Elektronik Laboratuarı




Indir 18.98 Kb.
TitleElektronik Laboratuarı
Date conversion04.01.2013
Size18.98 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://web.firat.edu.tr/gbayrak/Deney 8.doc


8-
Elektrik-Elektronik Mühendisliği DENEY NO:8


Elektronik Laboratuarı

UJT (UniJunction Transistor) ve OPTOCOUPLER ‘LAR


8.1. UJT ‘LER

UJT üç uçlu bir eleman olup, transistör veya daha genel olarak çift bazlı diyod olarak adlandırılırlar.

UJT’ nin düşük birim maliyetinin yanı sıra mükemmel karakteristikleri, çeşitli uygulamalardaki kullanımını aranır hale getirmiştir. Uygulama alanları arasında osilatörler, tetikleme devreleri, testere dişi üreteçleri, faz kontrol devreleri, zamanlama devreleri, iki kararlı devreler ve gerilim veya akım düzenlemeli kaynaklar sayılabilir.



Şekil 8.1 UJT ‘nin temel yapısı


UJT iki seramik base, N tipi silikonlu bir bar ve P tipi materyalden yapılmış bir telden oluşmuştur. Şekil 8.1’de UJT ‘nin temel yapısı, Şekil 8.2’de ise UJT ‘nin eşdeğer devresi yer almaktadır. Bu eşdeğer devrenin yapısı oldukça basit olup iki direnç (biri basit, diğeri değişken) ve tek bir diyottan oluşur. RB1 direnci, değişken (ayarlanabilir direnç) olarak gösterilmiştir, çünkü bu direncin büyüklüğü IE akımına bağlı olarak değişir. N materyalli bar 5-10 k ‘luk dirence sahiptir. İki base arasına bir gerilim uygulandığında UJT bir gerilim bölücü gibi davranır.



Şekil 8.2 UJT ‘nin eşdeğer devresi


Diyotun ileri gerilim düşmesi VD ‘den (0.35 V  0.7 V) daha büyük emitör potansiyellerinde (VE) diyot ateşlenecek, kısa devre durumuna geçecek (ideal olarak) ve RB1 üzerinden IE akımı akmaya başlayacaktır.

Şekil 8.3’de yer alan UJT ‘nin I-V karakteristiğinden de görüleceği üzere tepe noktasının solundaki emitör potansiyelleri için, IE genliğinin, IE0 ‘dan (mikroamperler mertebesinde ölçülür) hiçbir zaman büyük olmayacağına dikkat edin. Şekilde görüldüğü gibi bu bölge kesim bölgesi diye adlandırılır. VE=VP noktasında iletim başladıktan sonra VE emitör potansiyeli, IE ‘deki artışla birlikte düşecektir. Bu da IE akımının artmasına için RB1 direncinin azalmasına karşılık gelmektedir. En sonunda vadi noktasına erişilecek ve IE ‘deki herhangi bir artış, elemanı doyma bölgesine sokacaktır.


Şekil 8.3 UJT ‘nin I-V karakteristiği

8.2. DENEY-1




Şekil 8.4 Deney 1’in devre şeması


Gerekli Elemanlar:

  1. CADET

  2. Direnç ; 2 tane 100 ohm

1 tane 2 kohm

  1. Kapasite ; 1 tane 0.2F

  2. GE-X17 UJT ya da 2N2160

  3. Osiloskop


Deneyin Yapılışı :

  1. Devrenin şekline uygun olarak bağlantıları oluşturunuz.

  2. Devreye beslemeyi vererek çıkışı çiziniz.

  3. R1 ‘i değiştirip etkisini inceleyiniz.

  4. B1 ve B2 ‘deki dalga şekillerini karşılaştırınız.

8.3. DENEY-2




Şekil 8.5 Deney 2’in devre şeması


Gerekli Elemanlar:

  1. CADET

  2. Direnç ; 1 tane 100 ohm

1 tane 2.2 kohm

1 tane 47 kohm

  1. Kapasite ; 1 tane 0.22 nF

1 tane 2.2 nF

1 tane 47 nF

  1. GE-X17 UJT ya da 2N2160


Deneyin Yapılışı :

  1. Devrenin şekline uygun olarak bağlantıları oluşturunuz.

  2. VİN gerilimini 12 V ‘a ayarlayın. Osiloskobun Y1 kanalını VC gerilimini, Y2 kanalını ise VR3 gerilimini gözlemek için bağlantısını yapın. Osiloskopta gözlenen her iki gerilimin grafiğini zamanın fonksiyonu olarak çizin.

  3. C kapasitesinin değerini değiştirerek ve osiloskobu kullanarak VİN=12 V ‘taki testere dişi gerilimlerinin (VC ‘nin) frekanslarını belirleyin.

  4. C=2.2 nF olarak alıp, VİN ‘i değiştirerek (7 V12V) testere dişi geriliminin ilgili frekanslarını tablo halinde yazınız.

  5. Testere dişi geriliminin frekansına VİN ‘nin ve C ‘nin etkisini izah ediniz.

  6. UJT ile testere dişi jeneratörünün işlevsel davranışını izah ediniz.



8.4. OPTOCOUPLER ‘LAR



Optocoupler ‘lar kızılötesi LED ve fotodedektör içeren bir pakettir. Her bir elemanın dalga boyu tepkisi, olabildiğince büyük bir kuplaj ölçüsü sağlamayı mümkün kılacak kadar birbirine yakın olacak şekilde tasarlanır. LED ‘in ışık değişimi o paket içindeki fotodedektör tarafından algılanır. Bu fotodedektör bir fototransistör, SCR, fotosel, fotodirenç ya da triak olabilir. Genelde fototransistör ve triak kullanılır. Her durumda girişteki dalga şekli çıkıştaki dalga şekli ile aynıdır. Böylece herhangi iki devre birbirine fiziksel olarak bağlanır. Bu tip devreler ile düşük güçlü bilgisayar devreleri ile yüksek güçlü endüstriyel devreler kontrol edilebilir.

En önemli özelliği izolasyon gerilimi ve akım transfer oranıdır. İzolasyon gerilimi zarar verici akım geçmeden önce aletin çıkışındaki gerilim ve LED arasındaki gerilimdir. Akım transfer oranı LED ‘den çıkışa güç transfer etmek için aletin etkinliğinin ölçülmesidir. LED ‘ler diyod kontrolörler veya ohmmetreler ile kontrol edilebilirler. Optocoupler ‘larda aynı yolla kontrol edilir.

8.5. DENEY-3


Gerekli Elemanlar:

  1. CADET

  2. LED

  3. Optocoupler H24A1

  4. LED ve Optocoupler data sheet

  5. Direnç ; 1 tane 330 ohm


Deneyin Yapılışı:

  1. LED ‘i ohmmetre ile kontrol ediniz.

İleri yönde direnç.................ohm

Ters yönde direnç.................ohm



Şekil 8.6. Deney3’ün devre şeması


  1. Şekil 8.6’daki devreyi kurunuz.

  2. Düşük gerilim kaynağının ne gibi etkisi vardır.



Şekil 8.7. Deney-3 ‘ün devre şeması


  1. Şekil 8.7.’deki devreyi kurunuz.

  2. Optocoupler değerlerini data sheet ‘ten okuyunuz.

  3. Girişteki gerilimi değiştirerek çıkışı gözleyiniz.

Add document to your blog or website

Similar:

Elektronik Laboratuarı iconDevreler ve Elektronik Laboratuarı

Elektronik Laboratuarı iconELEKTRONİK VE HABERLEŞME LABORATUARI

Elektronik Laboratuarı iconPROGRAMI TEMEL ELEKTRONİK LABORATUARI

Elektronik Laboratuarı iconDİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME ve ANALİZ LABORATUARI

Elektronik Laboratuarı iconDİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME ve ANALİZ LABORATUARI

Elektronik Laboratuarı icon5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda yer alan şekliyle elektronik imza; başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı

Elektronik Laboratuarı iconELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ALANI DİJİTAL ELEKTRONİK DERSİ MODÜLLÜ YILLIK DERS PLANI

Elektronik Laboratuarı iconTEMEL ELEKTRONİK A YARI İLETKENLİ ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI

Elektronik Laboratuarı iconBilgisayar teknolojisindeki Gelişmeler: Elektronik öncesi kuşak Elektronik kuşak Mikroişlemci kuşağı Elektronik Öncesi Kuşak

Elektronik Laboratuarı iconELEKTRONİK VE OTOMASYON BÖLÜMÜ / ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ PROGRAMI

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page