I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar




Indir 0.74 Mb.
TitleI. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar
Page9/13
Date conversion07.07.2013
Size0.74 Mb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.inegolram.com/dokumanlar/rehberlikservis/yoneltme/ilkogretimdeyoneltmeklavuzu.doc
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

Ö Z E L L İ K K A Y I T Ç İ Z E L G E L E R İ



Gözleme dayalı bu araçlar da gözlem listelerine benzer. Öğrencilerin çeşitli alanlardaki özelliklerini gözleyip belirlemek ve o alandaki durumunu ortaya koyabilmek amacıyla geliştirilmiş araçlardır. Eğitim sürecindeki çocukların değişik alanlardaki özelliklerden ne kadarını gösterebildiği saptanarak, kendileri için gerekli olan özel yardım ve rehberlik hizmetleri sağlanabilir. Örneğin “üstün zihin yeteneği gösteren çocukların özellikleri” bu özellikler çizelgelerde sıralanmıştır. Bu özellikler uzmanlarca saptanmış ve hazır form haline getirilmiştir. Öğretmen öğrencileri gözleyerek çizelgede yer alan özelliklerinden hangilerini gösterdiğini tek tek saptar. Böylece bu listedeki özelliklerden hemen hepsini gösteren çocukların üstün zihin yeteneğine sahip olduğu düşünülebilir. Bunun gibi, örneğin “yaratıcı yeteneği olan çocukların özellikleri”, “liderlik özelliği olan çocukların özellikleri” gibi çeşitli alanlarda uzmanlar tarafından geliştirilmiş bu çizelgeler gözlem yapan öğretmenler için bir bakıma gözleme kılavuzu olarak kullanılır. Gözlem sırasında bu özellik alanında gözlenen davranış numaraları kayıt çizelgelerine geçirilir, böylece öğretmen o özellik yönünden sınıfındaki öğrencilerin durumunu belirleyebilir.


Aşağıda “resim yapma yeteneği olan öğrencilerin özellikleri” alanında hazırlanmış bir “özellik kayıt çizelgesi” örneği verilmektedir (Yeşilyaprak, 2000, 311):


Çeşitli konularda çizimler yapar.

Resimleri planlar, resimlere derinlik verir ve parçalar arasında uygun oranlar kullanır.

Resim çalışmalarını ciddiye alır ve resim yapmaktan haz duyar.

Diğer çocukların yaptıklarından değişik çizimler yapar.

Yeni gereçler kullanmak ve yeni yaşantılar denemek ister.

Resim yapma, çizme ve boyama için çok zaman harcar.

Resmi, kendi yaşantı ve duygularını ifade etmek için başarılı olarak kullanır.

Diğer insanların sanat-resim çalışmalarına ilgi duyar. Diğerlerinin eleştirilerinden hoşlanır ve yeni şeyler öğrenir.

Çamurdan, sabundan, plastikten, vb. yumuşak gereçlerle üç boyutlu şeyler yapmaya özen gösterir. Zamanının çoğunu bu tür işlere ayırır ve zevkle yapar.

Resim ve heykel sergileriyle özellikle ilgilenir.

Çevresinde olan sanat ve resim çalışmalarını izler. Dünyada olan çalışmaları gazete ve dergilerden izlemekten hoşlanır.

Sanat değeri olan tabloların kopyası kartlardan oluşan kolleksiyonlar yapar.


Gözlem sırasında öğrencilerin bu özelliklerden hangilerini gösterdiği, kayıt çizelgelerine kaydedilir.

XIII.Özellik Kayıt Çizelgesi

Öğrencinin

Adı-Soyadı

Gözlenen Davranış Özellikleri

Toplam

Düşünceler

Ayşegül Demir

1, 3, 5, 7, 8, 10, 12

7




Alper Levent

1, 8, 12

3




Bülent Doğan

3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12

8




Hüseyin Yıldız

1, 2, 7, 8

4




Gülcan Koç

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12

12




(Devam)












O L A Y K A Y D I (anekdot)


Gözleme dayalı bir teknik olan olay kaydı, gözlem yapılan bireyin belirli bir durumun karşısında gösterdiği davranışların objektif olarak betimlenmesidir. Doğal koşullarda ortaya çıkan gerçek davranışları yansıtan olay kaydı, öğretmenlere diğer yöntemlerle elde ettikleri bilgileri anlamlı bir bütün halinde bir araya getirme ve değerlendirme olanağı vermesi açısından diğer bireyi tanıma tekniklerinden farklılık göstermektedir.


Bireyin herhangi bir özelliği hakkında diğer yollarla edindikleri bilgiler sınırlı olduğu ölçüde öğretmenler öğrenciyi anlamada olay kayıtlarından daha fazla yararlanma gereğini duyabilirler. Olay kayıtları, objektif araçlarla ölçme sonucunda elde edilen sayısal değerleri anlamlı hale getirmeye, kısaca öğrenciyi anlamaya yardım eder.


Bir olay kayıt formunda şu kısımlar bulunmaktadır:


  1. Gözlenen öğrencinin adı, soyadı, numarası, sınıfı ve şubesi,




  1. Gözleyenin adı, soyadı ve unvanı,




  1. Olayın geçtiği yer ve zaman,




  1. Olayın betimlenmesi,




  1. Gözleyenin yorumu,




  1. Gözleyenin önerisi.



Örnek Olay Kayıt Formu

Adı,Soyadı:.................................... Sınıf/Şube:...........................

Kapsadığı süre:................................ Numarası:.............................

Tarih:

Yer:

Gözlemci:

Davranış:

Yorum/öneri:




Olay kaydından etkili ve yararlı sonuçlar alınabilmesi için; şu özellikleri taşıması gerekmektedir (Boehm, Weinberg, 1987: Gibson, Mitchell, 1991, Oosterhof, 1994 Aktaran: Yeşilyaprak);


Kayıtlar, gözlenen olaydan hemen sonra yapılmalıdır.

Kayıtlar, gözlenen belirli davranışların nesnel bir anlatımını içermelidir.

Bir davranışın yorumları veya öneriler kayıtta yer almakta ise, bunlar davranışlara ilişkin betimlemelerden ayrı tutulmalıdır.

Gözlemin dayandığı koşulların sonradan tam olarak anlaşılabilmesi için, verilen bilgiler kendi başına yeterli olmalıdır.

Anekdot kaydı düzenlenmesi için özel bir neden olması gerekir, anlatım bu özel nedeni açıkça ortaya koymalıdır.

Her kayıt, yalnızca bir öğrenciye ilişkin bir olayı anlatmalıdır.

Her kayıt sonrasında, destekleyici ek bilgiler ayrıca gözden geçirilmelidir.


İyi bir olay kaydında, davranışın betimlenmesi, gözleyenin yorumundan, yorum önerilerinden kesin bir biçimde ayrılmalıdır. Gözlemci davranış betimlenmesinde daha çok sözlere ve davranışlara yer vermeli, onları betimlerken gözlenen kimseye ya da olaya karşı duygusal yanlılıktan elden geldiği kadar uzak kalmaya çalışmalı, olayda bazı hareketleri abartarak, bazılarını görmezlikten gelerek yansıtmaktan kaçınmalıdır.

Davranış betimlemesi, kısa, öz, önemli kısımları yansıtan bir rapor olmalıdır. Bunun içinde, her olay kaydı tek bir olayı anlatmalıdır. Olay kaydında, gözlenen öğrencinin hareketleri, sözleri, ses tonu; mimiklerin, duyguların gözlenebilir davranışsal belirtileri, diğerlerinin ona karşı tepkileri belirtilmelidir.


Bir olay kaydında yorum ve özellikle önerinin mutlaka bulunması gerekmez. Ancak yorum ve öneri yazılacaksa bunlar gözlenen olayla ilişki olmalı, gözleyenin kimse hakkında daha önce oluşturduğu peşin yargılarının ürünü olmamalıdır. Önerilecek çözüm yollarının, birey hakkındaki bilgileri aşacak derecede genel ve zorlayıcı nitelikte olmamasına dikkat edilmelidir. Aşağıda bir öğrenci hakkında iki öğretmen tarafından yazılan olay kaydı örneği verilmiştir.



Adı, Soyadı: Mert YILMAZ Sınıf/Şube: 4/A

Kapsadığı süre: 45 dakika Numarası: 1441

Tarih: 16/04/2002

Yer: Derslik, 5 inci saat tarih dersi

Gözlemci: Aygül KATIRCI Tarih öğretmeni

Davranış: Mert’i bugün sözlü yoklamaya kaldırdım ve kendisinden, Erzurum kongresini anlatmasını istedim. Mert’in derse kalkması ile sınıfta birden bir sessizlik oldu ve öğrenciler dikkat kesildiler. Mert gözünü bir noktaya dikerek konuyu hiç duraklamadan ve noksansız anlatıyordu. Cümlelere çok düzgündü, olayları sıralı ve düzenli ifade ediyordu. Bir ara öğrencilerin bazıları kitabı izleyip yavaş sesle, “nokta, virgül, satırbaşı, sayfayı çevir” demeye ve hafiften gülümsemeye başladılar. Bir süre sonra bu sözler Mert’in duyacağı düzeye yükseldi ve Mert birden bire durdu: “efendim, ben derse çok iyi hazırlanmıştım. Kitabı birçok defalar okudum. Bu arada bilmeyerek ezberlemişim” dedi ve ağlamaya başladı.

Yorum:

Öneri:




Adı, Soyadı: Mert YILMAZ Sınıf/Şube: 4/A

Kapsadığı süre: 45 dakika Numarası: 1441

Tarih: 16/04/2002

Yer: Derslik, 3 üncü saat geometri dersi

Gözlemci: Tarık CAN Matematik öğretmeni

Davranış: Bugün Matematik ara sınavı notlarını öğrencilere bildirdim. Mert 2 numara almıştı ve sınıfta başarı sırası 28 idi. Mert dersten sonra yanıma gelerek sınava çok iyi hazırlandığını fakat beklediği düzeyde başarı gösteremediği için çok üzgün olduğunu söyledi ve ağlamaya başladı. Sınav kağıdını birlikte inceledik. Tanımları ilgili soruları gerçekten hatasız olarak cevaplandırmıştı. Ancak problem çözümünde başarılı olmadığını gördü ve “ben kitaptaki problemlere çalışmıştım, siz kitap dışından sordunuz” dedi.

Yorum: Mert kanımca derslerine karşı sorumluluk duyan ve umut düzeyi yüksek bir öğrenci. Ancak kendisini başarıya götürecek çalışma yollarını bilmediğinden ya da gücünün sınırlı oluşundan dolayı yeterince genelleme ve transfer yapamamakta ve beklentisinin altında başarı gösterebilmektedir.

Öneri: Mert’e mümkünse bir farklı yetenek testi verilmesi yerinde olur.



Olay kayıtlarının öğrencilere en yakın etkileşimde bulunan öğretmenler tarafından tutulması gerekir. Okul da uzman danışmanlar var ise ve örnek olaydaki öğrencinin durumunda olduğu gibi uzmanlarca özel yardım sağlanması gerekli ve olanaklı ise, bu kayıtların rehberlik ve psikolojik danışma odasındaki öğrenci dosyasında saklanması yararlı olur. Eğer okulda uzman danışma yok ise ve danışmanlık hizmetleri sınıf öğretmenlerince yürütülüyorsa, o takdirde bu kayıtların bir kopyasının sınıf öğretmenlerine verilmesi ve öğrencinin ruhsal dosyasında toplanması yerinde olur. Ayrınca öğretmen, öğrencilere ilişkin gözlem kayıtlarını kendisi içinde toplayabilir.


Olay kayıtları öğrencinin okuldaki yaşamının bir kesitini vermeli, onun çeşitli durumlarda nasıl davrandığını gösteren yığmalı bir bilgi bütünü olmalıdır.


Olay kaydı, sayısal değerlendirmeleri tamamlandığı ve öğretmenlerin dikkatini öğrenci davranışlarına çektiği için yararlı bir tekniktir. Ancak olay kaldı aslında bir gözlem kaydı olduğu için yararı, gözlemin doğru ve yansız bir şekilde yapılmasına bağlıdır.


O T O B İ Y O G R A F İ


Bir kimsenin şimdiki ve geçmiş yaşamını yazılı olarak anlatmasıdır. Genellikle kişi, yaşam öyküsünü anlatırken kendince önemli gördüğü özelliklerini ve bu özelliklere karşı tutumunu, bunların oluşmasında rol oynayan geçmiş olaylara ve kişilere verdiği önemi yansıtır. Yaşam öyküsü kısaca anlatıldığı zamanlar birey kendisi için en önemli olayları dile getirir. Bu da bireyi inceleyen kişiye onun değerleri, beklentileri, gereksinmeleri ve çatışmaları kısaca kişilik dinamiği hakkında ipuçları verir.


Bu da bireyi inceleyen öğretmene onun değerleri, beklentileri, çatışmaları, gereksinmeleri, kısaca davranışlarının dinamiği hakkında ipucu verir.


Otobiyografi iki şekilde yazdırılır. Birincisi serbest yazımdır. Bireye kendini bildiği anda itibaren yaşamını kısaca yazması istenir. Burada olayları, konuları seçme ve sıraya koyma işi tümüyle otobiyografisini yazacak olan bireye bırakılmıştır. Birey, yaşamında önemli gördüğü olay, durum ya da kişilerden söz edebilir. Hoşlanmadığı ya da önem vermediği birey ya da olayları atlayabilir.


İkinci tür konuya bağlı olarak yazdırılan otobiyografilerdir. Bu yöntemle bireyi inceleyen öğretmen, onun sözünü etmesini istediği konuları verir ve yaşam öyküsünün bu konular çerçevesinde yazdırılmasında isteyebilir. Bu tür otobiyografiye “yapılandırılmış otobiyografi” de denir.


Otobiyografi kişinin özel yanını, yani duygularını, beklentilerini saptama yöntemi olduğundan, “sosyal istenirlik” denilen ve kişinin kendini olduğu gibi değil de görünmek istediği gibi göstermek istemesinden çok etkilenen bir tekniktir. Bu yüzden otobiyografi yazdırmada en etkili yol, öğrencilerin birinci tekil şahıs kullanarak ve kendilerine verilen konu başlıklarına bağlı kalarak kendilerini anlatmalarını sağlamaktır.

Otobiyografi yazdırma, uygulaması çok kolay bir yöntem olduğundan sınıf öğretmenleri sık sık kullanabilirler. Örneğin Türkçe öğretmenleri kompozisyon konusu olarak otobiyografiden yararlanabilirler.


Otobiyografi yazdırmada göz önünde bulundurulması gereken önemli noktalar:


Öğrenci hakkında eldeki bilgilere bir şey katılacağına inanıldığı ve bu yolla elde edilecek bilgilere gerçekten ihtiyaç duyulduğu zaman otobiyografi yazdırılmalıdır.


Otobiyografi yazdırılmadan önce psikolojik danışma için ön görülen ortam yaratılmalıdır. Yani öğrencilere karşı koşulsuz saygı ve kabul ile nitelenen olumlu bir tutum gösterilmelidir.


Öğrencinin otobiyografi yoluyla kendini anlatması için her şeyden önce derdini dökme ihtiyacını duyması ve karşısındakine güvenmesi gerekmektedir. Bu da otobiyografinin okunmasından sonra kendisine bir yardım sağlanacağından emin olunması ile mümkündür.


Amacımıza uygun bir otobiyografinin yazılması ve öğrenciler arasında birlik sağlanması yönünden sınıfa bir plan verilmesi uygun olur. Bu planda şu konular yer alabilir:


1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

Similar:

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar iconTÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN TEMEL İLKELERİ

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar icon4- 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’ndan Türk Milli Eğitiminin genel ve özel amaçları ve temel ilkeleri, Lise ve Ortaokullar Yönetmeliğinin okunması incelenmesi, Türk Edebiyatı – Dil ve Anlatım derslerinin genel ve özel amaçlarının okunması

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar iconTürk Milli Eğitiminin Genel Amaç ve Temel İlkeleri doğrultusunda, tüm öğrencilerimize ve okul çevremize; çağdaş eğitim hizmetinin en iyi biçimde sunulmasını

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar icon3. Türk Milli Eğitiminin amaçları ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar icon1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun, Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarının incelenmesi

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar icon1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununda bulunan Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarının incelenmesi

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar iconAmaç Madde 1-Bu Yönetmeliğin amacı; özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, genel ve meslekî eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yönelik esasları düzenlemektir. Kapsam

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar iconTürk Milli Eğitim Sistemini Düzenleyen Genel Esaslar Türk Milli Eğitiminin Amaçları

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar iconTÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN AMAÇLARI

I. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar iconTürk Milli Eğitiminin Amaçları

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page