor ve bilimsel yönetimin doğuşu


Yönetim biliminin ciddi bir disiplin olarak ortaya çıkması F. Taylor tarafından 1911 yılında ‘bilimsel yönetim’ adlı kitabı yazmasıyla başlamıştır.

Taylor’a göre işgören makinenin hareketsiz bir parçasıdır ve iyi programlanmadığı zaman verimsizleşir. Bu nedenle işgörenin çok etkili bir şekilde kontrol edilmesi

gerekir.

Taylor’un Gözlemleri:

1- Verimsiz çalışma

2- Az çalışma (ya da tembellik) (soldering)

3- Standartlaşmama

4- Ehliyet, kabiliyet ve kapasitenin göz önüne alınmaması

5- Yönetime ait sorumlulukların bir kısmını işçilerin yüklenmesi

Taylor’un Bilimsel Yönetim İlkeleri


1- Bilimsel metoda dayalı iş görme

2- Personelin bilimsel yöntemlerle seçilmesi , eğitilmesi ve geliştirilmesi

3- Metoda dayalı işlerin işçiler tarafından ‘içten gelen’ bir işbirliği ile benimsenmesi

4- İşçi ve yönetim arasında iş ve sorumluluk bölümü yapılması


HENRİ FAYOL’UN Yönetsel Teorisi


  • Yönetsel teori yönetim düşüncesinin temel teorisini, yönetim ve örgüt olgusunu daha kapsamlı bir biçimde incelemektedir.




  • Henri Fayol’un yönetim ilkeleri

  • 1- Yapısal İlkeler;

  • - İş bölümü, - Yönetim Birliği, - Merkezcilik, - Yetki ve Sorumluluk, - Hiyerarşi İlkesi




  • 2- Süreç İlkeleri;

  • - Kumanda Birliği, - Disiplin, - Adil ve eşit muameler, - Maaş ve ücretler, -Genel çıkarların kişisel çıkarlara üstünlüğü

  • 3- Sonuçlarla İlgili İlkeler;

  • - Düzen, -Personelin Devamlılığı, -İnsiyatif, -Birlik ve beraberlik ruhu


Henri Fayol’un Yönetim Fonksiyonları;


1- Öngörü (Planlama): Alt kademelerde planlamaya önem verimesi, Planlar arasında, -birlik, - devamlılık, -esneklik, -doğruluk koşullarının yerine getirilmesi gerekir.

2- Örgütlenme: Faaliyet ve ilişkilerin düzenlenmesi ve personelin tedarik, değerlendirme ve eğitimiyle ilgili konuları içerir.

3- Kumanda: Kumanda mevkiinde bulunan bir yönetici;1- astlarını tanımalı, onlar hakkında bilgi sahibi olmalıdır,2-kurumu personele karşı bağlayan anlaşmaları bilmelidir, 3- personele tutum ve davranışları ile örnek olmalıdır, 4- astlarını düzenli bir biçimde kontrol etmelidir,5-yardımcıları ile toplantı düzenlemelidir,6-işin teferruatı ile ilgilenmemelidir, 7- personelde çalışma, girişim ve sadakat fikrinin hakim olmasına çalışmalıdır, 8- ehliyetsiz personeli işten uzaklaştırmaktan çekinmemelidir.

4- Koordinasyon: İyi bir koordinasyon için; 1-her bölüm diğer bölümlerle birlikte harekete geçer, 2- her bölümü oluşturan kısımlar ve bunlara bağlı görevliler gerek kuruluşun gördüğü işten paylarına düşen görevin ve gerek birbirine karşı yapacakları karşılıklı yardımın ne olduğunu açıkça bilirler, 3- çeşitli bölümlerin ve bunlara bağlı kısımların faaliyet programları kurumun içinde bulunduğu koşullara uygundur.

5- Kontrol: Bir kuruluşta her şeyin yapılan programa verilen emirlere, kabul edilen ilkelere uygun olarak yürütülüp yürütülmediğini ifade eder.


Farklı yönetim yaklaşımları


1. Amaç odaklı ( sorun odaklı ) yönetim: Ortaya çıkan sorunları çözmeye odaklanmış yönetim anlayışıdır. yönetim etkinliklerinin çoğunluğunu bürokratik işlemler ve mevzuata uymak için yapılan çalışmalar oluşturur.


2. Süreç odaklı yönetim: Bu yönetim anlayışına göre odak nokta sonuç değil üretim esnasında etkide bulunarak süreci amaca uygun hale getirmektir.


3. Otokratik yönetim: Baskıcı bir yönetimdir. bütün güç yöneticini elindedir.

yöneticinin emirleri astları tarafından eksiksiz olarak yerine getirilir


4. Koruyucu yönetim: İşgörenlerin kendilerini güvenli hissetmelerini yaptıkları

işten tatmin olmalarını sağlamayı hedefleyen yönetim biçimidir. kurumun

amaçlarının gerçekleştirilmesinden çok çalışanlarının gereksinimlerini karşılama ön plandadır.

5. Destekçi yönetim: Bu yönetim anlayışı; işgörenlerin işlerinde etkin olmayı sorumluluk almayı ve yönetime katılmayı istedikleri ve işbirliğine yatkın oldukları varsayımına dayanır.

6.Birlikçi yönetim: Yeterli ve uzman kişilerin çalışmalarının üretken bir şekilde yürütülmesi için bürokratik engeller kaldırılmaya, onların iş dışında uğraşmalarını gerektirecek sorunlar çözülmeye çalışılır.


KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ

EĞİTİM FAKÜLTESİ

EĞİTİM BİLİMLERİ ABD


ÖRGÜT VE YÖNETİM


HARUN DEMİR


DERS SORUMLUSU

YRD DOÇ DR İSMAİL ARSLANOĞLU





Add document to your blog or website

Similar:

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconBÖLÜM I ÖRGÜT KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri icon1. Modern Yönetim- Örgüt Teorisi ve Temel Özellikleri 4

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri icon"Örgüt Mitleri" konulu bu araştırmada, "Eğitim Örgütlerine İlişkin Mitler ve Özellikleri Nelerdir?" sorusunun yanıtlanması amaçlanmıştır. Buna göre, araştırma

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconHamas Filistinli bir örgüt. Arapça'da İslami Direniş Hareketi demektir. Bu örgüt Aralık 1987'de kuruldu ve 1991'de FKÖ ve diğer Arap ülkelerinin Madrid'de

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconBÖLÜM KALİTE KAVRAMI Kalite Tanımları

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconAmaç, stoklar için kullanılacak kodlar, miktar ve fiyatta kullanılacak rakam, fatura tanımları, yazıcı seçenekleri ve satış ile ilgili muhtelif tanımları yapıp

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconBÖLÜM 1: BİYOLOJİK İŞARETLERİN OLUŞUMU VE ÖZELLİKLERİ

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconBÖLÜM BOLU İLİNİN BİYOFİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconDERS NOTLARI BÖLÜM 1: MADENİN ÖZELLİKLERİ VE ÖLÇÜMÜ

Bölüm 1: Örgüt kavramının tanımları ve özellikleri iconBÖLÜM PERİYODİK ÇİZELGE ve BAZI ATOM ÖZELLİKLERİ

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page