ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI




Indir 249.06 Kb.
TitleÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI
Page1/3
Date conversion18.07.2013
Size249.06 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.dersindir.net/indir/cevre-yonetim-sistemi.doc
  1   2   3
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ


TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ


KONU: ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ


KASIM 2001


İÇİNDEKİLER

I.ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ (EMS): 1

  1. ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI: 1

  2. ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ ile İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR: 3

  3. ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YAPISI : 5

  4. ÇEVRE STANDARTLARININ GELİŞİMİ: 6
  5. ISO 9000 7


II.ISO 14001 8

III.TS-EN ISO 14000 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN BİR 11

KURULUŞA SAĞLADIĞI BAŞLICA AVANTAJLAR

IV.TS-EN-ISO 14000 BELGELENDİRMESİNİN FAYDALARI 11

V.ISO 14000 ve ISO 9000 STANDARTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI:

1) ISO 9000 ve Çevre İlişkisi 11

2) ISO 9000 ve ISO 14000 Arasındaki İlişki 12

VI.ISO 14000 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ STANDARTLARININ UYGULANMASINDA ÜNİVERSİTELERİN YERİ 14

VII.TÜRKİYE’DE ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMALARI 16

VIII.ISO 14000 ALMA AŞAMALARI 19

1. Başlangıç Mahiyetinde Gözden Geçirme 19

2. Çevre Yönetım Sisteminin Temel Prensipleri 20

2.1 Çevre Politikası 21

2.2 Planlama 22

2.2.1 Çevre Etkileri 23

2.2.2 Yasal ve Diğer Gereklilikler 23

2.2.3 Çevresel Amaç ve Hedefler 23

2.2.4 Çevre Yönetim Program 24

2.3 Uygulama ve İşletme 24

2.4 Kontrol ve Düzeltici Faaliyetler 24

2.4.1 İzleme ve Ölçüm 24

2.4.2 Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyetler 25

2.4.3 Çevre Kayıtlarının Tutulması 25

2.4.4 Çevre Yönetim Sistemi Denetimi 25

2.5 Yönetimin Gözden Geçirilmesi 26

IX.KAYNAKLAR 29


ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ


ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ (EMS):

Çevre politikalarının geliştirilmesi, uygulanması, gözden geçirilerek sürdürülebilmesi için gereken örgüt yapısı, planlama sistemleri, sorumluluklar, yöntem, süreç ve kaynakları içeren ve genel yönetim sisteminin bir parçası olan yapıyı ifade etmektedir.(Tüzün 2000)

Çevre risk ve fırsatlarının daha sistematik ve verimli bir biçimde yönetilmesi ve çevresel gözden geçirme faaliyeti ile tespit edilen çevre boyutlarının kontrol edilebilmesi, oluşturulacak dökümantasyonun uygulanıp kayıtlarının tutulması, belirlenmiş periyotlarda kontrol edilerek gerekli düzeltici veya önleyici faaliyetlerin yerine getirilmesi Çevre Yönetim Sistemi aracılığıyla olur.(Çakan 1999)


ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI:

Bir kuruluş, çevre kalitesinin korunması ve geliştirilmesi, insan sağlığının kendi faaliyet, ürün ve hizmetlerinden kaynaklanabilecek etkilerden korunması için etkin bir Çevre Yönetim Sistemiyle ilgili yararlar şunlardır;(TSE 1995)

  • Kuruluşların çevreye yönelik beklentilerinin karşılanması

  • Iyi bir kamu/halkla ilişkiler düzeninin muhafazası

  • Firma itibar ve pazar payının artması

  • Yatırımcıların kıstaslarına uygunluk sağlanması

  • Makul bir bedelle sigortalanma imkanının temini

  • Satıcıların belgelendirilmesinde koşulan şartların kazanılması

  • Atıkların atılma imkanının kazanılması, arıtılması

  • Maliyetlerin kontrolü

  • Girdi ve enerji tasarrufu

  • Sorumluluğun sınırlandırılması

  • Gerekli dikkat ve ihtimamın gösterildiğinin ortaya konulması

  • Yer seçiminin ve gerekli izinlerin alınmasının kolaylaştırılması

  • Sanayi-hükümet ilişkilerinin geliştirilmesi

  • Çevreyle ilgili konularda başarı derecesinin arttırılması sağlanabilir.

Çevre yönetim sisteminin en büyük özelliği kuruluşun sürekli gelişmeyi sağlamasıdır. Hedeflerin oluşturulması, planların yapılması, sistemin denetlenmesi, yönetimin sonuçları gözden geçirmesi ve gereken düzeltici ve önleyici faaliyetleri gerçekleştirmesi, hep aynı felsefeyi,”sürekli gelişmeyi” sağlamak içindir. Çevre kendi içinde hassas bir dengedir ve onu koruyabilmek için bir sistem gereklidir. Ishikawa Diyagramında (Şekil 1) her alanda çevre yönetim sistemi ile sağlanabilecek yararlar belirtilmiştir.




Şekil 1 Çevre Yönetim Sistemi İle Sağlanabilecek İyileştirme ve Gelişimin Ishikawa Diyagramı ile Gösterimi

Kaynak: Anonim 2000


Çevre Yönetim Sistemi, işletme için riskin azalmasına yardım eder ve bu riskin azalması finansal pazarlar tarafından değerlendirilir. Çevre yönetimine yapılan yatırımlar, gelecekte yapılacak yatırımların beklentisi kadar, daha iyi kısa dönemli çevre performansına öncülük eder. Bu ilerlemeler de yatırımcının özel bir yatırım yapmak için arayacağı geliri düşünürken, karar vereceği anahtar unsur olan firmanın riskinde azalmaya sebep olur. Düşük risk, düşük beklenen gelir anlamındadır ve bundan dolayı firmanın finansal faaliyetleri için düşük maliyet anlamındadır.(Stanley 1997)


ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ ile İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR:

İSO 14000 standardının amaçları yönünden aşağıdaki tarifler geçerlidir.


Sürekli İyileştirme

Örgütün çevre politikası ışığında gelişmek için sürekli çabalardan ortaya çıkan, faaliyetlerin her alanında benzer olması gerekmeyen fakat tüm çevre performansındaki gelişmeleri elde etme amacıyla çevre yönetim sisteminin değerini arttırma sürecidir.( Sayre 1996)


Çevre

Bir kuruluşun faaliyetlerini içinde yürüttüğü; hava, su, toprak, tabii kaynaklar, bitki toplululuğu(flora), hayvan topluluğu(fauna), insanlar ve bunlar arasındaki ilişkileri içine alan ortamdır. (Arıyörük 1999)


Çevresel Unsur

Kuruluşun çevre ile etkileşebilecek faaliyet, ürün ya da servislerinin öğeleri.


Çevre Riski

Kirletici özelliği bulunan ürün, halkın ve çalışanların hastalanması veya yaralanmasına veya bir kirlilik oluşturmasından dolayı dış pazarda kabul görmemesine ve kuruluşun iç ve dış pazarlarda saygınlık kaybetmesine neden olmaktadır.(TS-EN-ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemleri 1997)


Çevresel Etki

Kuruluşun faaliyetleri, ürünleri ve servisleri sonucu çevrede meydana gelen olumlu ya da olumsuz, geniş kapsamlı veya kısmi değişiklikler.


Çevre Yönetim Sistemi

Çevre politikasını geliştirmek, uygulamak, ulaşmak, gözden geçirmek ve sürdürmek için kuruluş yapısını, planlanan faaliyetleri, sorumlulukları, uygulamaları, prosedürleri, işlemleri ve kaynakları kapsayan toplam yönetim sisteminin bir bölümü.


Çevre Yönetim Sistemi Denetimi :

Kuruluşun ÇYS’nin; ÇYS denetim kıstaslarına uyup uymadığını belirlemek ve sonuçları müşteriye bildirmek amacıyla, gerekli delillerin tarafsız ve değer yargılarına yer vermeyecek tarzda toplanması ve değerlendirilmesinden ibaret bir değerlendirme ve belgeye bağlama işlemidir.


Çevresel Amaç

Çevre politikasından gelen, kuruluşun ulaşmak için belirlediği ve uygun durumlarda sayı ile ifade edilebilen, genel çevresel gayelerdir.


Çevresel Performans

Kuruluşun, çevre politikası, amaçları ve hedeflerini temel alan, çevresel unsurlarının kontrolü ile ilgili çevre yönetim sisteminin ölçülebilir sonuçları.


Çevre Politikası

Kuruluş tarafından beyan edilen, faaliyet, çevresel amaç ve hedefleri belirlemek için iskeleti sağlayan, Kuruluşun genel çevresel performansı ile ilgili amaç ve prensipleridir.


Çevre Hedefleri

Mümkün olan durumlarda sayı ile ifade edilen, kuruluşa veya bölümlerine uygulanabilen detaylı performans gereklilikleri olup çevresel amaçlara dayanır.

Bu amaçlara ulaşmak için ihtiyaçların ortaya konulması ve karşılanmasıdır.


İlgili Taraflar

Kuruluşun çevresel performansıyla ilgili veya bundan etkilenen bireyler ya da gruplar.


Kuruluş

Şirket, anonim şirket, firma, kuruluş, otorite veya enstitü, yada bunların bir bölümü veya kombinasyonudur. Dolayısıyla anonim veya değil, özel veya halka açık, kendi görev ve yönetimine sahip bir organdır.


Kirlenmenin Önlenmesi :

Kirlenmeyi önlemek, azaltmak veya kontrol altında tutmak amacıyla yeniden devreye sokmayı, başka bir işleme tabi tutmayı, işlemde değişiklik yapmayı, kontrol mekanizmalarını,kaynakların etkin kullanımını ve malzeme ikamesini içine alabilen her türlü işlem ve uygulamaya başvurulması; malzeme veya ürünlerin kullanılmasıdır.

Not – Kirlenmenin önlenmesinin muhtemel yararları, olumsuz çevre etkilerinin azaltılması, etkinliğin geliştirilmesi ve maliyetin azaltılmasını içine alır.(Keskin 1997)


ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YAPISI :

Çevre Yönetim Sistemi, ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi’nin Deming Modeli ile paralellik gösterir. Bu model kuruluşların faaliyetlerini 4 sürece ayırır:





Şekil 2 ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi Deming Modeli

Kaynak : Arıyörük 1999


  1. Planlama Süreci : Kuruluşun bütün amaç ve hedefleri belirlenir, uygulama yöntemleri geliştirilir.

  2. Yap (Faaliyet Süreci) : Plan uygulanır ve üzerinde anlaşılan önlemler kuruluşun hedefleri doğrultusunda alınır.

  3. Kontrol Et (Değerlendirme Süreci) : Plan dahilindeki faaliyetler etkinlik ve yeterlilik açısından kontrol edilip, sonuçlar planla karşılaştırılır.

  4. İyileştirme (Düzeltici Faaliyet Süreci) : Belirlenen eksiklikler giderilir, değişen koşullara göre plan revize edilebilir, prosedürler gerekli olduğu şekilde yeniden yapılandırılır.

Böyle bir sistemin başarısından tüm çalışanlar sorumlu olmakla birlikte, özel olarak üst yönetimin başarıyı ve gelişmeleri izlemek gibi bir sorumluluğu vardır. Bu yüzden üst yönetim, sistemin başarısı için politika belirleyerek taahütlerde bulunmalı, liderlik yapmalı ve uygulamaları desteklemelidir. (Bursa Çevre Merkezi, Aktüel Dergisi 2000). Şekil 1.5’de de görüldüğü üzere çevre yönetim sistemi bir çok katılımcının bulunduğui geniş bir sistemdir.





Şekil 3 Çevre Yönetim Standartı Sistem Modeli

Kaynak : TSE 1995


Çevre yönetim sisteminde ana elemanlar;

  • Çevre politikası

  • Çevre programı veya aksiyon planı

  • Kuruluşun yapısı

  • Çevre yönetiminin iş ortamındaki operasyonlarla bütünleştirilmesi

Çevre önlemleri kuruluşun, işçi sağlığı, satın alma, ar_ge, üretim, geliştirme, pazarlama, finans gibi uygulamalarıyla bir yürütülmesi ve aralarındaki ilişkilerin prosedürlerini kapsar.


ÇEVRE STANDARTLARININ GELİŞİMİ:

Avrupa Birliği, 1993 Haziranında 1836 sayılı regülasyonunu (EMAS-Eko-Yönetim ve Denetim Programı) yayınlamıştır ve 1995 Nisanına kadar tüm üye ülkelerin regülasyonun gereklerini yerine getirmelerini şart koşmaktadır. (Bektaş 1997)

Bu gelişmeler paralelinde EMAS’ın çıkış noktası olan ve 1992’de İngiliz Standartlar Enstitüsü(BSI) tarafından yayınlanan BS 7750 “Çevre Yönetim Sistemi-Özellikler ve Kullanım Klavuzu” 1994’de gözden geçirilerek standartlaştırılmıştır.

1991 yılında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) üye ülkeleri uzmanlarının katılımıyla bir stratejik Çevre Danışma Grubu (SAGE) oluşturuldu. SAGE’nin araştırmaları sonucunda 1993’de Teknik Komite 207(TC 207) kurulmuş ve ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi Standartları hazırlanmaya başlanmıştır.

ISO 14001 “Çevre Yönetim Sistemleri-Özellikler ve Kullanım Klavuzu”serinin belgelendirme standartıdır. TSE, bu standartın taslağını tercüme edip 1996 yılında yayınlamıştır. ISO Eylül 1996’da bu dökümanı standartlaştırmıştır ve bunu takiben BS 7750 Mart 1997’de yürürlükten kalkmış, Avrupa Birliği ISO 14001’i EN (Avrupa Normu) olarak kabul etmiştir. Şu anda EN ISO 14001 ve EMAS’ın her ikisi birden uygulamadadır.




BS 5750 : İngiliz Standardı (uluslararası)
  1   2   3

Add document to your blog or website

Similar:

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconÜlkemizde merkezi yönetim sisteminin aşırı merkeziyetçi bir yapılanma sonrasında en etkili güç olması, yerel yönetim sisteminin ise yerel hizmetleri yerine

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconDuanın Psikolojik yararları (İbadetlerin yararları) 11 Ü2

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI icon1- KBS Taşınır Kayıt ve Yönetim Sisteminin geçiş sürecinin daha sağlıklı olabilmesi için; ek de gönderilen “taşınır kayıt yönetim sistemi KBS test ortamında kullanıcı kılavuzu”

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconWeb Yönetim Sisteminin Avantajları

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconI. Yerel Yönetim Sisteminin Genel Yapısı

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconİÇERİK YÖNETİM YAZILIM ve SİSTEMİNİN ÖZELLİKLERİ

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconTÜRK MİLLİ EĞİTİM SİSTEMİNİN YÖNETİM YAPISI

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconTÜRK MİLLİ EĞİTİM SİSTEMİNİN AMAÇLARI VE YÖNETİM YAPISI

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconHAVAALANLARINDA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN TALİMAT

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YARARLARI iconSCORM UYUMLU EĞİTİM YÖNETİM SİSTEMİNİN TASARLANMASI VE ÜNİVERSİTE BAZINDA UYGULANMASI

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page