Sistem birimi




Indir 36.71 Kb.
TitleSistem birimi
Date conversion04.01.2013
Size36.71 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://iibf.erciyes.edu.tr/ilkay/bk1/Bilgisayarın parçaları.doc

Bilgisayarın parçaları


  • Sistem birimi

  • Ana kart

  • Depolama Alanı

  • Fare

  • Klavye

  • Monitör

  • Yazıcı

  • Hoparlörler

  • Modem

Bir masaüstü bilgisayar kullanıyorsanız, "bilgisayar" olarak adlandırılan tek bir parça olmadığını zaten biliyorsunuzdur. Bilgisayar gerçekte birçok parçanın birlikte çalıştığı bir sistemdir. Görüp dokunabildiğiniz fiziksel parçalar topluca donanım olarak adlandırılır. (Diğer taraftan, Yazılım, donanıma ne yapacağını söyleyen komutları veya programları belirtir.)

Aşağıdaki resimde, bir bilgisayar sisteminde genel olarak en çok bulunan donanım gösterilmektedir. Sisteminiz biraz farklı görünebilir, ancak büyük olasılıkla bu parçaların çoğuna sahiptir. Bir dizüstü bilgisayar da benzer parçalara sahiptir, ancak bu parçaları tek bir defter boyutlu paket içinde birleştirir.



Bilgisayarı oluşturan parçalara bir göz atalım.

Sistem birimi


Sistem birimi bilgisayar sisteminin en önemli parçasıdır. Genellikle, masanızın üstünde veya altında bulunan dikdörtgen şeklinde bir kutudur. Bu kutunun içinde, bilgileri işleyen birçok elektronik parça vardır. Bu parçaların en önemlisi, bilgisayarınızın beyni olarak görev yapan merkezi işlem birimi (CPU) veya mikroişlemcidir. Başka bir bileşen, bilgisayar açıkken CPU'nun kullandığı bilgileri geçici olarak depolayan rasgele erişim belleğidir (RAM). RAM’de saklanan bilgiler bilgisayar kapatıldığında silinir.

Hemen hemen bilgisayarınızın her parçası kablolarla sistem birimine bağlanır. Kablolar, normalde sistem biriminin arkasından bulunan özel bağlantı noktalarına (delikler) takılır. Sistem parçası olmayan donanım, bazen çevre birimleri bazen de aygıt olarak adlandırılır.


Ana kart


Diğer bütün kartların üzerine takıldığı karttır. Bilgisayar içindeki diğer bütün donanım birimleri ana kart üzerinde toplanır ve bu birimler ana kart üzerindeki veri yolları vasıtasıyla haberleşir.

Bir bilgisayarın başta performans olmak üzere hangi özelliklere sahip olabileceğini belirleyen en önemli bileşen ana karttır. Çünkü ana kart üzerindeki elektronik bileşenler bu bilgisayara hangi tür işlemciler takılabileceğini, maksimum bellek kapasitesinin ne kadar olabileceğini, bazı bileşenlerin hangi hızlara çıkabileceğini, hangi yeni donanım teknolojilerini destekleyebileceğini belirler. Aşağıda bir ana kart örneği görülmektedir:



Bilgisayarın "sinir sistemi" ana kart üzerindedir diye de düşünülebilir. Üzerinde slotlardan başka yongalar (chip), transistörler, veri yolları, bağlantı kapıları, soketler vardır. Bilgisayarın bileşenleri ana karta bağlanarak, birbirleri ile anlaşmak için ana kartı bir platform olarak kullanırlar.

Ana kart üzerinde yer alan bazı parçalar ve açıklamaları aşağıda verilmektedir:

Yuvalar (Slot)

Her donanım biriminin ana kart üzerinde takılabileceği bir yer vardır. Ekran kartı, ses kartı, modem, Ethernet, TV kartı gibi donanım birimleri ana kart üzerinde slot denen yuvalara takılır. Günümüzde –onboard- yani direk ana kart üzerinde hazır olarak sunulan ekran kartları, ses kartları vs. parçalar vardır ve yaygın olarak tercih edilmektedir.

Günümüzde genel olarak ana kart üzerinde ISA, PCI, ve AGP slotlar vardır. Ana kart üzerinde 1 adet AGP slot vardır ve bu slota yalnızca ekran kartı takılabilir. ISA slotlar eski teknoloji oldukları için yeni üretilen ana kartlarda mevcut değildir.


Yonga Seti (Chip Set)

Ana kartın, bilgisayarın özellikleri için belirleyici olmasındaki en büyük faktörlerden biri ana kart üzerindeki yonga setidir. Çünkü yonga seti, işlemcinin çalışması için gereken desteği sağlar. Yonga seti hangi hızda ve çeşitte işlemci, bellek ve yuva kullanıldığını belirler.

İşlemcinin özelliklerini belirleyen yonga olduğu gibi ana kart üzerinde Süper Giriş/Çıkış Denetleyicisi (Super I/O Controller) denilen yonga da vardır. Bu yonga klavye, fare, disket sürücüsü, seri ve paralel çıkışları denetler. Bazı ana kartlarda ek olarak USB, ses kartı, görüntü kartı gibi başka yongalar ve denetleyiciler de bulunabilir. Intel ve AMD’nin yanı sıra Silicon Integrated Systems (SIS), Acer Labs Inc. (ALI), VIA gibi üretici firmaların da geliştirdiği popüler yonga setleri vardır.


Veri Yolu (Bus)


Verilerin, bilgisayarın bir bileşeninden başka bir bileşenine iletilmesini sağlayan devrelere veri yolu adı verilir. Tüm veri yolları iki bölümden oluşur: Adres veri yolu ve standart veri yolu. Standart veri yolu, bilgisayarda yapılan işlemlerle ilgili verilerin aktarıldığı yol, adres veri yolu ise, verilerin nereye gideceğinin yani adı üzerinde adresinin aktarıldığı yoldur.

Veri yolunun kapasitesi tek seferde ne kadar veri transfer edilebileceğini belirlediği için oldukça önemlidir. Örneğin 16 bit'lik veri yolu bir seferde 16 bit, 32 bit'lik veri yolu 32 bit veri transfer eder. Her veri yolunun MHz cinsinden bir saat hızı (frekans) değeri vardır. Saat hızı yüksek olan bir veri yolu verileri daha hızlı transfer ederek uygulamaların daha hızlı çalışmasını sağlar. Kullanılan bazı donanım cihazları da bu veri yollarına uygun olarak üretilirler. Sadece iki donanım aygıtını birbirine bağlayan veri yoluna ise "port" adı verilir :


Fiziksel Portlar


Dış birimler yani klavye, fare, monitör, yazıcı, tarayıcı ve bunun gibi araçlar ile bilgisayar arasındaki bilgi alışverişini sağlar.

Türkçe karşılığı liman olan port, donanım dünyasında aynen limanın yaptığı görevi yapar. Yani belirli bir bilgiyi alır ve gerekli yere götürür. Dış birimler, onlar için özel olarak tasarlanmış portlar vasıtasıyla bilgisayara bağlanır ve onunla haberleşir. Portlarda, belirli görevleri yapmayı sağlayan giriş ve çıkış olan pinler (iğneye benzeyen küçük demir parçacıkları) vardır. Pinler veriyi algılayabilir, gönderebilir, silebilir ve bunun gibi daha birçok işlemi yerine getirebilir.


a) Seri Port


Bir seferde bilgisayara sadece bir bit yollayabilir. 9 ve 25 pinden oluşan iki çeşidi vardır. Günümüzde yerini daha hızlı olan USB ile PS/2 portlarına bırakmıştır. Bu porta fare, modem gibi cihazlar bağlanabilir. Yavaş ama stabil (sağlam, temiz) bir veri yoludur. Seri bağlantı için en fazla 10 metre uzunlukta kablolar kullanılabilir.


b) Paralel Port


Seri porta göre hızlı olmasına rağmen aynı stabiliteyi sağlayamaz. Çoğunlukla yerel yazıcı bağlantısı için kullanılan bir porttur. Bu bağlantı noktasına aynı zamanda LPT (LinePrinTer) de denmektedir. Bu portun bir pini bir seferde 1 Byte yani 8 Bit veri gönderebilir. DB25 isimli portu kullanır. DB25 ismindeki 25 rakamı kablo girişindeki pin sayısını ifade etmektedir.

Yazıcı ve tarayıcılar bu portu kullanmaktadır. Günümüzde paralel port da, seri port gibi yerini USB’ye bırakmaya başlamıştır. Doğabilecek sorunlardan kaçınmak için uzunlukları 5 metreyi aşan kablolar kullanılmamalıdır.


c) PS/2 Portu


Klavye ve fare için kullanılırlar. Kablo girişleri fare ve klavye için farklı renktedirler. Bunlara takılacak donanım girişleri de farklı renkleri içerirler; böylece karışıklık önlenir. PS/2 Portları IBM tarafından geliştirilmiştir. Yeni çıkan bazı ana kartlar PS/2 yi desteklememekte onun yerine USB kullanmaktadırlar.


d) SCSI Portu (Small Computer System Interface)


SCSI portun işlevi çok sayıda cihazı arka arkaya bilgisayara bağlamak olarak özetlenebilir, bu sayı en fazla 15 olabilir. Sabit diskleri, CD-ROM aygıtlarını ve diğer çevresel birimleri destekler.

SCSI cihazlar (sabit disk, CD-ROM sürücü, CD yazıcı, tarayıcı, yazıcı, yedekleme üniteleri vb.) SCSI denetleyiciler aracılığı ile sisteme bağlanabilir. SCSI standart seri ve paralel portlardan çok daha hızlı (160 MB/sn'ye kadar) veri iletim hızına sahiptir. Ayrıca bir SCSI porta sabit diskten tarayıcıya kadar çok çeşitli aygıtlar takılabilir; yani basit bir arabirim değil, gerçek bir I/O (giriş/çıkış) veri yoludur. SCSI arabirimi ve çalışma mantığı, IDE ve seri/paralel portlardan farklı olduğu için bu arabirime bağlanacak cihazların da SCSI uyumlu olması gerekir. Yani, ana kart üzerinde bir SCSI denetçisi olmadan bir SCSI disk, CD sürücü vb. sistemde kullanılamaz. Bunun yanı sıra, tek bir SCSI standardı olmadığı için bazı aygıtlar bazı SCSI kartlarda çalışmayabilir. SCSI yuvası ana kart üzerinde standart olarak bulunmaz. Bunun için ekstra bir SCSI kartı gerekmektedir. Kablo uzunluğu 3 metreyi geçmemelidir.


e) USB (Universal Serial Bus) Portu


USB, hemen hemen her aygıt (fare, klavye, yazıcı, CD sürücü, DVD sürücü, sabit disk, flash bellek, modem, tarayıcı, mikrofon, hoparlör, disket sürücü, kamera…) için kullanılabilen bir bağlantı çeşididir. Yavaş yavaş seri ve paralel portların yerini almaktadır. Artık çevre birimler USB’yi destekleyecek şekilde üretilmekte, bunun yanında da birçok bilgisayar USB’siz üretilmemektedir. Oldukça hızlı veri transferi sağlayan bir bağlantı standardıdır. Saniyede 480 Mbps (57 MegaByte/Saniye) veri transfer edebilir ve tek bir porttan 127 tane cihaz bağlanabilir.

USB portlar tak & çalıştır’ı da destekler, bilgisayarı kapatmadan takıp çıkartma yapılabilmesine olanak sağlar.

USB kablosunun içinden 4 tane ince hat geçmektedir. Bunlar, veri alıp vermeye, güç sağlamaya ve sinyal üretmeye yarar. USB kablosunun uzunluğu en fazla 5 metre olabilir.

Depolama Alanı


Bilgisayarınızdaki bilgileri metal veya plastik bir disk üzerine depolayan sabit sürücü aygıtı vardır. Bilgisayarınız kapalı bile olsa, disk bilgilerinizi korur.

Sabit disk sürücüsü


Bilgisayarınızın sabit disk sürücüsü, bilgilerinizi manyetik yüzeyli bir sabit disk'e, sert plakaya veya plaka yığınına depolar. Sabit diskler büyük miktarda bilgiyi tutabildiklerinden, genelde hemen hemen tüm program ve dosyalarınızı tutarak bilgisayarınızın birincil depolama aracı olarak hizmet verirler. Sabit disk sürücüsü genellikle sistem biriminin içinde bulunur.


CD ve DVD sürücüleri


Günümüzde nerdeyse tüm masaüstü bilgisayarlar genellikle sistem biriminin önünde bulunan bir CD veya DVD sürücüsüyle donatılmışlardır. CD sürücüleri, CD'den verileri okumak (almak) için lazer kullanır ve ayrıca birçok CD sürücüsü CD'lere veri de yazabilir (kaydedebilir). Kaydedebilir bir disk sürücünüz varsa, dosyalarınızın kopyalarını boş CD'lere depolayabilirsiniz. Ayrıca, CD sürücüsünü bilgisayarınızda müzik CD'leri çalmak için de kullanabilirsiniz.



DVD sürücüleri CD sürücülerinin yaptıkları her şeyi yapmanın yanında DVD'leri de okuyabilirler. DVD sürücünüz varsa, bilgisayarınızda film izleyebilirsiniz. Birçok DVD sürücüsü verileri boş DVD'lere kaydedebilir.

İpucu


  • Kaydedilebilir CD veya DVD sürücünüz varsa, önemli dosyalarınızı düzenli olarak CD'lere veya DVD'lere yedekleyin (kopyalayın). Bu sayede, sabit diskiniz arızalanırsa verilerinizi kaybetmezsiniz.

Disket sürücüsü


Disket sürücüleri bilgileri disketlere depolar. CD ve DVD'lere nazaran, disketler yalnızca küçük miktarda veri depolayabilir. Ayrıca, bilgileri daha yavaş okur ve hasar görme olasılığı daha fazladır. Bu nedenlerden dolayı, hala bazı bilgisayarlarda bulunsalar bile disket sürücüleri öncesine göre daha az yaygındır.



Dış tarafı sert plastik olsa da, bu yalnızca disket kabıdır. Disketin iç tarafı ince ve esnek vinil malzemeden yapılır.

Fare


Fare, bilgisayar ekranınızda öğeleri işaretlemek ve seçmek için kullanılan küçük bir aygıttır. Fareler çeşitli şekillerde olabilseler de, normal fare biraz gerçek fareye benzer. Küçük ve uzunca olup, kuyruğa benzeyen uzun bir kabloyla sistem birimine bağlanır. Bazı yeni fareler kablosuzdur.



Farenin genellikle iki düğmesi vardır: birincil düğme (genelde sol düğme) ve ikincil düğme. Ayrıca, birçok farede iki düğme arasında bilgi ekranlarını kolayca bir şekilde kaydırmanızı sağlayan bir tekerlek bulunur.



Fare işaretçileri

Fareyi elinizle hareket ettirdiğinizde, ekranınız üzerindeki işaretçi aynı yönde hareket eder. İşaretçinin görünümü ekranınızda konumlandırıldığı yere göre değişebilir. Öğe seçmek için, öğenin üstüne gelin ve ardından birincil düğmeyi tıklatın (basın ve bırakın). Farenizle üstüne gelmek ve tıklatmak bilgisayarınızla etkileşimde bulunmanın ana yöntemidir.

Klavye


Klavye çoğunlukla bilgisayarınıza metin girmek için kullanılır. Daktilo klavyesine benzer şekilde harf ve sayı tuşları vardır, klavye üzerinde ayrıca özel tuşlar yer alır:

  • En üst sırada bulunan İşlev tuşları, kullanıldıkları yere göre farklı işlevler gerçekleştirir.

  • Çoğu klavyede sağ tarafta bulunan sayısal tuş takımı, sayıları hızlı bir şekilde girmenizi sağlar.

  • Ok tuşları gibi gezinme tuşları da, bir belge veya web sayfasında konumuzu değiştirmenizi sağlar.



Ayrıca, fareyle gerçekleştirdiğiniz işlemlerin çoğunu klavyenizi kullanarak da gerçekleştirebilirsiniz.

Monitör


Monitör, metin ve grafikleri kullanarak bilgileri görsel biçimde gösterir. Bilgilerin gösterildiği monitör bölümüne ekran denmektedir. Televizyon ekranına benzer şekilde bilgisayar ekranında hareketsiz veya hareketli resimler gösterilebilir.

İki ana monitör türü vardır: CRT (katod ışınlı tüp) monitörleri ve LCD (sıvı kristal görüntü birimi) monitörleri. Her iki tür de net görüntü sağlar, ancak LCD monitörlerinin daha ince ve hafif olma üstünlüğü vardır. Ancak, CRT monitörleri genelde daha ucuzdur.


Yazıcı


Yazıcı, verileri bilgisayardan kağıda aktarır. Bilgisayarınızı kullanmak için yazıcıya gerek yoktur, ancak yazıcınız varsa e postalar, davetiyeler, bildiriler ve diğer malzemeleri yazdırabilirsiniz.

Inkjet yazıcılar ve lazer yazıcılar iki ana yazıcı türüdür. Inkjet yazıcıları en yaygın ev yazıcılarıdır. Siyah beyaz ve tam renkli yazdırabilirler ve özel kağıt kullanıldığında yüksek kaliteli fotoğraflar çıkarırlar. Lazer yazıcılar, daha hızlıdır ve genellikle yoğun kullanımlar için daha kullanışlıdır.


Hoparlörler


Hoparlörler sesleri çalmak için kullanılır. Sistem birimi içine yerleştirilebilir veya kabloyla bağlanabilirler. Hoparlörler, bilgisayarınızda müzik dinlemenizi ve ses efektlerini duymanızı sağlar.


Modem


Bilgisayarınızı Internet'e bağlamak için, modem kullanmanız gerekir. Modem, telefon kablosu veya yüksek hızlı kablo üzerinden bilgisayar bilgilerini gönderip alan bir aygıttır. Modemler bazen sistem birimine yerleştirilirler, ancak yüksek hızlı modemler genellikle ayrı bileşenlerdir.


Add document to your blog or website

Similar:

Sistem birimi iconBİR SİSTEM YA DA İNFORMASYON İŞLEME BİRİMİ OLARAK ATOM 3

Sistem birimi iconGün Öncesi Planlamada Sistem Marjinal Fiyatının Belirlenmesi ile Sistem Satış ve Sistem Alış Talimatlarının Oluşmasına İlişkin Metodoloji

Sistem birimi icon1970 de ISO veri iletişimini belirleyen bir OSI (Open System Interconnection – Açık Sistem Mimarisi) önerdi. Bu modelde sistem 7 katmandan meydana gelir. Bu sistem bir bilgisayardan diğer bilgisayara olan iletişimi tümüyle tanımlar

Sistem birimi iconAN” Zaman boyutu “Allah katındaki zaman birimi” “Dehr” boyutundaki zaman birimi Sonsuz ve sınırsızın zaman birimi ”ŞÜPHESİZ “DEHR” BENİM!”

Sistem birimi iconErciyes Universitesi BAP Birimi Proje Destek Ofisi Uluslararası Projeler Birimi(2011-)

Sistem birimi iconİşyerinde iş sağlığı hizmetlerini yürütmek için gerekli donanım ve personele haiz birimi, Ortak Sağlık Birimi

Sistem birimi iconAnatomiye Giriş, Hareket Sistemi, Dolaşım Sistemi, Solunum Sistemi, Sindirim Sistemi, Üriner Sistem, Genital Sistem, Merkezi Sinir Sistemi, Endokrin Sistem

Sistem birimi iconMüdürlüğün teşkilat yapısı aşağıdaki gibidir a Temizlik İşleri Birimi b Park ve Bahçe Birimi c Haşere İlaçlama Servisi Bağlılık

Sistem birimi iconİŞLETME YÖNETİMİNDE SİSTEM YAKLAŞIMI VE İŞLETMELERDE SİSTEM KAVRAMI

Sistem birimi iconİŞLETME YÖNETİMİNDE SİSTEM YAKLAŞIMI VE İŞLETMELERDE SİSTEM KAVRAMI

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page