İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir?




Indir 52.69 Kb.
Titleİktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir?
Date conversion07.07.2013
Size52.69 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.miibf.com/files/Yeni Microsoft Word Belgesi_0.doc
TÜRK İKTİSAT TARİHİ

VİZE

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir?

Konjoktur teorileri ve dinamik analiz.

Klasik Dönem ve Yenileşme Dönemi

Klasik Yenileşme

Oluşma:11 yy dan 1453 nizamı cedit dönemi:1750 den 1826

Olgunlaşma:1453 ten 1695 2. Mahmut dönemi:1826 -1835

Esnekliği kaybetme:18yy Tanzimat dönemi:1835 -1876

Meşruytiyet dönemi:1908 -1923


Türkler 11 yy da anadoluya geldikleri zaman bir takım özeliklere sahiptiler.Yerleşmek ve yurt edinmek amacıyla gelmişlerdi.Daha öncede gelmişlerdi ama bizansın hizmetinde gelmişlerdi.11 yy belirleyici olan unsur islamiyettir.


ANADOLUNUN İKTİSADİ YAPISI

Anadolu da Hititlerin ortaya çıktığı dönemden itibaren bazı bilgiler verilebilir.Anadolunun bazı değişmez özellikleri vardır asya ve Avrupa arasındaki köprü görevini üstlenir.Transit ticaret bölgesiydi.

-Göç harekeleri 2 şekilde incelenir:

MÖ – batıdan doğuya doğru

MS – Doğudan batıya doğru

Nüfus hareketlerinin temel nedeni nüfus artışıdır.

MÖ göç hareketleri mö 2000 yılında yani Hititlerin kurulduğu yıllardır.Bu dönemde batıdan doğuya Agraniler tarafından ilk kez yapılmıştır.

Bu bilgiler Hitit tabletlerinden öğrenilmiştir:

Agraniler:

-dil

-toplumsal tabakalaşma;hindistandaki kask sisteminin aryaniler tarafından oluşturulduğu söylenir.

-siyasi yapı:iran da ki siyasal yapının aryaniler tarafından oluşturulduğu söylenir.

Anadoluda ticari bakımdan zenginlikler oluşmuştur, çeşitli uygarlıkların yaşamasından dolayı bundan doğru çeşitli istilalara uğramıştır.

İskender Fetihleri

Bu fetihler doğuyu kapsıyor ve anadolya doğru oluyor.

-Batı ve doğu uygarlığı yeni bir senteze uğramıştır.Bu nedenle iskenderden sonraki döneme Helenistik dönem denir.

Roma İmparatorluğu

İskenderden sonra roma imparatorluğu dönemini görüyoruz.Büyük devletler güvenliğe çok önem verirler(ticaret için) Bunun için güvenlik faliyetlerinde geliştiler.Ticaret için barışcıl ortam sağladılar.

Milat dönemine doğru Anadolu romanın bir parçası.roma ikiye ayrıldı.(Kavimler göçü bu nüfus hareketlerinin bir sonucudur)

Avrupaya gelen Türklerin avrupaya katkı yaptığını biliyoruz.

Türkler neden anadoluya gittiler başka yere gitmediler?

Anadolu boş bir bölge olduğu için.

Gelen Türkler anadolunun nüfusunu arttırmamışlardır.

Anadolu ipek ve baharat yollarının sonundaydı ancak yerleşik hayata geçen bir toplum bunu fark edebilirdi.

İpek yolunda hangi kumaş elde ediliyordu?

Hiçbir haşere ipek kumaşında barınmaz ilk çağlardan beri ipek altınla eş değerdedir.

İpek yolunun değeri coğrafi keşiflerde sarsılmış ve düşmüştür.

Orta Asya

Orta asyanın temel ekonomik özeliği göçebe hayvancılıktır.Tarımsal havzalar oldukça azdır çünkü step iklimi görülmektedir.

Doğudan batıya doğru Türklerin farklı özellikler göstermesinin nedeni coğrafyadır.

Orta asyada Türklerden başka eski aryaniler vardır.

Aryaniler orta asyada bir ticaret uygarlığı kurdular.

İskitler aryanilere karşı siyasai organizasyon oluşturdular.

Hun İmparatorluğunun Ortaya Çıkışı MÖ 200 Hunlar ve Metehan

Göktürk Devleti

Hunlardan sonra iktidarı Göktürkler ele geçiriyor.Bizansla iyi ilişkiler kurdular.Bizansla ittifak yaparak sasanilerle savaştılar.Bizans o dönemde çinle ticari faliyetler oluşturmuştu ipek yolunun üstünde.

İpek hammadesinin çin dışına çıkarılması yasaktı.Yalnızca ipek kumaşı çıkarıla bilirdi.Buda önemli bir ticaret kaynağıydı.Ordular bile tazminat için ipek isterdiler.İpek yolu 15 yy de önemini coğrafi keşifler sonucunda kaybetmiştir.İstanbul un fethi de coğrafi keşifleri tetiklemiştir.

İpek yolundan başka bir ticaret yolu da baharat yolu dur bu yokun tarihi ipek yolundan daha eskidir.Göktürkler bu yolları kullanarak zenginleşmişlerdir ilk Müslüman devlet Göktürklerdir.

Uygur Devleti

Ticareti yöneten bir türk kolonisi kurmuştur.Göktürklerden sonra uydur hakimiyeti başlamıştır.

Selçuklular

Uygurlardan sonra 11 yy da

-Bizans İslam dünyasına karşı saldırıya geçmiştir.

-Abbasi devleti bunalım içerisindedir.(Ekonomik siyasi sosyal bunalım)Bu bunalımların sebebi Bizans değildir.Askeri ve işçi hareketleri baş göstermiştir.Köle isyanları ortaya çıkmıştır.Siyasi olarak yapı bu şekilde etkilenmiştir.Mısırda bu hareketler Batıni hareketini oluşturmuştur.Nizanimülk ve batiniler tarafından öldürülmütür.

Haçlı Seferleri

Haçlı seferlerinin temel amacı kutsal toprakları ele geçirmek ve zenginleşmektir.

-Kudüsün Müslümanların elinden kurtarılması

-Fazla nüfus ile kişi başına düşen ürünün azalması

Büyük Selçuklu devletinin en önemli özelliği bir göç organizatörü olmasıdır.Türkistandan göçen Türkleri bir araya toplamıştır.Bunun için en uygun yer anadoluydu.Çünkü tenha bi,r bölgeydi.Bu bölgeye Bizanslar hakimdi.Bu nedenle bizansla Selçuklu devleti arasında savaşlar yaşanmıştır.Bunlardan en önemlisi Malazgirt savaşıdır.

İslamiyetin Çöküşü

Arabistandaki ticaret yolu baharat yoluydu.Türkistandaki ipek yoluydu.Bu iki ticaret yolu kültürel ve ticari faaliyetlerin gelişmesini sağlamıştır.

Arabistanın ticari ve dini merkezi Mekke idi. Kuzeydeki ticaret merkezi Kueys güneydeki yemen idi.

İslamiyetin doğduğu ortam bir ticaret ortamıydı.Bu toplumun özellikleri:

-Ticaret toplumudur.

-Sosyal tabakalaşma(sınıflaşma vardır.

-Köleleşme vardır.

Bu toplumda eşitlik çağrısı çok önemli bir özellik taşımıştır.İslamiyetin çağrısına uyarlı bir kitle vardır.Kölelerde daha büyük bir etki yaratmıştır.Toplumun herkesiminden insanlar Müslüman olmaya başlamıştır.İstamiyetin dönemleri:

-Mekke dönemi 610 –Müslümanlar Müşriklere karşı ittifak kurmuştur.

-Medine dönemi 622 –Müşrik baskısı Müslümanların medineye göç etmesine sebep olmuştur.Medineye ilk geldiğinde hz.muhammedin yaptığı ilk şey nüfus sayımıdır.Müslümanların sayısını belirlemek amacıyla.

İslamiyet bütün dünyadaki devlet adamlarına Müslüman olma çağrısı yapmıştır.Medine döneminden sonra Mekke alınmıştır.Hz muhammetten sonra hz ebubekir geçmiş ve halifelik dönemi başlamıştır.

Halifelik dönemi

Bütün arap kabileleri ebubekir döneminde ayaklanmış sadece Mekke ayaklanmamıştır.Bu irtica hareketinin temel sebebi zekattır.Başkaldıran bütün kabileler bu dönemde bastırılmış hz ebubekir namaz neyse zekatta odur demiştir.

Hz Ömer

Kapitalizm öncesi en önemli üretim alanı topraktır.Hz Ömer döneminde de topraklar fetih edilmiştir.Bu fetihler daha sonra ikta ve tımar sistemini inşa etmiştir.

Hz Osman ve Hz Ali

Bu dönemde toplumda karışıklıklar vardır.Ele geçirilen topraklarda direniş olmuştur.Yapılan fetihlerde hayat tarzı hızlı bir şekilde gelişme göstermiştir.Bu da önemli bir bunalım sorunudur.

Asıl önemli olan ele geçirilen toprakların bölüşümü ve bölüşümün yarattığı etkidir.İslam fetihlerinin çok fazla dirençle karşılaşmamasının sebebi;

-elde edilen topraklarda yaşayan halkın çoğunun arap olması

-islam eski uygarlıları tamamen yok edici bir özeliğe sahip değildi.

Eğer islamiyete aykırı düşenler varsa bu eski gelenekler değiştirilirdi.ör.; vergi konusunda ki haksızlıklar, kamu maliyesi düzenlemesi…Hatta kullanılan iran yada Bizans paralarıydı.Yine bu durumda İslam inancına aykırı durumlar değiştirilmişti.Bizans parasının arkasında ki testis ifadesi isalam inancına aykırı olduğundan lailaheilllallah olarak değiştirilmişti.

İslamiyette yumuşak bir geçiş söz konusudur eski kültür tamamen değiştirilmemiştir.

Avrupa

Akdenizin güneyi islamiyeti benimsemiştir. Bu durum feodaliteyi hızlandırmıştır çünkü avrupanın akdenizin güneyi ile bağlantısı kesilmiştir.

Tarihte ilk bankalar kiliseler ilk bankerler papazlardır.

Bunlar ele geçirilmiş bu tapınaklarda saklanan altın gümüş ve zenginlikler ele geçirilmiş ve piyasaya sürülmüştür.Bununla birlikte para arzı artmıştır.Bunun sonuncu islamiyetin ilk yıllarında pazarlar genişlemiş ve bir etkileşim durum ortaya çıkmıştır.


Elde edilen zenginlikler sadece halkın refahını arttırmaya yönelik bir unsur olarak kullanılmıştır.

Yüzyılın sonlarına doğru emeviler İslam dinarları bastırmıştır.İslam dinarları ve dirhemleri piyasada kabul görmüş ve giderek önemli bir dinamik haline gelmiştir.Daha sonraları bizansın parasının geldiği konuma İslam dinarı gelmiştir.

İslam dünyasında bankacılık yaygınlaşmıştır bunlara Cehbez denir.

Çek uygulaması yaygındır pahalı eşyaları bu gibi değerli evraklarla el değiştirilmesi sağlanmıştır.

Cehbezler;kurumsal kredi verirlerdi bireysel krediyi babillerin torunları sarraflar verirdi.

Emeviler yıkıldıktan sonra; üretimi yapan kadrolar Müslüman olmuştur,denizcilik alanında tersaneler islam egemenliğine girmiştir.islam uygarlığı bir şehir uygarlığıdır.İslam fetihleri belli sınırlarda durmuştur bunun nedeni Arapların soğuk iklime alışık olmayışıdır.

-allahtan başka inanç yoktur inancı teklik inancı üniter devlet anlayışına yönelmiştir.

-islamiyette kul hakkı inacı vardır haksızlık yapmamak önemlidir.

Toplumsal adaletin gelişmesi için ilkeler konulmuştur.İslam toplumlarında sınıfsal yapı yoktur olabildiğince üretime halkın üretime katılması sağlamaya çalışılmıştır.Burjuvazi ve aristokrasi görülmemiştir.

Servet ve mülkiyetin yaygınlaşması hedeflenir.

İslam ekonomisinde mülkiyet ve servet sınırlandırılmıştır üretin araçlarının mülkiyeti kişilere bırakılmamıştır.Zenginleşmek ancak daha fazla üretimle mümkündür.

Miras söz konusudur ve miras bölüşümü vardır.

En önemli üretim kaynağı emektir.Ekonomide istikrar çok önemlidir.Bilinmezlik ve belirsizliğin giderilmesi çok önemlidir.

İslam ekonomisi serbest rekabete tekelciliği yasaklar.

Gırba:Haksız zenginleşmeye konulan tavırdır.

Zekat:İslam ekonomisi harcama faktörlü bir ekonomiydi.Birinin harcaması diğerinin zenginleşmesine yok açmaktaydı.Zekat bunun yansımasıdır.Birikim olanlar olmayanlarla paylaşır.

Fiyat ve kalite denetimi vardır tüketici korunur.


İslamiyette köleliğe sınırlama getirilmiştir.Kölelik ancak savaşlar sonucu gerçekleşe bilecek bir konuma gelmiştir.islamiyet döneminde karmati isyanı olmuştur.Köleliğe bir başkaldırış isyanıdır.

Emeğin durumu devlet tarafından kontrol edilmek istenmiş ve emekçi birlikleri oluşturulmuştur.Herkesin bir meslek sahibi olması üretime katılması ve bir gelirinin olması esasına dayatılmıştır.Buna fitibet denilmektedir.

İslam ekonomisi Avrupa feoldal dönemdeyken bir bunalım içerisindedir.fakat İslam ekonomisi büyük bir gelişme göstermiştir.Bu dönem Selçukluların son dönemine denk gelmektedir.Ekonominin gelişmesinde ki en önemli etken paraların Bizans ve arap darphanelerinde basılmasıdır.

Abbasiler

Bu dönemde siyasi kültürel ekonomik gelişim avrupadan olmamıştır.Avrupada bu döneme boşluk dönemi denilmiştir.İslam dünyasında önemli gelişmeler olmuştur.

Avrupa kavramı antik çağda yoktu orta çağda çıkmaya başladı.Bunun nedeni hep güney avrupadan bahsedilmişti kuzey avrupadan hiç bahsedilmemişti.Güney avrupadan kuzey avrupaya bir etkileşim olduktan sonra bahsedilmeye başladı.

11 yy sonunda emeviler ve Abbasilerden sonra Selçuklular hüküm sürmüştür.Üniter yani merkezi bir devlet kurmuşlardır.

İlk Müslüman Türk Devletleri

-Karahanlılar:Genişliği ve uzun süreli bir devlet olması açısından önemlidir.9 yy da hüküm sürmüşlerdir.

-Gazneliler:Kuzey Afganistan da hüküm sürmüşlerdir.İranla etkileşim içerisinde olmuşlardır.

Bu dönemde iktidar mücadeleleri sebebiyle bir çok devlet kurulmuştur ve bölgeye hakim olunmak istenmiştir.

Büyük Selçuklular:

11 yy da gaznelilerden sonra bölgeye hakim olmuşlardır.Bizansla yapılan savaşlarda üstünlük sağlamışlardır.1071 tarihinden sonra Anadolu da Türk egemenliği başlamıştır.Büyük selçulu devleti uzun yıllar varlığının sürdürmüştür.Eskiden kast ve veraset sistemi nedeniyle küçük devletler oluşuyordu.Bu durum büyük Selçuklularda olmadığı için devlet uzun süre varlığını devam ettirmiştir.


Selçukluların ortaya çıkışı islamiyetin Türklere hakim olduğu bir dönem olmuştur.Bu dönemde Abbasi devleti yıkılma sürecine girmiştir.Ayrıca Müslümanlar avrupaya da açılmaya başlamıştır.Bu dönemde Müslümanlar kendi aralarında anlaşmazlığa düşmüşlerdir.

Büyük selçuklu döneminde Tuğrul bey ön planda çağrı bey arka planda olmuştur.Ama devleti ilk harekete geçiren onun bağımsızlığını sağlayan çağrı bey dir.

Büyük Selçuklu devletinin bir göç organizatörü olmasının nedeni ne dir?

Nüfus hareketi göç hareketlerine sebep olmuştur.Büyük Selçuklular bu göç hareketinden doğan insanları emin yerlere yerleştirmek istemiştir.

Bu dönemde merkezi bir devlet oluşturmak isteniyor.Bunun için devşirme sistemi oluşturuluyor.Köleler devlet için kullanılıyor yönetime atanıyor.Bunun nedeni köleler bir haneye dahil olmaması ve akrabalarının olmaması.Yöneticilerin hane halkından olması devletin kısa süreli olması için engel teşkil ediyordu.

Köleleri devlet yönetiminde olmasının sağlayan yönetime gelmek için köleliği şart koyan devlet memlüklülerdir.

Merf tebliz semerkant Selçukluların sahip olduğu kentlerdir.Zaman zaman Abbasilerin hakimiyetinde olmuştur.Faklat onlar daha büyük bir mali güce sahip olmuştur.Ticaret yollarına daha fazla halim olduklarından kaynaklı.

İkta sistemi

Boş toprakları üretime açıp bu toprakları işleyen kişiye yerilmesi sistemidir.Fetih hareketlerinde büyük topraklar ele geçirilmiş ve bu toprakların geliri ordu mensuplarına verilmiştir.Bu şekilde ikta sistemi askeri bir boyuta ulaşmıştır.İkta sistemi Selçuklu sosyo-ekonomisinin en önemli halidir.Bunlara sipahi denir.

Büyük topraklar hanedan tarafından da ele geçiriliyor onlarda ikta sistemini içinde yer alıyor.Burdaki önemli durum hanedan mensuplarına küçük topraklar verilmemesidir.Topraklar bu sebeple küçültülmeye başlamıştır hanedan etkisini azaltmak amacıyla.

Büyük ikta toprakları hangi devlette görülür?

Büyük Selçuklu

Orduyla toprak arasındaki ilişki giderek artmaya devam etmiştir.Artık ordu mensupları ikta sahip olmaya başlamıştır.

Büyük Selçukluda 4000 ordu mensubu vardır ve bunların hepsinin ikta sahibi oldukları söylenmektedir.

İkta sistemi Hindistan a kadar yayılma göstermiştir.

Feodalite ve İkta İlişkileri

Büyük toprakların kişi mülkiyetinde olduğu feodal sistemde , ikta sistemiyle artık devlete geçmiştir.

Selçukluların hakim olduğu bölgelerde ticari ve sınai faliyetler gelişmiştir.Fütüvve sistemi gelişme göstermiştir.Esnaf ve sanatkar arasında yaygındır.Türkistan dan Anadoluya kadar olan bölge de esnaf ve sanatkarların arasında bunun adı ahi dir.

Ticaretten kaynaklanan çok canlı bir ekonomik faaliyet söz konusudur.

Anadolu Türk Beylikleri:

Danişmetliler:İlk entelektüel faaliyetleri anadoluda medreseleri kurmalarıdır.Niksar ve tokat civarında dır.

Ahlatçalar:Doğu anadoluda hüküm sürmüşlerdir Ermenilerin yaşadığı bölgede yaşamışlardır. Fütüvvet ve ahiliğin en çok geliştiği bölge olmuştur.

Eyyübiler:Haçlılarla mücadele edip Kudüs ü ele geçirmişlerdir.

Memlüklüler:Eyyübilerden sonra bölgeye halim olmuşlardır.Orta doğu da Selçuklular döneminde hüküm süren en önemli devlettir.


-Anadoluda iktisat tarihini başlatan kimdir?

Anadolu selçuklu devleti

-Anadolu Selçuklu devletini başlatan kimdir?

Kutalmışoğlu Süleyman şah

-Anadolu Selçuklu devleti ne zaman kuruldu?

11 yy sonlarında

-Devletin uzun süreli olasının sebepleri;

Veraset sistemi Aşiret feodalizmi

-Selçukluların karşılaştığı en önemli sorunlar nelerdir?

Bizans devleti Haçlı seferleri

-Selçuklu Anadolu beyliklerini yıkmak için kimden destek aldı?

Bizans

-Ülkenin şehzadeler arasında paylaşılmasına son veren padişah kimdir?

2. Süleyman şah

Gelişme Dönemi

Ekonomik olarak gelişme sağlanmış ve refah düzeyi yükselmiştir.Anadolu ticaret merkezi haline gelmiştir.

  1. Gıyasettin Keyhüsrev; Anadolu türk birliğini sağlamak için beyliklerle mücadele etmiştir.2. Süleyman şah ın oğludur.

Anadolu Selçuklu devleti iran bürokrasisi ve kültürünün hakim olduğu bir türk devletidir.

Bütün hükümdarlar ülke sınırlarını genişletmek için savaşmışlardır.

Alaaddin Keykubat; Bu dönemde Anadolu da büyük refah sağlanmıştır.Ticaret gelişmiştir. Yeniden Anadolu ticaret açısından transit bölge olmuştur.

Anadolu neden yeniden transit ticaret merkezi oluyor?

İstikrar kazanıyor,partnere ihtiyaç duyuyor(haçlı devletleri İtalyanlar)

Bu dönemde Moğollarda nüfus fazlalığı yeni hareketlere yok açıyor.Cengiz han batıya göç ediyor.Burada karşısına çıkan devletlerle mücadele ediyor.Bunların başında harzemşahlar geliyor.Moğollar kendilerine katılan devletlere hiç dokunmadılar ama karşı koyanları yağma etmişlerdir.

Selçukluların yükselme dönemi 1277 de sona erdi.Moğol istilası 1243 ler deydi.Buna göre Moğol istilası devam ederken anadoluda ki refah da devan ediyordu.ANadolunun ekonomisi etkilenmemişti bunun sebebi nedir?

Anadolu Selçuklu devleti ile Moğol devleti varlıklarını devam ettirmek için ticaret yapmak zorundaydı İtalyanlarla Moğollar müttefiktiler aralarında Selçuklulara karşı bir ittifak kurmuşlardı.Ticaret yapabilmek için İtalyanlar ve Moğollar transit bölge olarak anadoluyu kullanmışlardı.Bu nedenle anadolunun refahında bir bozulma olmamıştır.

Anadoluda köl borsasının olduğu yer neresidir?

Sivas

Katolik İtalyanlara papa tarafından ambargo koyuluyor.Bunu engellemek için baybars bazı devletlerle ticari ilişkiler kuruyor.bu devletler altın orda devleti

Baybars hangi Moğol devletiyle hangi devlet üzerinden ticari ilişki kuruyor?

1260 lardan itibaren Bizans devleti zerinden altın orda devletiyle,Bizans-memlük-altın orda ittifakı kuruyor.

Demek ki 12yy ın sonlarına doğru 1270 li yıllarda Anadolu da Moğol istilası oluyor ve Anadolu Moğolların eline geçiyor.Bu dönemden itibaren Anadolu Selçuklu devleti dağılma dönemine girmiştir.


“14.yy ve 15. yy arasındaki dönem küresel soğumadan kaynaklı bir ekonomik durgunluk dönemidir”

Demek ki ; 13.yy ın sonu 14.yy başlarında bir ekonomik durgunluk olmuştur.Selçuklular dağılma dönemine girmiş bazı beylikler çıkmıştır.Bu dönemde Hacı bektaş veli Mevlana yunus emre Nasrettin hoca yetişmiştir.Artık Selçuklu devleti iran etkisinden kurtulmuş Farsça yı bırakım Türkçe yi resmi dil olarak kullanmıştır.

Anadolu Selçuklu Devletinin Sosyal Yapısı

Sosyal yapı denildiğinde en önemli faktör emek ve nüfustur.Nüfus değişmeleri tarihi etkileyen en önemli unsurdur.Nüfus dağılmaları ve büyük göçler büyük ekonomik sonuçları ortaya çıkarmıştır.Nüfus durgunlukları is ekonomik gelişmeleri engellemiştir.

Selçuklu devleti bir nüfus organizatörü olarak nüfusu anadoluya sevk etti.Bunun adı parçalanarak iskan politikasıdır.Büyük aşiretler parçalanarak anadoluya yerleştirilmiştir. Amaç merkezi bir devlet kurmaktı.

Göç hareketlerine en büyük etken verimli araziler bulmak ve hayvancılıktı.Eğer buldukları toprak verimsizse verimli topraklara göç ederlerdi.Selçuklular anadoluya hakim olmak istediler burada Bizans engeliyle karşılaştılar.1075 – 1176 yılları arası bizansla mücadele sürdü.1176 minyakefolor savaşı ile bu mücadele sona erdi.

Selçuklu devletinin kurulması 1075 yılında batıya yapılan göçün sonucudur.Anadolu Selçuklu devletinin jurulmasından 55 sene sonra göçler artmış ve etnik yapı değişmiştir.Artık bunlardan türk diye bahsedilmeye başlamıştır bu olay türklerin artığını gösterir.

Selçuklular sadece savaşlarda değil ekonomide de başarı göstermişlerdir.Topraklarda ikta sistemi uygulanmış üretimde süreklilik kazanılmıştır.

Bizansla İlişkiler

Bizansla iktidar mücadelesi vardır ancak zaman zaman ittifakta yapılmıştır.Minyokefelon savaşından sonra anadoludan Türkiye diye bahsedilmeye başlanmıştır.Savaştan sonra siyasi istikrar sağlanmış ve bununla beraber ekonomide gelişme göstermiştir.

Ticaret ekonomiyi geliştiren en önemli etkendir bu dönemde.Aşiret toplumu yerinden kalkmış köy toplumu oluşmaya başlamıştır.

13 yy da batıya doğru bir göç başlamış ve Anadolu ekonomi-sosyal anlamda gelişmiştir.Ama yerleşik hayatta kilerle göçebeler arasında bir isyan başlamıştır.(1240 göçebe isyanı)İsyandan sonra göçebelerin yerleşik hayata geçmesi zorunlu olmuştur.

Anadolu da ki karmaşa sebebiyle Moğollar 1243 Kösedağ savaşıyla Selçukluları malup etmiştir.

13 yy da başlayan göç dalgası kıyı bölgelerindeki nüfusu Türkleştirmiştir.Yerli halk Süryaniler Ermeniler Rumlar her zaman Selçuklu iradesini Bizans iradesine tercih etmişlerdir.

Moğol istilası sırasında sınırlarda bulunan uç beylikleri büyük önem kazanmıştır bu beyliklerden en önemlisi osmanoğullarıydı.

Selçuklu Devletinde Sosyal Tabakalaşma

Sosyal tabakalaşma da gelir ve servet dağılımının çok önemli olduğu söylenebilir.İktisadi farklılıklar sosyal ve sınıfsal farklılıklara yol açtığı zaman sınıf oluşumundan söz edilebilir.

Selçuklularda sosyal tabakalaşma daha çok mesleki tabakalaşma olarak görülür.En önemli farklılaşma ve sınıflaşma 13 yy da göçebeler ve yerleşikler arasında gözlenmiştir.

Anadoluya göçebeliği ve hayvancılığı Türkler tanıtmıştır.

Göçebelerin yerleri belli değildir ama anadoluda bellidir.Kış ve yaz mevsimleri arasında yayla ve kışlalara göç ederler.Bu göçler ekonomik zarara yok açıyordu bu yüzden devlet göçebeleri yerleşik hayata geçirme politikası izlemiştir.

Köylerde siyasi birliğin sağlanması ahilik geleneğiyle oluşmuştur.

Selçukluların 3 büyük kenti hangileridir? -Konya,Sivas,Kayseri

Selçuklu kentleri yeni kurulan kentler değildi.Kentlerin oluşmasında halifeler önemlidir.Kent hakkında etnik ve dini kimliğe baktığımızda Rumlar,Türkler,Ermeniler dini olarak ta ateistler Müslümanlar Hıristiyanlar Yahudiler vardı.

-selçuklular andoluya hiçbir şehir kurmamışlardır.

Anadoluda kent ticaret etkileşimde dir.Anadolu kentlerinin gelişmesi ticaretle paralellik göstermiştir.Sinop ve Antalya önemli liman kentleri olmuştur.

Kentlerde ticaret ve sanayi ile uğraşanlar yaşamaktaydı.Ahi ve Fütüvvet teşkilatları.

Batı daki kentler özerktir ama Selçuklularda kentler bağımsız değildir.

Türk İslam devletlerinde ekonomi 3 kısımda incelenir;

-Merkez Maliyesi

-İkta sistemi

-Vakıflar

Yatırım harcamaları vakıflar tarafından yapılırdı.Osmanlı ve Selçuklu vakıfları kamu birimi olarak sağıyordu.

Merkez Maliyesi

Bütçeyi merkez maliyesi hazırlardı.(Devletin gelirlerini giderlerini)Moğol istilası döneminde gelirler düştü vergiler arttı.

Devletin elde ettiği vergiler;cizye,tarımsal vergiler,zekat,özel topraklardan alınan vergiler,kdv

İkta sisteminden elde edilen gelirler devlete değil orduya gider.

İntizam sistemi:Vergide özelleştirme,ekonomide yapılan özelleştirmeler.

Topraklardan alınan vergiler:Yoprakbaşına alınan vergiler.

Alaaddin Keykubat döneminde gelir artışı yaşanmıştır ölünce de gelir giderek düşmüştür.

Bu konuda Moğolların etkisi çoktur.

İkta Sistemi

En önemli üretim aracı topraktır ve toprak devletin elinde dir.İkta sistemi tanzimant dönemimine kadar devam etmiştir.Bazı iktalar özerktir devlet sadece geliri alır.

İkta toprakları devredilemez miras bırakılamazdı çünkü devletin mülkiyetiydi.

*Anadolu Selçuklularda özel mülkiyet yoktur.

Bu dönemde devlet aşiretleri kendisine karşı güç oluşturmasının engellemiştir.

Sipahi;Devlet adına paralı asker yetiştiriyordu.

Sipahi öldükten sonra toprağı oğlun oğlu yoksa karısına geçer,eceliyle olursa toprağın ilk hali şehit olursa genişlemesiyle birlikte verilirdi.

*Selçuklularda yapılan en önemli ekonomik devrim toprağın devletin elinde olmasıydı.

Bunalım dönemlerinde sipahiler toprağı boşaltım satmaya kalkışmıştır devlette paralı askerlere yönelmiştir.

Vakıflar

Yatırım harcamaları vakıflar tarafından yapılırdı.Kişiler kendi mülkiyetlerinde ki gelir kaynaklarını vakıf edebilirlerdi.Bu özel mülkiyet hem kişi ehemde devlete ait olabilirdi.

Sağlık ve sosyal yardım yatırımları,eğitim yatırımları,diyanet yatırımları,bayındırlık yatırımları vakıflar tarafından yapılırdı.Vakıflar bu hizmetleri karşılamak için gelirleri çarşılardan sağlarlardı.Askeri harcamalar dışındaki bütün harcamalar vakıflardan sağlanırdı.

Selçuklularda Üretim

-Tarımsal Üretim

Temel gıda maddeleri üretilmiştir.Hayvancılık için buğday arpa yulaf üretilmiştir.Buğday kadar pirinçte üretilmiştir.Giyim için pamuk üretmiştir.Atçılık önemli bir üretim dalıdır haberleşmede ve savaşlarda kullanılır.

Kırsal kesimlerde ve şehirlerde ki varoşlarda hububat ekimi yapılırdı.Sebze ve meyve üretimi kentlerde yapılmaktaydı.Anadoluda meyve ve sebze çeşitlilik gösteriyordu güney doğu anadoluda sulama yapılırsa verim elde edile bilirdi.

Savaşlar verimli topraklarda ki üretimi engellemiştir.14 yy sonlarında ki küresel soğumanın etkisiyle bu durum ilerlemiştir.

Sanayi Ve Madencilik

Anadoluda madencilik yaygındır.En çok gümüş madeni çıkarılmıştır.İpek yolunun üzerinde olmasının nedeniyle yün ve ipek sanayi gelişmiştir.Sanayi de bir sıralama yapılırsa en çok dokuma ve dericilik yapılmıştır.Dokumacılık üç türlüdür;ipekli dokuma,yünlü dokuma,pamuklu dokuma.Dokumacılık ve dericilik boyama endüstrisini geliştirmiştir.Selçuklular mum kullanmıştır.

Add document to your blog or website

Similar:

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconİktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir?

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconİktisada Giriş, Mikro İktisat ve Makro İktisat

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconIş, kuvvet ile kuvvetin etkisinde yapmış olduğu yer değiştirmenin çarpımına eşittir. Yani bir cisim bir kuvvet etkisi altında yer değiştirirse iş yapmış oluruz. İş “W” sembolü ile gösterilir ve birimi “joule”dür. W = F.Δx Özellikler

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconSandıklı Belediye Meclisinin 20 inci intihap devresinin 2011 yılı döneminin, 10. toplantısının, birleşimi olan 03/11/2011 Perşembe günü saat 16: 00’da yapmış olduğu Kasım ayı toplantısında almış olduğu kararların örneğidir

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconSandıklı Belediye Meclisinin 20 inci intihap devresinin 2010 yılı döneminin, 14 üncü toplantısının, birleşimi olan 02/12/2010 Perşembe günü saat 18: 00’de yapmış olduğu Aralık ayı toplantısında almış olduğu kararların örneğidir

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconSandıklı Belediye Meclisinin 20 inci intihap devresinin 2010 yılı döneminin, 4 üncü toplantısının, birleşimi olan 01/04/2010 Perşembe günü saat 14: 00’ de yapmış olduğu Nisan ayı toplantısında almış olduğu kararların örneğidir

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconPAPA XVI. BENEDİK’ İN ALMANYA’DA YAPMIŞ OLDUĞU

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconSandıklı Belediye Meclisinin 20 inci intihap devresinin 2010 yılı döneminin, 7 inci toplantısının, birleşimi olan 03/06/2010 Perşembe günü saat 19: 00’ da yapmış olduğu Haziran ayı toplantısında almış olduğu kararların örneğidir

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconSandıklı Belediye Meclisinin 20 inci intihap döneminin 2009 yılı içtima devresinin 5 inci oturumunun celsesi olan 04. 06. 2009 Perşembe günü saat 21: 00’ de yapmış olduğu haziran ayı toplantısında almış olduğu kararların örneğidir

İktisat tarihçilerinin iktisada yapmış olduğu katkılar nedir? iconYapmış olduğu deneyler sonucunda cisimlerin düşmelerine ait kanunları bulmuştur

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page