ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER




Indir 220.94 Kb.
TitleÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER
Page3/4
Date conversion22.06.2013
Size220.94 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.dersindir.net/indir/birinci-sinif-tacirler.doc
1   2   3   4

D. ŞİRKETLER MUHASEBESİ VE ŞİRKETLERİN SINIFLANDIRILMASI




Günümüzde büyük işletmelerin sermaye, yönetim ve benzeri diğer yetersizlikleri nedeniyle tek kişi işletmeleri şeklinde kurulmaları ya da faaliyet göstermelei zordur. Bu durum şirketler veya ortaklıklar olarak bilinen kuruluşların ortaya çıkması ve gelişmelesini sağlamıştır. Kişilerin, sermaye, emek ve bilgilerine kar amacıyla birleştirilerek meydana getirdikleri ekonomik ve teknik kuruluşlar “Şirket” veya “Ortaklık” olarak tanımlanabilir.


Bir işletmenin şirket sayılabilmesi için;


-Ortak sayısı en az iki kişi olmalı,


-Ortak bir amaç için kurulmalı,


-Ortak amaa ulaşmak için bir şözleşme yapılmalı,


-Söz konusu maca ulaşmak için para, mal ve emek sermaye olarak konulmalıdır.


- ŞİRKETLERİN SINIFLANDIRILMASI



Şirketler çeşitli açılardan sınıflandırılabilir. Türkiye’deki kanuna göre şirketler;


I- Ticaret Şirketleri


A) Şahıs Şirketleri


- Kollektif Şirketler

- Adi Komandit Şirketler


B) Sermaye Şirketleri


- Anonim Şirket

- Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler

- Limited Şirketler


II- Diğer Şirketler


a) Kooperatifler

b) Adi Şirketler


C) Şahıs ve Sermaye Şirketlerinin Karşılaştırılması


*Sermaye Şirketleri:


1) Ortakları gerçek ve tüzel kişi olabilir.


2) Ortakların sorumluluğu sadece şirkete koymayı taahüt ettikleri sermaye ile sınıflandırılmıştır.


3) Kişisel emek ve ticari itibar sermaye olarak konmaz.


4) Şirket sözleşmesi oy çokluğu ile değiştirilebilir.


5) Her türlü iktisadi amaç ve konu için kurulabilir.


6) Sermaye paylara bölünmüştür.


7) Yönetim temsil ve denetim yetkileri şirketin belirli organlarına aittir.


8) Oy hakkı, ortağın şirketteki sermaye payı ile orantılıdır.


9) Şirket, kurumlar vergisi mükellefidir.


10) T.T.K. hükümleri uyarınca yedek akçe ayırmak zorundadırlar.


11) Ticaret ünvanında ortaklardan birinin adının yer alması zorunlu değildir.


12) Ticaret Bakanlığı’nın izni alındıktan sonra tescil ve ilanla kurulurlar.


*Şahıs Şirketleri:


1) Ortakları gerçek kişilerdir.


2) Ortakları sınırsız sorumlu olup şirketin borçlarından dolayı tüm varlıklarıyla sorumludurlar.


3) Kişisel emek ve ticari intibar sermaye konulabilir.


4) Şirket sözleşmeleri ancak ortakların oy birliği ile değişebilir.


5) Yalnız ticari işletme işletmek amacıyla kurulabilir.


6) Sermaye paylara bölünmemiştir.


7) Her ortağın yönetim, temsil ve denetim hakkı vardır.


8) Her prtağın eşit oy hakkı vardır.


9) Şirket vergi mükellefi değildir. Şirketin ortakları gelir vergisi mükellefidir.


10) T.T.K. hükümlerine göre yedek akçe ayırmak zorunda değillerdir.


11) Ticaret ünvanında ortaklardan en az birinin adının yer alması zorunludur.


12) Yalnız tescil ve ilanla kurulurlar.


A) SAHIS ŞİRKETLERİ


1. Kollektif Şirketler


Kollektif Şirket ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklardan hiçbirisinin sorumluluğu şirket alacaklarına karşı sınırlandırılmamış olan şirkettie.


Özellikleri şunlardır:


-Ticari bir işletme amacıyla kurulabilir.


-Bir ticaret ünvanı altında işletilmek zorundadır.


-En az iki gerçek kişinin ortaklığı ile kurulabilir.


a) Kuruluş Süreci


Kollektif şirketler en az iki gerçek kişinin bir araya gelerek şirket sözleşmesinin hazırlanması, sözleşmede yer alan imzaların noter tarafından onaylanması ve sözleşmenin tescil ve ilanı ile tüzel kişilik kazanırlar.


b) Ana Sözleşmeleri:


Kollektif şirket sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanması zorunludur.


Kollektif şirket sözleşmesinde bulunması zorunlu kayıtlar T.T.K.’nun 155. maddesinde aşağıdaki şekilde sayılmıştır:


  • Ortakların adı ve soyadları, ikametgah ve tabiyetleri




  • Şirketin kollektif olduğu




  • Şirketin ticaret ünvanı ve merkezi




  • Ortaklığın konusu




  • Sermaye koyma borcu


- Temsil yetkisi


Ayrıca ortaklar TTK’ nın emredici hükümlerine aykırı olmamak şartıyla şirket sözleşmesine diledikleri kayıtları koyabilirler.


  • Şirketin sırası




  • Kar ve zararın dağıtımı


- Şirketin feshi ve tasfiyesi gibi


c) Kuruluş İşlemlerinin Muhasebe Kayıtları


Örnek;


Metin Yazıcı ve Volkan Küsmenoğlu 700.000.000 TL.’lık sermayenin “Metin Yazıcı ve ortağı kollektif şirketi’ni kurmaya karar vermişlerdir. Şirketin kuruluşu ile ilgili tüm yasal işlemler tamamlanmış ve ortaklar tamamını nakit olarak yerine getirmişlerdir. Sözleşmeye göre ortakların sermaye payları aşağıdaki gibidir.


Levent YAZICI 400.000.000 TL.

Volkan AKAR 300.000.000 TL.


Toplam Sermaye 700.000.000 TL.


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


501 Ödenmiş Sermaye Hesabı 700.000.000.-

L. YAZICI 400.000.000.-

V. AKAR 300.000.000.-


500 Sermaye 700.000.000.-

L. YAZICI 400.000.000.-

V.AKAR 300.000.000.-

Ortakların Sermaye Taahhütleri


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------

100 Kasa Hesabı 700.000.000.-


501 Ödenmemiş Sermaye Hs. 700.000.000.-

L.YAZICI 400.000.000.-

V. AKAR 300.000.000.-


Ortakların sermaye taahhütlerini yerine getirmeleri


------------------------------------------------------- / ---------------------------------------------


d) Sermaye Değişiklikleri ve Muhasebeleştirilmesi


Kollektif şirketlerde sermayenin arttırılması veya azaltılması, sözleşme ile tesbit edilmiş şirket sermayesinde de değişiklik yapacağından sözleşme değişikliğinin yapılmasında bir zorunluluktur. TTK Mad. 168. Kollektif şirket sözleşmelerindeki her türlü değişikliklerin oybirliği ile karar alınmasını zorunlu kılmıştır.


Örnek:


“Mehmet AYA ve Yusuf AYA Koll. Şti.” eşit paylı 4.000.000.000 TL. sermayeli olan şirketin sermayesini 6.000.000.000 TL.’ ye çıkarmaya karar vermişlerdir. Ortaklar Sermaye değişikliği ile ilgili tüm yasal işlemleri tamamlamışlar ve sermaye arttırımı ile ilgili taahhütlerinin tamamını nakit olarak yerine getirmişlerdir.


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye Hs. 2.000.000.000.-

M. AYA 1.000.000.000.-

Y. AYA 1.000.000.000.-

500 Sermaye 2.000.000.000.-

M. AYA 1.000.000.000.-

Y. AYA 1.000.000.000.-


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------

100 Kasa Hesabı 2.000.000.000.-


501Ödenmemiş Sermaye 2.000.000.000.-

M. AYA 1.000.000.000.-

Y. AYA 1.000.000.000.-


Ortakların sermaye artırma taahhütlerini yerine getirmeleri


----------------------------------------------------- / -----------------------------------------------


e) Kar ve Zarar Dağıtımı ve Muhasebeleştirilmesi


İşletme faaliyetleri sonucunda çıkan kar, öz sermayede bir artış yaratır. Bu ortakların varlıklar üzerinde hakları arttırır. Zararla, sonuçlanması durumunda, özsermayede azalış yaratır, ve ortaklar varlıklar üzerinde haklarını azaltır.


Örnek:


“Hüsniye GÜRBÜZ ve ortağı Bahar DÜNDAR Koll. Şti. “ 1.500.000.000 TL. sermaye ile kurulmuştur. Ortakların sermaye payları eşittir. Şirket 1997 yılı sonunda 200.000.000 TL. kar elde edilmiştir ve ortaklara makden ödeme yapılmışıtır.


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


570 Geçmiş Yıllar Karları Hs. 200.000.000.-


331 Ortaklara Borçlar Hs. 200.000.000.-

H . GÜRBÜZ 100.000.000.-

B.DÜNDAR 100.000.000.-


Ortakların 1997 Yılı Karından Sermayelerine Düşen Payları


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


331 Ortaklara Borçlar 200.000.000.-

H.GÜRBÜZ 100.000.000.-

B.DÜNDAR 100.000.000.-


100 Kasa Hesabı 200.000.000.-


Ortakların kar paylarının ödenmesi


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


f) Ortakların Vergi Bakımından Durumları


Ticaret kanununa göre kurulan kollektif şirketler tüzel kişiliğe sahip ayrı varlıklar olmalarına rağmen, gelir vergisi yönünden bu kişilik dikkate alınmamış, doğrudan doğruya şirketlerin ortağı olan gerçek kişiler vergiye muhatap tutulmuşlardır. Bu bakımdan, gelir vergisi karşısında kollektif şirket ortaklıklarının kişisel teşebbüs sahibi olan mükelleflerden farkı yoktur. Diğer yandan gerek vergi stopajı ve gerekse KDV bakımından Kollektif Şirketler vergi sorumlusu sıfatıyla muhatap alınmışlardır.


V.U.K., Kollektif Şirketleri I. Sinif Tüccar sayılmış bulunduğundan, bunlar iş hacimlerine ve sair hususlara bakılmaksızın bilanço usulüne göre defter tutmak zorundadır.


g) Tasfiye İşlemleri


Kollektif Şirketlerin tasfiyesini tasfiye memur veya memurları yürütür. Tasfiye memuru, Şirket sözleşmesi ile şirket faaliyetlerini devamı sırasında veya dağılmadan sonra ortakların oy birliği veya mahkeme tarafından ortaklar arasında veya dışarıdan seçilebilir.


Tasfiye memuru tarafından yapılması gereken tasfiye işlemleri şunlardır.




1. Tasfiye durumundaki şirketin tüm mal ve hakların korunması amacıyla gerekli, tedbirleri alamk ve en kısa zamanda tasfiyeyi sonuçlandırmak,


2. Tasfiye başlamadan önce, şirketin finansal durumunu gösteren bir başalngıç envanteri ve bilançosu düzenlemek,


3. Başlanmış işleri tamamlamak,


4. Alacakları tahsil etmek. Alacakların vadesi gelmeden tahsil edildiği için iskontolu tutarları üzerinden olunur,


5. Malları paraya çevirmek. Menkuller pazarlık veya açık arttırma ile, gayrimenkuller ise, açık arttırma ile satılır. Ortaklar, oybirliği ile karar vermedikçe tasfiye memurları, şirket malları toptan satamazlar.


6. Tasfiye memurları, tasfiye sırasında elde edilen paraların 1.000 liradan fazlasını T.C. Merkez Bankasına veya başka güvenilir bir bankaya yatırmak zorundadır.


7. Borçları ödemek. Borçlar vadesinden önce ödendiği için iskontalı tutarları üzerinden ödenir. Alacaklılar iskontolu tutarı kabul etmek zorundadır.

8. Tasfiye memurlarına ilişkin ücretler muhasebeleştirmek,


9. Tasfiye sona erince, Tasfiye Sonu Bilançosu düzenlenir. Bu bilançoya göre her ortağın şirketten alacağını hesaplar ve nakit olarak öder. Ancak şirketin paraya çevrilen mevcutları ve alacakları, şirket borçlarını ödemekte yetmezse, kalan borçların ödenmesi için ortaklara başvurur.


10. Tasfiye işlemleri tamamlandıktan sonra, şirketin ticaret ünvanının ticaret sicilinden silinmesi için gerekli işlemleri yapar.


2. Komandit Şirketler


a) Kuruluş Süresi

b) Ana Sözleşmesi


T.T.K. mad. 243’ e göre “ ticari bir işletmeye bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla kurulan ve şirket alacaklarına karşı ortaklardan bir veya bir kaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak veya ortakalrın sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış olan şirket , komandit şirkettir.


Sorumlulukları sınırlı olmayan komandite ortak, sorumlulukları sınırlı olan ortaklara komanditer ortak denir.


Şirket ana sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanmsı ve aşağıdaki bilgileri içermesi gerekir;


- Komandite ve komandit ortakların ad ve soyadları ile ikametgah ve tabiyetleri,

- Şirketin komandit olduğu,


- Şirketin ticaret ünvanı ve merkezi,


- Şirketin faaliyet konusu


-Ortakların sermaye taahhütlerinin tutarı ve bunun ne şekildee yerine getirileceğini,


- Şirketi temsilen yetkili olanların ad ve soyadları, bunların yalnız başınamı, yoksa birliktemi imza koymaya yetkili oldukları,


Komandit şirketlerde, komanditer ortaklar kişisel emek ve ticari itibarlarını sermaye olarak koyamazlar.


Bir komandit şirket kurulurken; önce şirketin ana sözleşmesi hazırlanır; sonra ana sözleşmesinin tescil ve ilanı ile şirket tüzel kişilik kazanır.


a) Kuruluş İşlemlerinin Muhasebe Kayıtları


Örnek;


“Canan AL ve ortakları Komandit Şirketi” 2.500.000.000 TL.sermaye ile üç ortak tarafından kurulmuştur. Ortakları sermaye payları birbirine eşit olup, sermaye taahhütleri aşağıdaki gibidir.


Komandite Ortak Canan AL : 750.000.000.- nakit, 250.000.000.- mal,

Komanditer Ortak Ümit ÜN : 750.000.000.- mal,

Komanditer Ortak Hasan İZMİR : 750.000.000.- demirbaş


----------------------------------------------------- / -----------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 2.500.000.000.-

K.te C.AL 1.000.000.000.-

K.ter Ü.ÜN 750.000.000.-

K.ter H.İZMİR 750.000.000.-


500 Sermaye 2.500.000.000.-

K.te C.AL 1.000.000.000.-

K.ter Ü. ÜN 750.000.000.-

K.ter H. İZMİR 750.000.000.-


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


100 Kasa 750.000.000.-

153 Ticari Mallar 250.000.000.-

501 Ödenmemiş Sermaye 1.000.000.000.-

K.te C. AL 1.000.000.000.-


------------------------------------------------------ / ----------------------------------------------


-----------------------------------------------------/-------------------------------------------------

153 Ticari Mallar 750.000.000.-

255 Demirbaşlar 750.000.000.-


501 Ödenmemiş Sermaye 1.500.000.000.-

K. ter Ü. ÜN 750.000.000.-

K. ter H.İZMİR 750.000.000.-


----------------------------------------------------- / -----------------------------------------------


b) Sermaye Değişiklikleri ve Muhasebeleştirilmesi


Komandit Şirketlerde sermaye arttırılması veya azaltılmasına ilişkin nedenler ve bunlarla ilgili muhasebe uygulamaları kollektif şirketlerde olduğu gibidir.


Örnek;


3.000.000.000 TL. sermaye “ Selçuk ER ve Ortakları Komandit Şirketi” iş hacminin genişlemesinden dolayı sermayesini 4.500.000.000 TL.’ ye çıkarmaya karar vermiştir.

Ortakların sermaye payları eşit olup, sermaye arttırım taahhütleri şu şekildedir.


K. ter Selçuk ER 400.000.000.- nakit, 300.000.000.- mal,

K. ter Mehmet YAŞAR 200.000.000.- tahvil, 200.000.000.- alc. senedi (3 ay vad.)

K. ter Ramo Demir 400.000.000 TL. hisse senedi


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 1.500.000.000.-


500 Sermaye 1.500.000.000.-


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


100 Kasa 400.000.000.-

153 Ticari Mallar 300.000.000.-


501 Ödenmemiş Sermaye 700.000.000.-


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


110 Hisse Senetleri 400.000.000.-

111 Özel Kes. Tah. St. ve Bono 200.000.000.-

121 Alacak Snt. 200.000.000.-

501 Ödenmemiş Sermaye 800.000.000.-

Sermaye Arttırılması


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


Örnek:


Ortakların sermaye payları eşit olan “Ali ALP ve Ortaklaır Komandit Şirketi” eşit sermaye paylı 1.500.000.000 TL. olan sermayesini 1.000.000.000 TL.’ ye düşürmeye karar vermiştir. Gerekli işlemler yapıldıktan sonra üç ortağa nakden ödeme yapılmıştır.


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


500 Sermaye 500.000.000.-


331 Ortaklara Borçlar 500.000.000.-


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


331 Ortaklara Borçlar 500.000.000.-


100 Kasa 500.000.000.-


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


c) Kar Zarar Dağıtımı ve Muhasebeleştirilmesi


Komandit Şirketlerde kar ve zararın dağıtımı kollektif şirketlerde olduğu gibidir. Buna göre kar ve zarar dağıtımı şirket ana sözleşmesine göre kar ve zarar dağıtımı şirket ana sözleşmesine göre veya kanun hükümlerine göre yapılır. Bazı durumlarda kar ve zarar komanditve komanditer ortaklar arasında eişt olarak dağıtılır.


Komandit şirketlerde komanditer ortakların kar payları menkul sermaye iradıdır. Komandite ortakların kar payları ise ticari kazançtır.


Örnek:


“Onur GÖRGÜLÜ ve Ortağı Komandit Şirketinin” 1996 yılı karı 150.000.000 TL.’ dir. Şirketin sermayesini 1.600.000.000 TL. ve iki ortağın sermaye payları eşittir. Şirkette kar dağıtımı sermaye payları ile orantılıdır.


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


570 Geşmiş Yıllar Karları 1.600.000.000.-


331 Ortaklara Borçlar 1.600.000.000.-


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


d) Ortakların Vergi Bakımından Durumları


Komandit Şirketlerde; sorumluluğu koyduğu sermaye ile sınırlı olan “komanditer” diğeri ise sorumluluğu sınırsız olan “ komandite” olmak üzere iki türlü ortak vardır.


Komanditer ortakların şirket kazancından aldığı pay vergisi tevkif suretiyle alınmamış menkul sermaye iradı, komanditelerin payı ise ticari kazançtır. Kollektif Şirketlerde olduğu gibi, komandit şirketlerde birinci sınıf tüccar sıfatıyla bilanço esasına göre defter tutarlar ve tarımsal faaliyette bulunsalar dahi kazancın saptanmasında, Gelir Vergisi Kanunu’ nun ticari kazançlar hakkındaki hükümleri uygulanır.


e) Tasfiye İşlemleri


Komandit şirketlerin tasfiyesinde, kollektif şirketlerin tasfiyesinde uygulanan kanun hükümleri uygulanır. Ancak, komandit şirkette komandite ortak sınırsı, komanditer ortak sınırlı sorumludur. Tasfiye sonunda şirketin varlıkları, borçlarını karşılayamazsa komanditer ortağın kişisel mal varlığına başvurulmadığı için komandite ortaktan borçların ödenmesi istenir.


3. ANONİM ŞİRKETLER


a)Kuruluş Süreci


T.T.K. mad.269’a göre anonim şirket, “Bir ünvana sahip, esas sermayesi muaynen ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığıyla sorumlu bulunan şirkettir.


Anonim şirketler T.T.K. mad.276’ya göre tedrici ve ani şekilde kurulabilir. Ani kuruluş şirket paylarının kurucular tarafından tamamen taahüt edilmesiyle olur. Tedrici kuruluş ise bir kısım payların kurucular tarafından tamamen taahüt edilmesiyle olur. Tedrici kuruluş ise bir kısım payların kurucular tarafından taahüt olunması ve geri kalan kısmı için de halka müracat edilmesi ile yapılır.


Bir anonim şirket kurulurken yapılması gereken işlemler şunlardır:


- Şirketin ana sözleşmesinin hazırlanması,


  • Sanayi ve ticaret Bakanlığı’ndan izin alınması,




  • Sermaye piyasası kurulunun toplanması,


- Kuruluş genel kurulunun toplanması,


  • Kuruluşun mahkemece tasdiklenmesi,



- Şirketin kuruluşunun tescil ve ilan edilmesi,


  • Blokajın çözdürülmesi.




  1. Kuruluş İşlemlerinin Muhasebe Kayıtları



Örnek:


HAYDAR Ticaret ve Turizm A.Ş. 6.000.000.000.-TL sermaye ile ani şekilde beş ortak tarafından kurulmuştur.

Kurucu ortaklar satılamayan hisse senetlerini satın almışlar ve bedelini bloke ettirmişlerdir.


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 6.000.000.000.-


500 Sermaye 6.000.000.000.-


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


102 Bankalar 3.000.000.000.-

Mevduat Hesabı
102 Bankalar 3.000.000.000.-

Bloke Paralar


-------------------------------------------------- / ------------------------------------------------------


c)Sermaye Değişiklikleri ve Muhasebeleştirilmesi


Anonim şirketler, artan iş hacmini karşılamak için yeni yeni sermaye ihtiyacı bulunması durumunda veya geleceğe dönük olarak yeni yatırımlar yapmak ve genişletmek için sermaye arttırmak isteyebilirler.


Anonim şirketlerde sermaye arttırılması aşağıdaki şekillerde yapılabilir:


  • Sermaye taahüdü yoluyla,


- Yedek akçelerin sermayeye ilave edilmesiyle,


  • Yeniden değerleme artışları ile,


- Tahvil ve hisse senetlerine yeni hisse senetleri verilmesi ile.


Anonim şirketler sermaye şirketi oldukları için, sermaye azzaltılmasıyla T.T.K’na göre yapılabilir. Sermayenin azaltılması sırasında ya hisse senetlerinin yazılı değerleri düşürülür ya da pay sayısı azaltılır.


Örnek:


ESPİTLER San. Tic. A.Ş. bilançosunda yer alan çıkarılmış tahviller hesabında 800.000.000.-TL gözükmektedir. Şirket, tahvil sahiplariyle varılan anlaşmaya göre 100.000.-TL nominal değeri olan 8.000 adet tahvile karşılık yeni ihraç edilen hisse senedi verecektir.


YAZICILAR Turizm A.Ş.’nin sermayesi 6.500.000.000.-TL, yasal yedekler 800.000.000.-TL, geçmiş yıl zararı 250.000.000.-TL’dır. Zararın 50.000.000.-TL’lık kısmı yedeklerden karşılanmış kalan kısım ise, yazılı değeri 10.000.-TL olan hisse senetlerinin değeri düşürülerek sermaye azaltılmasıyla karşılanmıştır.


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 800.000.000.-


500 Sermaye 800.000.000.-


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


405 Çıkarılmış Tahviller 800.000.000.-


501 Ödenmemiş Sermaye 800.000.000.-


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


540 Yasal Yedekler 50.000.000.-

500 Sermaye 200.000.000.-


580 Geçmiş Yıllar Zararları 250.000.000.-


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


d) Kar ve Zarar Dağıtımı ve Muhasebeleştirilmesi


Anonim şirketlerde kar dağıtımı, şirketin ana sözleşme hükümlerine göre yapılmaktadır. Bu hükümler T.T.K ve S.P.K ‘ya uygun olarak düzenlenmiş olmalıdır. Ayrıca dönem karlarını vergilendirilmesi için vergi mevzuatındaki hükümlerinde dikkate alınması gerekmektedir.


Kar dağıtım tablosu, işletmenin dönem karının dağıtım biçimini gösteren tablodur. Kar dağıtım tablosunun düzenlenme amacı, özellikle sermaye şirketlerinde dönem karından; ödenecek vergilerin, ayrılan yedeklerin ve ortaklara dağıtılacak kar paylarının açıkça gösterilmesi ve şirketlerin hisse başına temmettü tutarının hesaplanmasıdır.


e) Ortakların Vergi Bakımından Durumları


Anonim şirketler bir sermaye şirketi olduklarından dolayı kurumlar vergisi mükellefidir.


Bu yükümlülük yerine getirilirken; ödenecek vergi ve yasal yükümlülükler safi kurum kazancı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.

Gelir tablosundaki dönem karı bu hesaplamanın başlamgıç noktası olup, vergi mevzuatına göre yapılacak ilaveler veya indirimler sonucunda kurumlar vergisi matrahı bulunur.


f) Tasfiye İşlemleri


Tasfiye durumuna gelen şirket, ticaret ünvanına tasfiye sonuna kadar “Tasfiye Halinde” ibaresini eklemek zorundadır. Tasfiye işlemleri, tasfiyenin tescil ve ilanı ve tasfiye memurlarının tayini ile başlar.


Tasfiye memurları, genel kurulun onayına şirketin envanterini ve bilançosunu düzenleyerek sunarlar. Daha sonra;



  • Başlamış fakat bitirilmemiş işlemleri tamamlamak,


- Alacakları tahsil etmek,


  • Diğer aktifleri satarak paraya dönüştürmek,


- Hisse senetlerinin ödenmemiş kısmını tahsil etmek,


- Şirket borçlarını ödeme görevleri yaparlar.


4. HİSSELİ KOMANDİT ŞİRKETLER


a) Kuruluş Süreci

b) Ana Sözleşmeleri


T.T.K mad.475’e göre, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermayesi paylara bölünen ve ortaklardan bir veya birkaçı şirket alacaklarına karşı bir kollektif şirket, diğerleri bir anonim şirket ortağı gibi sorumlu olan şirkettir.


Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde kuruluş işlemleri şirket ana sözleşmesinin hazırlanması ile başlar. Kuruluşunun mahkemeden tasdiki ve tescil ve ilanı ile süreç tamamlanır. Şirket ana sözleşmesindeki özellikler dikkate alınır.



  1. Kurulış İşlemlerinin Muhasebe Kayıtları



Örnek:


2.000.000.000.-TL sermayeli Ali GÖLGE ve ortakları sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketi aşağıda adları ve sermaye payları yazılı ortakları tarafından ani şekilde kurulmaya karar verilmiştir. Bu nedenle şirket ana sözleşmesi hazırlanmış ve şirket sermayesinin komanditer ortakları için 20.000 adet 100.000.-TL’lik hise senedi çıkartılmıştır. Şirket sermayesi ve ortakların taahütleri şöyledir:


K.te A. GÖLGE 800.000.000.-TL

K.ter E. ŞAHİN 300.000.000.-TL

K.ter E. KAYA 300.000.000.-TL

K.ter S. AKKAYNAK 300.000.000.-TL

K.ter S. ERDOĞAN 300.000.000.-TL


Komandite ortak C. ÖZTÜRK taahüdünün tamamını nakit olarak, komanditer ortaklar ise taahütlerinin ¼’ünü yetkili bankaya yatırmışlardır. İşlemler tamamlandıktan sonra blokaj çözülmüş ve mevduat hesabına yatırılmıştır. Kuruluş gideri olarak 30.000.000.-TL ödenmiştir.


------------------------------------------------------- / ---------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 2.000.000.000.-


500 Sermaye 2.000.000.000.-


-------------------------------------------------------- / --------------------------------------------


131 Ortaklardan Alacaklar 2.000.000.000.-


501 Ödenmemiş Sermaye 2.000.000.000.-


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


100 Kasa 800.000.000.-


131 Ortaklardan Alacaklar 800.000.000.-


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


102 Bankalar 300.000.000.-

Mevduat Hesabı


102 Bankalar 300.000.000.-

Mevduat Hesabı


----------------------------------------------------- / -----------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 900.000.000.-


131 Ortaklardan Alacaklar 900.000.000.-


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


262 Kuruluş ve Örgütlenme Gid. 30.000.000.-


100 Kasa 30.000.000.-


----------------------------------------------------- / -----------------------------------------------



  1. Sermaye Değişiklikleri ve Muhasebeleştirilmesi



Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette sermaye arttırımı veya azaltımı işlemleri; kollektif, komandit ve anonim şirketlerde olduğu gibidir. Bu tür şirketlerin sermaye değişikliklerinde, eğer komandite ortak sermaye artırımı veya azaltımı yapıyorsa kollektif şirketlerde ilgili hükümler ve kayıtlar esas alınacaktır.


e) Kar ve Zarar Dağıtımı ve Muhasebeleştirilmesi


Bu tür şirketlerde kar dağıtımı şirket ana şözleşmesi esas alınarak yapılır. Ancak, burada adi komandit şirketten farkı, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket kurumlar vergisi mükellefidir.


Kar dağıtımında yedek akçelerin ayrılması anonim şirketlerde olduğu gibidir. Bunun dışında yapılanlar adi komandit şirketlerde olduğu gibidir.


Bu şirketlerde zarar dağıtımı, şirket sözleşmesine göre yapılır. Komandite ortağa düşen zarar payı ortağın kişisel mal varlığı ile karşılanması komanditer ortakların zararlarının ise yedek akçelerden karşılanabilir olması bu tür şirketlerde arz etmektedir.



  1. Ortakların Vergi Bakımından Durumları



Bu şirketler ile kooperatifler gelir vergisi kapsamı dışında bırakılmıştır. Bunların sağladıkları kazançlar kurum kazancı olarak kurumlar vergisine tabi tutulmuştur. Hisseli komandit şirketlerde komandit şirketlerde komandite ortakların ortaklık karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç olup, gelir vergisine tabidir.


g) Tasfiye İşlemleri


Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ancak, diğer bir veya birkaç sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketle veya anonim şirketle birleşebilir. Bunun dışında, diğer şirketlerle birleşemez.


Şirketlerin yeni bir şirket kurmak üzere birleşmeleri durumunda yeni kurulan şirket defterlerinde kuruluş kayıtlarının ve dağılan şirketlerin defterlerinde de tasfiye kayıtlarının yapılması gerekir. Şirketin diğer şirketlere katılma yoluyla birleşme durumunda, devralan ve devredilen şirketin kayıtları yapılır.


5. LİMİTED ŞİRKETLER


a) Kuruluş Süreci

b) Ana Sözleşmeleri


Limited şirket, iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı altında kurulup, ortakların sorumluluğu koymayı taahüt ettikleri sermaye ile sınırlı ve esas sermayesi belirli olan şirkettir. Ortaklar tarafından konulan sermaye için anonim şirketlerde olduğu gibi hisse senedi çıkaramazlar, bankacılık ve sigortacılık yapamazlar.


Limited şirketlerin kuruluş işlemleri şirket ana şözleşmesinin hazırlanmasıyla başlar. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na gerekli belgelerin gönderilmesiyle kuruluş işlemleri tamamlanır.


c) Kuruluş İşlemlerinin Muhasebe Kayıtları


Örnek:


Aytaç KÖSE ve Metin KÖSE 600.000.000.-TL sermayeli, “KÖSE İnşaat Ltd. Şti:’ni kurmaya karar vermişlerdir.


------------------------------------------------- / ---------------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 600.000.000.-


500 Sermaye 600.000.000.-


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


d) Sermaye Değişiklikleri ve Muhasebeleştirilmesi


Örnek:


ERDOĞAN Limited Şirketi ortakları şirketin 600.000.000.-TL olan sermayesini 900.000.000.-TL’ye çıkarmaya karar vermişlerdir. Şirket iki ortaklı olup, ortakların sermaye payları eşittir. Taahütleri nakit olarak yerine getirilmiştir.


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


501 Ödenmemiş Sermaye 300.000.000.-


500 Sermaye 300.000.000.-


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


131 Ortaklardan Alacaklar 300.000.000.-


501 Ödenmemiş Sermaye 300.000.000.-


----------------------------------------------- / -----------------------------------------------------


102 Bankalar 75.000.000.-


131 Ortaklardan Alacaklar 75.000.000.-

----------------------------------------------------- / -----------------------------------------------


102 Bankalar 75.000.000.-

Mevduat


102 Bankalar 75.000.000.-

Bloke


---------------------------------------------------- / ------------------------------------------------


100 Kasa 22.500.000.-


131 Ortaklardan Alacaklar 22.500.000.-


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


Örnek:


TOPALOĞLU LTD. ŞTİ. ortakları aldıkları bir kararla, 450.000.000.-TL olan sermayesini iş hacmine göre fazla olduğu için 300.000.000.-TL’ye indirmeye karar vermişlerdir. Şirket ortaklı olup, sermaye payları eşittir.


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------


500 Sermaye 150.000.000.-


331 Ortaklara Borçlar 150.000.000.-


--------------------------------------------------- / -------------------------------------------------

131 Ortaklara Borçlar 150.000.000.-

100 Kasa 150.000.000.-


-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------


e) Kar ve Zarar Dağıtımı Ve Muhasebeleştirilmesi


Limited şirketler bir sermaye şirketi oldukları için kar dağıtımı, anonim şirketlerde kar dağıtımına benzemekte olup, kurumlar vergisi mükellefidirler.

Kar dağıtımı ve yedek akçelere ilişkin T.T.K. hükümleri aynı anonim şirketlerde uygulandığı gibi, limited şirketler içinde geçerlidir.

Kar dağıtımının sözleşmede aksine bir hükmü yoksa sermaye payları ile orantılı dağıtılır. Karın paylaşılmasında sermayeye faiz uygulanmaz.


f) Ortakların Vergi Bakımından Durumları


Bu şirketler ile kooperatifler gelir vergisi kapsamı dışında bırakılmıştır. Bunların sağladıkları kazançlar kurum kazancı olarak kurumlar vergisine tabi tutulmuştur. Hisseli komandit şirketlerde komandite ortakların ortaklık karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç olup, gelir vergisine tabidir.


g) Tasfiye İşlemleri


Dağılma veya dağıtma yoluyla faaliyetlerine son veren limited şirketler; T.T.K. mad. 549’a göre aşağıdaki nedenlerle dağılır:


1.Şirket sözleşmesindeki sebeplerle,

2.Şirket sözleşmesindeki aksine bir hüküm yoksa, esas sermayenin 4/3’ünü oluşturan ortakların 4/3 çokluğun vereceği kararla,



3.Şirketin iflasına karar vermesiyle,


4.Ortaklardan birinin talebi üzerine haklı nedenlerden dolayı mahkeme kararıyla,


5.Kanunda yazılı diğer nedenlerle.


Limited Şirketlerin tasfiye işlemlerinde, Anonim Şirketlerin tasfiye işlemlerindeki hükümler uygulanır.


6. ŞİRKETLERDE BİRLEŞME




a) Kollektif Şirketlerde Birleşme


Genel olarak birleşme iki veya daha fazla ticaret şirketinin birbirleriyle birleşerek yeni bir ticaret şirketi kurmalarından veya bir yada daha fazla ticaret şirketinin mevcut diğer bir ticaret şirketine katılmasından ibarettir.

Bu tanıma göre şirketler;


  1. Birleşme (Füzyon)




  1. Katılma


Yoluyla büyümelerini gerçekleştirir.


-Birleşme Şartları
1   2   3   4

Similar:

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER iconA BİRİNCİ SINIF TACİRLER

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER iconA BİRİNCİ SINIF TACİRLER

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon8. ON BİRİNCİ SINIF ÜNİTE ve KAZANIMLARI

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER iconTicari faaliyetlerin temel öğesi tacirdir. Ticari faaliyetler tacirler tarafından gerçekleştirilmektedir. Tacirler gerçek ve tüzel kişi olabilirler. Tüzel kişi

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon5. SINIF SOSYAL BİLGİLER ÜNİTE BAŞLIKLARI SINIF HAZIR BULUNUŞLUK SINAVI

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon5. SINIF ÜNİTE

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon6. Sınıf Ünite I Test I

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon7. SINIF ÜNİTE TESTLERİ

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon5. SINIF MATEMATİK ÜNİTE -1

ÜNİTE I – BİRİNCİ SINIF TACİRLER icon6. sınıf ünite HİKAYELER

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page