AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI




Indir 47.35 Kb.
TitleAÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI
Date conversion30.12.2012
Size47.35 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.tmlbilisim.com/pardus.doc
A
1
ÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ



  1. AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI

    1. Temel Kavramlar

      1. İşletim Sistemi

İşletim sistemi, bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.


İşletim Sistemi Katmanları


Kabuk

  • İşletim sisteminin kullanıcıya görünen kısmı kabuk (shell) olarak nitelendirilir.

  • Örneğin bir programı çalıştırmak için kullanıcının komut vermesi kabuk üzerinden gerçekleştirilir.

  • DOS komut yorumlayıcısı ya da Pardus için “konsole”, kabuğa örnek olarak gösterilebilir.

  • Grafik kullanıcı arayüzü ise kabuk üzerinde çalışan bir katman olarak düşünülebilir.

Çekirdek

  • İşletim sisteminin kalbi, yazılımların donanımlar üzerinde çalışabilmesini sağlayan katman ise çekirdek (kernel) katmanıdır.

  • Kabuk, çekirdeğin çevresini sararken; donanımlar ile iletişim kurmak ise çekirdeğin işidir.

Sistem Çağrıları

  • Sistem çağrıları (system calls), kabuk ile çekirdek arasındaki iletişimi sağlayan alt düzey işlevlerdir.

      1. Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık kaynak yazılım (open-source software) veya açık kaynak kodlu yazılım, kaynak kodu isteyen herkese açık olan yazılımlardır.

  • Kullanıcıya yazılımı değiştirme özgürlüğü sunar.

  • Uyarlanabilir, sağlam, hızlı ve güvenlidir.

  • Yeni bir yazılım üretme biçimi, yeni iş modelleri sunar.

  • İnsanlığın ortak malıdır.

Açık Kaynak yazılım akıllı telefonlardan süper bilgisayarlara her alanda karşımıza çıkar. Almanya, İspanya, Meksika, Brezilya, Çin, Kore, Hindistan gibi birçok ülke, kamu kurumlarında açık kaynak kodlu yazılımlarının kullanımını benimsemiştir.

  • Programcılar kullandıkları programlama dilleriyle kaynak dosyaları oluştururlar.

  • Daha sonra derlemeli dillerde (C, C++, Java, Pascal) bu dosyayı derleyerek çalıştırılabilir hale çevirirler.

  • Açık kaynaklı yazılım savunucuları her üretilen ve dağıtılan programla birlikte kaynak kodunun da dağıtılmasını savunurlar.

  • Bu sayede geliştirme esnasında ve ilerde yeni sürümlerin ortaya çıkması esnasında daha çok sayıda gözün süzgecinden geçmiş daha kaliteli bir yazılım çıktığını düşünürler.

  • İyi bilinen çok sayıda açık kaynak kodlu yazılım vardır.

      1. GNU Genel Kamu Lisansı (GPL)

Piyasaya sürülen her yazılım, üretici şahıs ya da firmanın haklarını ve kullanıcının haklarını korumaya yönelik bir lisans anlaşması içerir.

  • Programın kopyalanması sırasında izlenecek yöntemler,

  • Lisans ücreti,

  • Destek meselesi,

  • Kullanıcının yazılım üzerinde ne gibi hakları olduğu konularına açıklık getirmelidir.

Serbest yazılım anlaşmaları arasında en popüleri kuşkusuz Genel Kamu Lisansı (GPL, General Public License)’dır.

  • GPL lisans anlaşması, 1983 yılında Richard Stallman tarafından geliştirilmiştir.

  • Üretici ve kullanıcıya olanaklar sağlar.

  • GPL'nin en çok üzerinde durduğu konu yazılımların kaynak kodu ile birlikte dağıtılmasının gerekliliğidir.

  • Kaynak kodda her türlü değişiklik yapılabilir. Yeni yazılım üretilirse GPL ile lisanslanmak zorundadır.

  • Yazılım çok kişi tarafından geliştirilebilir.

  • Ücretsiz olmak zorunda değil.

  • Yaklaşım yazılımdan değil destekten para kazanmadır.

  • İstenildiği gibi kopyalanabilir.

  • Kullanıcı üretici konumuna geçebilir.

    1. UNIX Tarihçesi ve Gelişimi

      1. Unix’in Oluşumu

  • 1960'larda AT&T'nin Bell Laboratuarları “Multics” isimli bir işletim sisteminin patentini aldılar.

  • 1970’lerin başında Dennis Ritchie ve Ken Thompson tarafından geliştirilen, C programlama dilinde yazılan UNIX işletim sistemi duyulmaya başlandı.

  • Üniversiteler ve araştırma kurumlarının ilgi odağı oldu.

  • 1980'lerin başında AT&T UNIX işletim sisteminden para kazanma yoluna gitti ve işletim sistemini özel lisanslar ile pazarlamaya başladı.

  • Gelişmesine yardımda bulunan birçok kişi bu karara karşı çıktı.

  • Bu gelişmeler sonrasında başta Unix işletim sistemi geliştiricileri olmak üzere bir çok kişi, Richard Stallman tarafından başlatılan ve amacı UNIX türevi ve parasız dağıtılabilen bir işletim sistemi geliştirmek olan GNU projesine destek verdi.

  • GNU daha sonra Free Software Foundation (FSF) projesi ile desteklendi.

  • İstenilen özgürce dağıtılabilecek ve kaynak kodu açık yazılımlar geliştirmekti.

  • Bu yüzden bu akım aynı zamanda “Kaynak Kodu Açık Yazılım – Open Source Software (OSS)” olarak da anılır.

      1. Linux’un Ortaya Çıkışı

  • AT&T UNIX işletim sistemini para ile lisanslayana kadar, UNIX üniversitelerde bilgisayar bilimi öğrencilerine işletim sistemlerini öğretmek için kullanılan bir araçtı.

  • UNIX satılmaya başlanıp çeşitliliği artınca yeni işletim sistemine ihtiyaç doğdu.

  • Bunun üzerine Andrew Tannenbaum UNIX benzeri bir işletim sistemi olan MINIX işletim sist. ortaya çıkardı.

  • 1990 yılında Finli bilgisayar bilimi öğrencisi Linus Torwalds Intel mimarisindeki bilgisayarlar için hafıza yönetimi yapan bir yazılım üzerinde çalışmaya başladı. Bir zaman sonra bu projesinin genişletilmiş halinin UNIX çekirdeği gibi çalışabileceğini farketti.

  • Torwalds bu yeni işletim sistemine Linus'un MINIX‘i olarak tanımladığı LINUX adını verdi.

  • Unix üzerinde program geliştiren kişilerden Linux'un geliştirilmesi için yardım teklifleri gelmeye başladı.

  • Linux'un bir önemli yanı ise GNU projesinin eksik olan bir parçasını doldurmasıydı. (Çekirdek)

  • 1994 yılında Linux 1.0 serisi kernel GPL lisansı altında yayınlandığında, Linux 100,000 kullanıcıya erişmişti.

  • Günümüzde Linux'un milyonlar ile belirtilen bir kullanıcı kitlesi bulunmaktadır.

      1. Hangi Linux?

Açık kaynak işletim sistemi Linux’un yüzlerce sayıda farklı sürümü (dağıtımı) vardır



    1. Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi Kurulumu

Kurulum Öncesi Notlar

  • Kurulum CD’ si edinmelisiniz.

  • Pardus kurulumuna başlayabilmek için bilgisayarın CD'den açılabilecek şekilde ayarlanmış olması gerekmektedir.

  • Sabit diskin durumu hakkında bilgi sahibi olmanız, ve Pardus'u hangi disk bölümüne kurmak istediğinize karar vermiş olmanız önerilir. Pardus'u sabit diskin tamamını veya bir bölümünü kullanacak şekilde kurabilirsiniz.

  • Bir sabit disk üzerinde iki adet işletim sistemine sahip olmak istediğinizde, onu ikiye bölmeniz gerekecektir. Her işletim sistemi kendi bölümünü kullanır ve diğerininkine dokunmaz. Böylece iki ayrı işletim sistemi aynı disk üzerinde bulunabilir.

  • Windows ve Pardus’ u aynı diske yüklemek istediğinizde diski üçe bölmek daha mantıklıdır. Windows ve Pardus birer bölümde bulunur. Üçüncü bölümde ise yedek ve silinmesini istemediğiniz dosyalarınızı tutarsınız.

  • Linux sistemlerin dosya sistemi, DOS/Windows sistemlerdeki dosya sisteminden farklıdır. Örneğin Windows XP, FAT32 ya da NTFS dosya sistemlerini kullanırken, Linux sistemler ext2 ve ext3 olarak isimlendirilen dosya sistemlerini kullanırlar. Dolayısıyla, kurulumdan önce Linux kuracağınız bölümdeki bilgilerin tümüyle silineceğini bilmelisiniz.

  • Linux; FAT32, NTFS gibi diğer dosya sistemlerini tanır ve bu şekilde biçimlendirilmiş ortamlara erişimi destekler. Fakat Windows işletim sistemleri, Linux dosya sistemleri olan ext2 ve ext3 ile biçimlendirilmiş disk bölümlerini tanımazlar.


Üçe bölünmüş disk yapısı

  • Windows ve pardus’ u aynı diske kurmak için öncelikle Windows işletim sistemini, daha sonra Pardus işletim sistemini kurmalısınız. Windows’u sonra kurarsanız Windows önyükleyicisi pardus’u tanımadığı için Pardus’a erişemezsiniz.

Sistem Kurulumu

Pardus kurulum sistemi (YALI) ile kısa bir sürede bilgisayarı Pardus'la açılacak şekilde yapılandırabileceksiniz. Bunun için Pardus CD'sini yerine takınız. Bilgisayarı yeniden başlattıktan bir kaç dakika sonra Pardus'un kurulum ekranı gelecektir. (BIOS ayarı yapılmamışsa yapmayı unutmayınız.)



İlk seçenek seçilerek kuruluma devam edilir.

Kurulum sırasında görüntüye bağlı sorunlar yaşanıyorsa(Örn: Pardus kurulum ekranı donup kalıyorsa, Kurulumda siyah ekran gelerek öylece kalıyorsa, Kurulum sırasında yazılar ve şekiller çok büyük görünüyorsa) diğer kurulum seçenekleri ile kurulum denenmelidir.

  • Standart Ekran Modu ve Minimum Ayarlar seçeneği, Pardus’un herhangi bir özelliğini eksiltmemektedir.


Pardus 2007 kurulum ekranı (Lisans anlaşması).

Şekildeki kurulum ekranında üstte görünen üç basamak, kurulumun aşamalarını ve şu anda hangi aşamada olduğunuz bilgisini verir.

Ekranın sağ yanında bulunan bölümde bulunduğunuz aşamada gerçekleşen eylemler ya da dikkat edilmesi gereken konularda uyarılar bulunur.

Soldaki alan gerçekleşen işlemlerin görüntülerini takip edebileceğiniz ana bölümdür.

En altta ise önceki işleme dönmek ya da sonraki işleme geçmek için gezinme düğmelerinin yanı sıra kurulan sürüme ait ayrıntılı bilgileri okuyabileceğiniz “Sürüm notları” bağlantısını görebilirsiniz.

Pardus, GNU/GPL (Genel Kamu Lisansı) ile lisanslanmıştır. GNU/GPL anlaşmasının metnini “GPL Metnini Oku” butonuna tıklayarak görebilirsiniz. Kurulumun devam edebilmesi için, anlaşmayı kabul etmeniz gerekmektedir.



Eğer kurulum yaptığınız CD’deki paketlerin hatasız olduğundan emin olmak istiyorsanız, “CD Doğruluğunu Kontrol Et” tuşuna basarak bir disk doğrulaması gerçekleştirebilirsiniz. Bu işlem, arızalı veya çizilmiş bir CD nedeniyle, sistem kurulumunun yarıda kalmasını önlemeyi amaçlar..



Doğrulama işleminin ardından gelen pencerede, klavyenizin dilini ve yapılandırmasını seçmeniz gerekir. F ve Q klavye seçimi Şekildeki ekrandan gerçekleştirilir.


Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk bölümlendirme).

Disk bölümlendirme işleminde ne yaptığınızı biliyor olmanız çok önemlidir.

Bu ekranda hangi bölümlendirme yöntemini ve birden fazla sabit diskiniz varsa hangi diske kurulum yapacağınızı belirtebilirsiniz.

Otomatik Bölümlendirme' seçeneği, diskin tamamı Pardus'a ayrılarak yapılacak kurulumlar için tasarlanmıştır. Bu seçeneği tercih ederseniz diskinizdeki bütün bilgiler SİLİNECEKTİR! Eğer diskin yalnızca bir bölümünü Pardus'a ayırmak istiyorsanız “Hayır, diskimi kendim bölümlendireceğim.” seçeneğini tercih etmelisiniz.

Otomatik disk bölümlendirme seçeneği diskinizi bölümlendirip doğrudan kuruluma başlar.

Biz Windows’u ve Pardus’u aynı diske kuracağımıza göre “Hayır, diskimi kendim bölümlendireceğim.” seçeneğini tercih etmeliyiz. Bu seçenek seçildiğinde aşağıdaki ekran ile karşılaşırız.


Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk bölümlendirme).

Eğer herhangi bir disk bölümünü tekrar boyutlandırarak, Pardus için yer ayırmak isterseniz, öncelikle disk içerisindeki önemli verilerinizi yedeklediğinizden emin olunuz. Daha sonra ilgili disk bölümünü seçerek, “Yeniden Boyutlandır” seçeneğini kullanarak ayrılacak yeni disk bölümünün boyutunu girmek suretiyle işlemi gerçekleştirebilirsiniz.

Bu adımda, sabit diskinizin bölümleri, bu bölümlerin boyutları ve dosya sitemleri hakkındaki bilgilerin verildiği bir ekranla karşılaşırsınız. Yalnız burada Windows’un C, D, ... disk bölümleri C , D harfleri ile karşınıza gelmeyecektir! Pardus bu bölümleri örneğin hda1, hda5 gibi isimlerle adlandıracak ve bu disk bölümlerinin boyutları, dosya sistemleri hakkında bilgiler verecektir, siz bu bilgilere bakarak hangisinin C hangisinin D olduğunu anlayabilirsiniz.

Bu ekranda yaptığınız değişiklikleri “Tüm değişiklikleri geri al” seçeneği ile geri alabilirsiniz. Yanlış diski sildim diye üzülmeyin 

Hiç bölümlendirilmemiş bir sabit diski bölümlendirmek için ise sabit diski seçtikten sonra, “Disk Bölümü Oluştur” seçeneği seçilmelidir.



Karşınıza gelen Şekildeki ekranda oluşturulacak disk bölümünün türü ve boyutu girilir. Bu işlem, ext3 dosya sistemiyle biçimlendirilmiş bir disk bölümü oluşturacaktır. Bu şekilde ihtiyaçlara göre gereken sayıda disk bölümü oluşturulabilir.

Gelen pencerede ilk seçenek olan “Pardus sistem dosyaları” seçeneği seçilerek disk bölümü oluşturulmalıdır. Diğer iki seçenek isteğe bağlıdır. Seçenekler aşağıda açıklanmıştır.

  • Pardus sistem dosyaları (zorunlu): Adında da belirtildiği gibi Pardus sistem dosyalarının kurulacağı bir bölümdür, oluşturulması zorunludur. Daha önceden de belirttiğimiz gibi bu bölüm en az 4 GB büyüklüğünde olmalıdır. Pardus'a sonradan kurmayı isteyeceğiniz programları, oyunları da göz önüne alarak 10 -15 GB’lık bir alan ayırmanız ilerde sıkıntı çekmenizi önleyecektir. Kurulum esnasında Pardus bu bölümü ext3 dosya sistemi ile biçimlendirecektir.

  • Kullanıcı dosyaları (isteğe bağlı): Bu bölümü oluşturmanız halinde Pardus kullanıcı ev dizini dosyalarınız, Pardus sistem dosyalarının kurulacağı disk bölümünden ayrı olacak ve bu disk bölümüne yerleştirilecektir. Oluşturulması tercihinize bağlı bir bölümdür.

  • Takas alanı bölümü (isteğe bağlı): Bu bölüm ise belleğin (RAM) yetersiz kaldığı durumlarda bilgisayarınızın bu disk bölümüne başvurarak açığı kapatmasını amaçlayan, oluşturulması tercihinize kalmış bir bölümdür. Böyle bir alan oluşturma ihtiyacı duyanların, teorik olarak bilgisayarın bellek miktarının en az 2 katı kadar (MB) yer ayırmaları tavsiye edilmektedir.

Oluşturulan disk bölümleriyle ilgili eğer biçimlendirme seçeneği seçilmişse, disk bölümündeki veriler tamamen silinerek, bölüm biçimlendirilir. Bu işlem, Pardus sistem dosyalarının bulunacağı bölüm için zorunludur.



Bölümlendirmeyi ayarladıktan sonra karşınıza gelen uyarı ekranında “Tamam, Devam Et” butonuna tıklayınız. Bu işlemden sonra, disk üzerinde yaptığınız değişiklikler gerçekleştirilecektir.

“Tamam, Devam Et” butonuna tıkladıktan sonra diskin biçimlendirildiğine dair bir açıklama çıkar ve disk biçimlendirildikten sonra kuruluma devam edilir.



Disk bölümlerini belirlediniz ve kuruluma başladınız. Kısa süre içinde masaüstü bilgisayarları için güncel ihtiyaçları karşılayan birçok başarılı özgür yazılım bilgisayarınıza kurulmuş olacaktır.


Pardus 2007 kurulum ekranı (Yönetici Parolası).

Sistem Yöneticisi, Pardus'un kurulum sırasında sisteme eklenmiş ve en üst düzey yetkiye sahip olarak tanımlanmış ilk kullanıcısıdır. Her sistemde root adıyla sistem yöneticisi bulunur. Bu kullanıcı sisteminizin tamamına etki eden yapılandırmalar, sistem kayıtları ve benzeri yönetim uygulamalarını çalıştırmaya yetkilidir.

Kolay tahmin edilemeyecek ve unutmamanız gereken bir parola belirleyerek girmeniz gerekmektedir. Bu parola daha sonra sistemle ilgili yönetici seviyesinde gerçekleştirilmesi gereken işlemler sırasında sorulacaktır. Bu kullanıcının parolasının herkes tarafından bilinmemesi, sisteminizin güvenliği ve kendi bilgilerinizin düzeni açısından yararlıdır.


Pardus 2007 kurulum ekranı (Kullanıcı Ekleme).

Bu aşamada dilediğiniz kadar kullanıcıyı gerçek isim, kullanıcı ismi ve parola bildirerek sisteme ekleyebilirsiniz. Sistem tarafından tanınan her kullanıcının belgelerini ve ayar bilgilerini sakladığı kendine ait bir ev dizini olacaktır. Bu sayede hiçbir kullanıcı bir diğerinin sistemi kullanma şekline ya da bilgilerine müdahale edemez.


Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Yükleyicisi).

Sistem Yükleyicisi, bilgisayarınız açıldıktan sonra disk üzerinde bulunan sistemleri belirleyerek açılmalarını sağlar. Pardus'un açılabilmesi ya da birden fazla sistem yüklü ise, açılışta bilgisayarınızı kullanmak için hangi sistemi tercih edeceğinizi belirlemek için bir Sistem Yükleyicisi kurulması zorunludur.

Bilgisayar üzerinde herhangi bir işletim sisteminin çalışabilmesi için, sistemin bir yükleyici tarafından başlatılması gerekir. Linux sistemlerde “grub” ve “lilo” olarak iki ayrı sistem yükleyici kullanılabilir. GRUB (GRand Unified Bootloader) çok güçlü bir önyükleyici yöneticisidir. Önyükleyici, sistem açıldığında çalışan bir program olarak düşünülebilir. Görevi; işletim sistemi çekirdeğini yüklemek ve çekirdeğin işletim sistemini başlatabilmesi için kontrolü ona vermektir. GNU projesi çerçevesinde halen geliştirilen ve yeni avantajlar sunan GRUB önyükleyicisi, Pardus 2007 sürümünde varsayılan önyükleyici olarak kullanılmaktadır.

Bilgisayar açılıp yükleyici çalıştırıldığında sistemde kullanılabilecek işletim sistemleri listelenir. Bu listeden açılması istenen işletim sistemi seçilir ve önyükleyicinin özelliklerine ve isteğe göre gerekli parametreler girilerek işletim sistemi başlatılır.

Sistem yükleyicisini diskin başına (MBR sektörüne) kurmak doğru bir seçimdir. Çünkü bilgisayar işletim sistemi açmak için MBR’ye bakacaktır. Eğer burada herhangi bir yükleyici yoksa, bu durumda işletim sistemi açılmayacaktır.



Pardus kurulumu gelen Tebrikler ekranıyla birlikte tamamlanmış olur. Kurulum CD'sinin çıkartılması gerekmektedir. CD çıkarılır ve bilgisayar yeniden başlatılır.

Sistem yükleyicisi yüklendiği için, bilgisayar açılışında açılış seçenekleri gelir, Pardus veya varsa diğer işletim sistemi (Windows gibi…) seçilerek bilgisayar istenilen işletim sistemi ile başlatılmış olur.




Add document to your blog or website

Similar:

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconAçık Kaynak İşletim Sistemi

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconAkademiWeb – Açık Kaynak Kodlu Dinamik İçerik ve Dosya Yönetim Sistemi Mustafa Özçelikörs

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconLinux, Açık Kaynak Sistemler ve Ulusal İşletim Sistemi

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconYüksek Öğretime Özelleşmiş Öğrenme Yönetim Sistemi Çözümü: Açık Kaynak Kodlu Sakai İşbirliği ve Öğrenme Ortamı

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconÖncelikle open-source(açık kaynak kodlu) olan

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconAÇIK KAYNAK KODLU VERİ MADENCİLİĞİ PROGRAMLARI: WEKA’DA ÖRNEK UYGULAMA

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconKampus Ağlarında Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar ile 802. 1X Uygulamaları

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconUZAKTAN EĞİTİM UYGULAMALARI İÇİN AÇIK KAYNAK KODLU ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMLERİ

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconBu ders ile öğrenci; İnternet ortamında çalışabilen açık kaynak kodlu programlar yazma yeterlikleri kazandırılacaktır

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI iconWindows 95 98 işletim sistemi aslında Msdos adı verilen bir başka işletim sistemi altından çalıştırılırlar. Bilgisayar önce Dos işletim sistemini açar ve bu

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page