Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir?




Indir 52.41 Kb.
TitleBütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir?
Date conversion20.12.2012
Size52.41 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://balkanlaraksam.k12.tr/2011-2012/sorular/12_mantik_cal_sor.doc
2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ÖZEL BALKANLAR AKŞAM LİSESİ

1.DÖNEM MANTIK DERSİ HAZIRLIK SORULARI

  1. Tutarlılık ve akıl yürütme kavramlarını tanımlayınız.

Akıl yürütmenin, akıl ilkelerine ve mantık kurallarına uygun olarak yapılmasına tutarlılık denir.

Zihnin, birbiriyle ilişkili önermelerden yeni bir önerme çıkarması işlemine akıl yürütme denir.

  1. Akıl yürütme türleri nelerdir? İsimlerini yazınız.

Tümdengelim, tümevarım ve analoji

  1. Tümdengelim nedir? Bir örnek veriniz.

Zihnin genel bir yargıdan özel bir yargıya ulaşması işlemine denir.

Bütün insanlar ölümlüdür.

Sokrates insandır.

O halde, Sokrates ölümlüdür.

  1. Tümevarım nedir? Bir örnek veriniz.

Zihnin özel yargılardan genel bir yargıya ulaşması işlemidir.

A, insandır ve ölümlüdür.

B, insandır ve ölümlüdür.

C, insandır ve ölümlüdür.

O halde bütün insanlar ölümlüdür.

  1. Analoji nedir? Bir örnek veriniz.

İki şey arasındaki benzerliğe dayanarak birisi hakkında verilen bir yargının diğeri hakkında da verilmesine denir.

Türkiye, Akdeniz’e kıyısı olan ve balıkçılığın geliştiği bir ülkedir.

Yunanistan’ın da Akdeniz’e kıyısı vardır.

O halde, Yunanistan’da da balıkçılık gelişmiştir.

  1. Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir?

Aristo insandır.

O halde, Aristo canlıdır.

Büyük terim: Canlı Orta terim: İnsan Küçük terim: Aristo

  1. Mantık ilkeleri nelerdir? İsimlerini yazınız.

Özdeşlik ilkesi

Çelişmezlik ilkesi

Üçüncü halin imkansızlığı ilkesi

  1. Mantık ilkelerinden özdeşlik ilkesini açıklayınız.

Bir şey ancak kendisiyle özdeştir. Başka bir şeyle özdeş olamaz. Bir şey ne ise odur. A, A’dır, şeklinde ifade edilir.

  1. Mantık ilkelerinden çelişmezlik ilkesini açıklayınız.

Bir şey hem kendisi hem de kendisi olmayan değildir. Bir şey aynı anda hem kendisiyle hem de kendisi olmayanla özdeş olamaz. A, hem A hem de A olmayan değildir, şeklinde ifade edilir.

  1. Mantık ilkelerinden üçüncü halin imkansızlığı ilkesini açıklayınız.

Bir şey ya kendisi ya da kendisi olmayandır. Üçüncü bir durum yoktur. A, ya A ya da A olmayandır, şeklinde ifade edilir.

  1. Tümel-Tikel ve Tekil kavramlara birer örnek veriniz.

Tümel kavram: Bütün insanlar

Tikel kavram: Bazı insanlar

Tekil kavram: Ayşe

  1. Somut ve soyut kavrama birer örnek veriniz.

Somut kavram: Masa

Soyut kavram: İnsanlık

  1. Olumlu ve olumsuz kavramlara birer örnek veriniz.

Olumlu kavram: Düzenli

Olumsuz kavram: Düzensiz

  1. Kolektif ve distribütif kavrama birer örnek veriniz.

Ordu kolektif kavram; asker distribütif kavram

  1. Nelik-gerçeklik ve kimlik nedir? Bir örnek vererek açıklayınız.

Bir varlığın insan aklında yer almasına nelik denir. “Kedi” dediğimizde zihnimizde canlanması

Zihinde canlanan bir varlığın dış dünyada yer almasına gerçeklik denir. Dünyadaki kediler

Kavramın dünyadaki örneklerinden yalnızca bir tanesini işaret etmesine kimlik denir. Arkadaşımın kedisi “Pamuk”

  1. İçlem-Kaplam nedir? Tanımlayınız.

Bir varlığın içeriğini, anlamını belirten, tanımını yapmamızı sağlayan özelliklerinin dile getirilmesine İÇLEM denir.

Bir varlığın kapsadığı, işaret ettiği tek tek varlıkların tümüne KAPLAM denir.

  1. Bitki, varlık, çiçek, canlı, gül kavramlarını içlem-kaplam ilişkisine göre sıralayınız.

Varlık-canlı-bitki-çiçek-gül

  1. Kavramlar arası ilişkilerden tam girişimliliği bir örnek veriniz. Şema ile gösteriniz.

Bütün anneler kadındır.

Bazı kadınlar annedir.

  1. Kavramlar arası ilişkilerden eksik girişimliliği bir örnek veriniz. Şema ile gösteriniz.

Bazı sporcular kadındır.

Bazı kadınlar sporcudur.

  1. Kavramlar arası ilişkilerden ayrıklığı bir örnek veriniz. Şema ile gösteriniz.

Hiçbir çiçek böcek değildir.

Hiçbir böcek çiçek değildir.

  1. Kavramlar arası ilişkilerden eşitliği bir örnek veriniz. Şema ile gösteriniz.

Bütün akıllılar düşünendir.

Bütün düşünenler akıllıdır.

  1. Göreceli tür nedir? Tanımlayarak, bir örnek veriniz.

Hem cins hem de tür olabilen kavramlara göreceli tür denir. Örnek duygulu, canlıya göre tür, insana göre cinsdir.

23) ‘A, A dır.’ Önermesi iki ayrı şey arasındaki ilişkiyi değil, bir şeyin kendisi olduğunu ifade etmektedir.

Yukarıdaki cümle düşünceye temel olan kavramlardan hangisini açıklamaktadır?

A)Benzeşim B)Tutarlılık C)Çelişmezlik

D)Yeter-sebep E)Özdeşlik

24) Aşağıdakilerden hangisi önermedir?

A)Hangi cümleler önermedir

B)Ne güzel bir Akdeniz mevsimi

C)Bu kadar çalışıp kendini yorma

D)Mantık doğal bir dildir

E)Çalışsa da sınıfını geçse

25) Her kavramın ‘Neliği’ vardır. Fakat her kavramın gerçekliği yoktur.

Buna göre neliği olup gerçekliği olmayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A)Bülbül B)At C)Elma D)Serçe E)Kaf dağı

26) Bir kavram içine aldığı bireylere karşılık gelirse o bireyler o kavramın kaplamıdır.

Aşağıdaki kavramlardan hangisinin kaplamı daha fazladır?

A)Kuzu B)Ali C)Zeytin D) Meyve E)Elma

27) Aşağıdakilerden hangisi tikel kavramdır?

A)Derslerin tamamı B)Her öğrenci C)Pek çok insan D)Hiçbir ağaç E)Şu masa

28) Balık kavramı ile aşağıdaki kavramlardan hangisi arasında

ayrıklık ilişkisi vardır?

A)Koyun B)Memeli C)Hayvan D)Balina E)Canlı

29) “İnsan gülen bir varlıktır” önermesinde gülen

kavramı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

A)Soyut B)İlintilik C)Distribütif D)Soyut E)Özlük

30) I. Bütün sporcular çeviktir.

II. Mesut bir sporcudur.

O halde Mesut da çeviktir.

Yukarıdaki kıyasta Büyük terim aşağıdakilerden hangisidir?

A)O halde B)Bütün C)Sporcu D)Mesut E)Çevik

31) “Her şey ölür insanlık ölmez” deyiminde geçen insanlık ne tür bir kavramdır?

A)Tekil B)Kollektif C)Soyut D)Distribütif E)Somut

32)Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?

A)3<4 B) 2=3 C) 3+1=7 D) 3>4 E) 3-1

33) “Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin.”

Cümlesi hangi düşünme ilkesini örneklendirir?

A-)Özdeşlik B-)Üçüncü halin imkansızlığı C-)Yeter-sebep D-)Çelişmezlik E-)Gerekircilik

34) İki şey veya olay arasındaki benzerliğe dayanarak, bunlardan biri hakkında verilen yargıyı diğeri hakkında da vermektir. Bu akıl yürütme aşağıdakilerden hangisidir?

A)Entimem B)Tümevarım C)Tümdengelim D)Kıyas E)Analoji

35) Bir çıkarımda öncüllerden zorunlu olarak elde edilen önermeye ne ad verilir?

A) Öncül B) Çıkarım C) Sorit D) Kavram E) Sonuç

36) Aşağıdaki terimlerden hangisinin içlemi en geniştir?
A-) Varlık B-) Tavşan C-) Omurgalı D-) Cansız E-) Canlı
37) Doğru düşünmenin kurallarını inceleyen disipline ……………………………….. denir.

38) Mantık bilimini bir disiplin olarak ilk defa …………………………………….. kurmuştur.

39) Selim sözlüden veya yazlıdan yüksek not alırsa mutlu olacak.

Oysa Selim mutlu olmadı

…………………………………………………..

Sonucu yazınız.

40) “Bütün çocuklar sevimliyse benim çocuğum da sevimlidir” diyen bir baba akıl yürütme ilkelerinden ………………………………. kullanmıştır.

41) Soru ve emir cümleleri önerme değildir. (.....)

42) İlinti, yalnız bir türe ait olan özelliklerdir. (.…)

43) Özgülük;birçok türde ortaklaşa bulunan özelliklerdir. (….)

Cevaplar: 23-E, 24-D, 25-E, 26-D, 27-C, 28-A, 29-B, 30-E, 31-C, 32-E, 33-B, 34-E, 35-E, 36-B

37- mantık 38-Aristoteles 39-Selim sözlüden veya yazılıdan yüksek not almadı 40- tümdengelim 41- D 42-Y 43- Y


1) Özle ilgili tam tanıma örnek veriniz.

Arı bal yapan hayvandır.

2) İlintiyle ilgili tam tanıma bir örnek veriniz.

Arı uçan hayvandır.

3) Özle ilgili eksik tanıma bir örnek veriniz.

Arı bal yapan canlıdır.

4) İlintiyle ilgili eksik tanıma bir örnek veriniz.

Arı uçan canlıdır.

5) Önerme nedir? Tanımlayınız.

En az iki terimden oluşan, doğru veya yanlış bir yargı bildiren ifadelere denir.

6) Bir cümlenin önerme olabilmesi için gerekli koşullar nelerdir?

a- Bir yargı bildirmesi

b- En az iki terimden oluşması

c- Doğru ya da yanlış bir değer bildirmesi

7) Basit önerme nedir? Bir örnek veriniz.

Tek yargı bildiren önermelere denir.

Ayşe çalışkandır.

8) Bileşik önerme nedir? Bir örnek veriniz.

Birden fazla yargı bildiren önermelere denir.

Ayşe çalışır ve sınıfını geçer.

9) Tümel olumlu önerme ve tümel olumsuz önermeye birer örnek veriniz

Tümel olumlu: Bütün insanlar düşünendir.

Tümel olumsuz: Hiçbir insan düşünen değildir.

10) Tikel olumlu önerme ve tikel olumsuz önermeye birer örnek veriniz.

Tikel olumlu: Bazı insanlar düşünendir.

Tikel olumsuz:Bazı insanlar düşünen değildir.

11) Bütün insanlar ölümlüdür. Önermesinin, karşıt, çelişik ve altık önermelerini yazınız.

Karşıtı: Hiçbir insan ölümlü değildir.

Çelişiği: Bazı insanlar ölümlü değildir.

Altığı: Bazı insanlar ölümlüdür.

12) Hiçbir çiçek böcek değildir. Önermesinin düz ve ters döndürmesini yazınız.

Düz döndürmesi: Hiçbir böcek çiçek değildir.

Ters döndürmesi: Bazı böcek olmayan çiçek olmayan değildir.

13) Bütün anneler fedakardır. Önermesinin düz ve ters döndürmesini yazınız.

Düz döndürmesi: Bazı kadınlar annedir.

Ters döndürmesi: Bütün kadın olmayan anne olmayan değildir.

14) Basit kıyas nedir?

İki öncül ve bir sonuçtan elde edilen kıyas türüdür.

15) Basit kıyasa örnek veriniz.

Bütün kitaplar faydalıdır.

Roman bir kitaptır.

O halde, roman faydalıdır.

16) Zincirleme kıyas nedir?

Birkaç kıyasın arka arkaya gelmesiyle oluşan ve ikiden fazla öncülü bulunan kıyaslara zincirleme kıyas denir.

17) I. Bütün sporcular çeviktir.

II. Mesut bir sporcudur.

O halde Mesut da çeviktir.

Yukarıdaki kıyasta Büyük, Küçük ve Orta terimi gösteriniz.

Çevik, büyük terim; Sporcu, orta terim; Mesut, Küçük terim

18) ‘’Antalya Türkiye’nin turizm merkezidir’’önermesi nitelik ve nicelik yönünden nasıldır?

Tekil-olumlu

19) ‘’Sigara içmek zararlıdır çünkü kanser yapar’’ sözü hangi kıyas türüne örnektir?

Eksiltili kıyas

20) Aşağıdakilerden hangisi ‘Alt Karşıttır’?

A)Tikel olumlu-Tümel olumlu

B)Tümel olumlu –Tikel olumsuz

C)Tümel olumlu –Tümel olumsuz

D)Tikel olumsuz -Tikel olumlu

E)Tikel olumlu –Tümel olumsuz

21) Aşağıdakilerden hangisi basit bir önermedir

A)Ali çalışırsa sınıfını geçer

B)Fatih konuşursa diğerleri susar

C)İstanbul’u fetheden Fatih yeni bir çağ açtı

D)Bingöllüler çalışkan ve zekidir.

E)Ali dikkafalı, mütevazi ve zekidir.

22) Zihinde tam olup bir öncülü veya sonucu eksik bırakılan kıyas türü aşağıdakilerden hangisidir?

A)Kesin kıyas B)Kısaltılmış kıyas C)Basit kıyas

D)Delilli kıyas E)Analoji

23) ‘Bütün sosyologlar tarihçidir’

‘Ali bir sosyologdur’

‘Ali tarihçi değildir’

Bu hatalı kıyasta, aşağıdaki kurallardan hangisine uyulmamıştır?

A)Sonuçta orta terim bulunmaz

B)iki tikel öncülden sonuç çıkmaz

C)İki olumlu önermeden olumsuz sonuç çıkmaz

D)Sonuç öncüllerden zayıf olana bağlıdır

E)Bir kıyasta üç terim bulunmalıdır

24) Düz döndürme kuralına göre oluşturulan yeni önerme ilk önerme ile eşdeğer olmalıdır.

Buna göre ‘Bazı insanlar göç eder’ önermesinin düz döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Her insan göç eder

B) Bazı göç edenler insandır

C)Hiçbir insan göç etmez

D)Bazı insanlar göç etmez

E)Bazı göç edenler insan olmayanlardır

25) “Dünya, güneş sisteminde bir gezegendir.” önermesi nitelik ve nicelik yönünden nasıl bir önermedir?

A)Tümel olumsuz B)Tümel olumlu C )Tekil olumsuz

D)Tikel olumlu E)Tekil olumlu

26) “Tüm aydınlar sorumludur.” Önermesinin çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?

A)Hiçbir aydın sorumlu değildir

B)Bazı aydınlar sorumludur

C)Bazı sorumlular aydın değildir

D)Bazı sorumlular aydındır

E)Bazı aydınlar sorumlu değildir

27) “Öğrenciler başarılı oluyor, çünkü çalışıyorlar” önermesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

A)Karşılaştırmalı önerme B)Çıkarmalı önerme C)Ekli önerme D)Nedenli önerme E)Sınıflandırıcı önerme

28) ’Yağmur yağarsa su sıkıntısı çekilmeyecek’

‘Yağmur yağdı’

Bu iki önerme doğru ise aşağıdakilerden hangisi yanlış olamaz?

A)Yinede barajlar su ile dolmadı

B)Bazı semtlere yine su verilemedi

C)Su sıkıntısı çekilmeyecek

D)Artık sular kesilmeyecek

E)Herkes istediği kadar su kullanabilecek

29) Zincirleme kıyasın sonuç önermeleri çıkarılırsa elde edilen kıyasa ne ad verilir?

A) Yüklemli kıyas B) Basit kıyas C) Sorit D) Delilli kıyas E) Kısaltılmış kıyas

Boşlukları doldurunuz.

30) Birden fazla yargı bildiren önermelere, ……… önerme denir.

31) Mutluluk ya bir tabak çorba ya yatacak bir yer ya da acısı olmayan bir bedendir.(I)

…………………………………………………………………………………. (II)

Mutluluk acısı olmayan bir bedendir. (sonuç)

II. öncülü yazınız.

32) Öncüllerin ikisinde de yer alıp, sonuçta yer almayan terime denir.

33)Tümel olumlu bir önermenin üst kartşıtı dur.

34)Tikel olumsuz bir önermenin çelişiği dur.

35) Özne,yüklem ve bağlaçtan oluşan tek yargılı önerme

dir.

36) “Yalnız Ayşe sınıfta yoktu.”önermesi dir.

37) “Mehmet dışında kimse sinemaya gitmek istemiyordu.”önermesi dir.

38) “Bazı erkekler doktordur.” önermesinin düz döndürmesi dir.

39) “Bazı kadınlar avukat değildir.” önermesinin ters döndürmesi dir.

40) “Aylin sinemaya giderse pikniğe gelemeyecek.” önermesi dir.

Cevaplar: 20) D, 21) C, 22) B, 23) C, 24) B, 25) D, 26) E, 27) D, 28) C, 29) C

30)bileşik, 31) mutluluk bir tabak çorba ya da yatacak bir yer değildir. 32) orta terim, 33) tümel olumsuz, 34) tümel olumlu, 35) basit önerme, 36) özgülü önerme, 37) çıkartmalı önerme, 38) bazı doktorlar erkektir, 39) bazı avukat olmayan kadın olmayan değildir, 40) nedenli önerme

Add document to your blog or website

Similar:

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconOlağan 2012 31. Pazar B
«En önemlisi şudur: `Dinle, ey İsrail! Allah’ımız olan Rab tek Rab'dir. 30Allah’ın olan Rab'bi bütün yüreğinle, bütün canınla, bütün...

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconMütercim Seyfullah Kılınç, 1975 G. antep doğumludur. İlk ve orta öğrenimini burada tamamlamıştır. Orta öğrenimi sırasında 12 yaşında iken Güneydoğunun büyük

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? icon3-Büyük Selçuklu Devleti’nde büyük divanın yanında bulunan küçük divanların isimlerin ve görevlerini yazınız. 4

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconBir çocuğun yaşama sevinci, küçük yüreğindeki büyük çarpıntısı; bir olgunun en büyük sevgilisi ve ya bir ihtiyarın ömrüne ömür katası 41 yıllık koca

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconDoğmuş olduğu Hindistan’ın büyük ölçüde dışına taşarak kuzeyden doğuya kadar bütün Asya’ya yayılmış olan Buddhacılık (Budizm), bu topraklarda yüzyıllarca büyük

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconBüyük veya küçük devlet kategorilerinden birine dahil olmayan, bölgesel politikayı etkileyebilen, daha önemlisi büyük devletlerden gelen zorlamalara bir miktar

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconBatı dillerinde bir nesnenin küçük boyutlardaki örneğini belirten “Minyatür” sözcüğü, zamanla kitap resmi için kullanılan bir terim halini almıştır. Eski Türk

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconİki kardeşin yaşları toplamı 22’dir. 1 yıl sonra büyük kardeşin yaşı küçük kardeşin yaşının 2 katı olacaktır. Buna göre küçük kardeş kaç yaşındadır?

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconKÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELERİN

Bütün insanlar canlıdır. Yandaki kıyasta büyük, orta ve küçük terim hangileridir? iconTürkiye’nin bulunduğu bölgede büyük levhalar arasında küçük birçok levhanın olması, Türkiye’nin büyük bir bölümünün deprem kuşağı içinde yer almasına neden olur

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page