Yönetimin Önemi




Indir 0.52 Mb.
TitleYönetimin Önemi
Page10/15
Date conversion06.01.2013
Size0.52 Mb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.yasingulpolat.com/cagdas_isletme_yonetimi_ders_notu.doc
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15



Bir çok örgüt, karma (hibrid) örgüt yapıdadır. Diğer bir deyişle, mekanik ve organik örgüt yapısı aynı anda bulunmaktadır. Örneğin, yönetsel fonksiyonlardan sorumlu olan bir grup, etkili bir örgüt için organik yapıyı tercih ederken; diğer bir grup ise kural ve sistemleri oluştururken mekanik örgüt yapısını tercih etmektedir.

III. DURUMSALLIK YAKLAŞIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Durumsallık yaklaşımı, örgütün yapısında çeşitli etkiler yaratan durumsal faktörlere ağırlık vermektedir ve daha çok örgüt arasındaki farklılıklarla ilgilenmektedir. Klasik yaklaşımın ve insan ilişkileri yaklaşımlarının “en iyi yapı” gibi bir çok varsayımını ret etmektedir. Bununla birlikte durumsallık yaklaşımı, örgütün performansının, örgüt yapısının içinde faaliyet gösterilen çevrenin beklentilerine ne derece uygun olduğuna bağlı olduğunu kabul etmektedir.

1-Durumsallık yaklaşımının ana fikri, bir örgütün yapı ve süreçlerini belirleyen unsurların, örgütün kullandığı teknoloji ile örgütün faaliyette bulunduğu çevresel faktörler olduğudur.

2-En iyi örgüt yapısı ve yönetim anlayışı sadece belirli örgüt ilkelerinin uygulanmasıyla sağlanamaz. Bu ilkelerin uygulanmasından iyi sonuçlar elde edebilmek, örgütü etkileyen teknoloji ve çevre faktörleri ile ilişkilendirilmesine bağlıdır.

3-Bu doğrultuda tüm işletmeler için geçerli olacak tek ve en iyi bir örgüt yapısı ve yönetim anlayışı yoktur. En iyiyi işletmenin içinde bulunduğu ortam koşulları tayin eder. İşletmeler bu ortam koşullarında bağımlı değişkenlerdir. Teknoloji ve çevre ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmalıdır.

ALTINCI BÖLÜM: Planlama




Şekil: Yönetimin Fonksiyonları

I.PLANLAMA KAVRAMI VE İŞLETMELER AÇISINDAN ÖNEMİ

Yönetim fonksiyonlarından ilki olan planlama bir karar verme işlevidir. İşletme yöneticilerinin planlama işlevini basit bir teknik olarak görmeleri yanlış olur. Yöneticiler için planlama bir yaşam tarzı olmalıdır. Çünkü planlama, geleceğe bakmak demektir. Yöneticiler geleceğe bakmak yerine bu günü yaşıyorlarsa, kendilerine emanet edilen işletme kaynaklarını akılcı kullanamayacaklar demektir. Gitmek istediğiniz belli bir yol yoksa, ne tarafa gittiğinizin bir anlamı olamaz. Çevresel faktörlerin baş döndürücü bir hızla değiştiği günümüz dünyasında işletmeler nereye gittiklerini bilmek zorundadırlar. Plansız bir girişimin başarı şansı yoktur. çok bilinen “eğer nereye gitmek istediğinizi bilmiyorsanız her yol sizin için makbuldür” sözü planlamanın yaşamdaki önemini ifade eder.

Plan ve Planlama

Plan, bugünden gelecekte nereye ulaşılmak istendiğinin ve nelerin gerçekleştirilmek istendiğinin kararlaştırılmasıdır. Tanımdan da anlaşılacağı gibi plan bir kararlar toplamıdır.

Karar vermek ile plan yapmak bir anlamda aynı şeydir. Aradaki tek fark, planların birden fazla kararı içermesi, bir kararlar toplamı olmasıdır. Plan gelecek ile ilgili bir olgudur. Her plan gelecekle ilgili belirlemeler ve düzenlemeler yapar. Karar almak ile plan yapmayı bir ölçüde eş anlamlı kılan benzerlik her iki olgunun da gelecekle ilgili olmasıdır.

Planlama ise planı ortaya çıkarmak için izlenen bir süreçtir. Planlama, sürekli bir şekilde bugünden, gelecek hakkında düşünmek, kısa ve uzun vadeli amaçlar üzerinde kafa yormak ve izlenecek yollar üzerinde durmaktır. Planlama işletmenin geleceği ile ilgili olarak nereye, nasıl gideceğinin belirlenmesidir. Aynı zamanda arzu edilen sonuçlara ulaşmak için hareket tarzının seçilmesidir. Planlama, bulunduğumuz yer ile varmayı tasarladığımız yer arasında bir köprü kurmaktır.

Planlama, örgütün, yöneltme, koordinasyon ve denetleme fonksiyonlarının önünde planlama fonksiyonu yer alır ve yönetimin vazgeçilmez bir unsurudur.

Planlama, belirli amaçlara ulaşmak için bilinçli bir şekilde hareket tarzının kararlaştırılmasıdır. Plan ise bu konularda verilen kararlardır. Kararın verilmesi ile süreç tamamlanmış olur ve uygulamaya geçilir.

Planlama; neyin, ne zaman, nasıl, nerede ve kim tarafından yapılacağını önceden kararlaştırma sürecidir. Aşağıdaki sorulara yanıt arar:

Ne yapılacak?: İşletme faaliyete geçmeden önce ne yapacağına karar vermelidir. Bunun için amaçlarını belirlemesi gerekir.

Ne zaman yapılacak?: İşletmelerde yerine getirilen tüm faaliyetlerin birbirini tamamlaması gerekir. Bir faaliyetin yapılabilmesi için diğer bir faaliyetin bitirilmesi gerekir. Bu nedenle işlerin yerine getirilme sırası ve zamanı önceden saptanmalıdır.

Nasıl yapılacak?: Bu soruya yanıt bulmak için öncelikle faaliyetlerin, projelerin ve programların hazırlanması daha sonra da stratejilerin, politikaların, yöntemlerin ve bütçelerin amaçlara uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Nerede yapılacak?: Yerine getirilecek tüm faaliyetlerin hangi birimlerde ve hangi mekanlarda gerçekleştirileceği belirlenmelidir.

Kim tarafından yapılacak?: Planlanan faaliyetlerin her biri kimler tarafından yapılacak? Bu faaliyetleri yerine getirerecek kişilerin yetki ve sorumlulukları ne olacak ? Ast üst ilişkileri nasıl düzenlenecek? Bu sorulara doğru ve net yanıtlar vermek amaca etkin ve verimli biçimde ulaşmayı sağlayacaktır.

Neden yapılacak?: İşletme içinde yerine getirilen tüm çabaların dolaylı ya da dolaysız olarak belirlenen amaca hizmet etmesi gerekir. Planlama aşamasında öngörülen her eylemin bu açıdan analiz edilmesi gereksiz çabaların ayıklanmasını sağlayacaktır.

Hangi maliyetle yapılacak?: Planlamada öngörülen faaliyetlerin mali yükünün belirlenmesi gerekli parasal önlemlerin alınması açısından önemlidir.

Hangi sürede yapılacak?: Öngördüğümüz faaliyetlerin yerine getirilme sürelerinin saptanması, birbirine bağlı faaliyetlerin aksamamasını sağlayacak, planladığımız amaca ulaşma yolunda harcayacağımız toplam zamanı ortaya çıkaracaktır.

Bu sorulara verilecek yanıtlar planı oluşturur. Yönetici, yapacağı işle ilgili olarak yukarıdaki sorulara yanıt verebiliyorsa bir planı var demektir. En kötü plan bile plansız olmaktan iyidir. Her yönetici planlama bilincine sahip olmalıdır. Şayet kişi geleceğe bakmak yerine günü yaşıyorsa bu sorulara yanıt aramayacaktır. Yöneticilerin rolü, işletmeyi amaç ve hedeflerine ulaştırabilmek için kendilerine verilmiş kıt kaynakları en iyi biçimde kullanmaktır. Şayet bir planı yoksa bu kaynakların niçin, nasıl ve ne derece etkin kullanıldığını saptamak mümkün olmayacaktır. Bu durumda gidilecek bir yol olmadığı için her yol onun için makbul olacaktır.

Yöneticilerin Planlamaya Gereken Önemi Vermemelerinin Nedenleri

Günümüz işletmeleri yoğun bir rekabet ortamında faaliyet gösterirler. Ayakta kalmak, rakiplerinden öne geçmek ve yaşamlarını sürekli kılmak işletmelerin temel hedefleri olmalıdır. Bu uğraşta gidilecek yolun ve izlenecek stratejilerin ayrıntıyla belirlenmesi yaşamsal bir önem taşır. Bunun için plan yapmak gerekir. Oysa çoğu işletmede planlama konusuna gereken önemin verilmediği de yadsınamaz bir gerçektir. İşletmelerin planlama konusuna neden gereken önemi vermedikleri araştırıldığında başlıca şu nedenlerin öne çıktığı görülür:

1. Planlama, yöneticilerin zamanlarını alan ve mali kaynak gerektiren bir faaliyettir. Bazı işletmeler planlama ile elde edilecek kazançların bu uğurda harcanacak zaman ve maliyet kaybına değmeyeceğine inanırlar. Oysa planlama araştırma, masraf ve zaman gerektirir ama yöneticilerin geleceği görmesini, birimler arası koordinasyonun gerçekleşmesini ve amaca en kısa yoldan ulaşılmasını sağlar. İşletmenin farklı birimlerinde gerçekleştirilen planların birbirlerini tamamlaması özelliği (amaçlar hiyerarşisi) birimler arası koordinasyonu sağlar.

2. Ülkede yaşanan ekonomik, sosyal ve siyasal sorunların yoğunluğu geleceği tahmin etmeyi dolayısı ile plan yapmayı güçleştirir. Bu tür ortamlarda pek çok yöneticinin “Önümü göremiyorum, gelecekle ilgili nasıl doğru tahminlerde bulunabilirim?” türünden yakınmalarını duymak mümkündür. Gerçekten belirsiz ve değişken ortamlar planlamayı güçleştirir. Ancak bu tür ortamlar planlama yapmaktan vazgeçmeyi değil tam tersine planlamaya önem vermeyi gerektirir. Belirsizlikle baş etmenin yolu alternatif planlar hazırlamak ve her koşula uygun çözümler üretmekten geçer.

3. Planlar, yöneticilerin faaliyetlerini hangi doğrultuda yerine getirmeleri gerektiğini ortaya koyarlar. Kimi yöneticiler, planların inisiyatif kullanmalarını engellediğini, yetkilerini kısıtladığını ve faaliyet alanlarını daralttığını öne sürerler. Planların bu tür sorunlara neden olduğu söylenemez. Yöneticilerin belli bir plan ve strateji doğrultusunda çalışmaları rastgele ve ani kararlar vermelerinden, sınama yanılma yoluyla doğruyu bulmalarından çok daha yararlı olacaktır. Planlı çalışma ve planlı yaşam her yönetici için bir yaşam tarzı olmalıdır. Plana inanmayan ya da plan yapmayı bir külfet olarak gören yöneticilerde gelecek bilinci oluşmayacaktır.

4. Planlar tüm yöneticileri bağlar. Bazı işletmeler sistematik bir planlamanın, tüm yöneticilere ve kadrolara ek yük getireceğine, onların çalışma düzenini bozacağına ve görevlerinin bir kısmını gereği gibi yapmalarına engel olacağına inanırlar. Bu inanç planlamanın yanlış anlaşılmasından ileri gelir. Yöneticilere planlama süreci içinde aktif görevler verilir, her aşamada görüş ve önerileri alınacak olursa bu tür sorunlar ortadan kalkacaktır.

II.PLANLAMANIN YARARLARI

İşletmeler açısından planlamanın önemini vurgulamak amacıyla planlamanın yararlarını şöyle sıralayabiliriz:

1. Planlama, yöneticilerin olaylar hakkında düşünmelerine, bu olayları izlemelerine ve gelişmeleri işletmenin amaçları doğrultusunda yönlendirmelerine yardımcı olur.

2. Planlama, yöneticileri günü yaşamaktan kurtarıp geleceğe yöneltir, onlara uzun süreli düşünme alışkanlığı ve geleceği tahmin edebilme deneyimi kazandırır.

3. Planlama, işletmelerin tüm faaliyetlerinin belirlenen ortak amaca uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar.

4. Planlama, tüm faaliyetlerde akılcı olmayı ve ekonomik davranmayı sağlar.

5. Planlama, yöneticileri yetki devrine yönelterek, onların temel işlevlere zaman ayırmalarını sağlar.

6. Yönetimin son işlevi olan denetim, planlama varsa anlam kazanır ve etkin bir şekilde yerine getirilir.

7. Planlama, işletme kaynaklarının en iyi biçimde kullanılmasını sağlayarak, verimliliği artırır.

8. Planlama, gelecekteki belirsizlikleri azaltır.

9. Planlama, yöneticilere alacakları kararlarda yol gösterir.

III.PLANLAMANIN ÖZELLİKLERİ

  • Planlama geleceğe dönüktür.

  • Amaç, risk ve varsayımlar ilişkisi olmasıdır.

  • Esnek ve devingen olmasıdır.

  • Planlama kapsamlı bir faaliyettir.

  • Planlama sürekli bir faaliyettir.

  • Planlama bir seçim ve tercih faaliyetidir.

  • Planlamanın önceliği vardır.

  • Planlama amaç ve hedeflere ulaşmayı sağlar.

Görüldüğü gibi planlama temelde; geleceğe dönük bir düşünme, değerleme, araştırma ve inceleme faaliyetidir.

IV.PLANLAMA SÜRECİ

İşletmeler planlama yaparken belli bir süreç izlemelidirler. Süreç, izlenecek yol demektir. Bu yol belirgin ve birbirine bağlı aşamalardan oluşur. Aşamaların sıralı ve eksiksiz yerine getirilmesi gerekir. Bu süreç şöyle açıklanabilir:



İşletmenin Misyon ve Vizyonunun Açıklanması

Planlama faaliyetinin işletmenin misyon ve vizyonu doğrultusunda şekillendirilmesi gerekir.

Misyonun, sözlük anlamı “bir kimseye veya bir kurula verilen özel görev” dir. Bir yönetim kavramı olarak misyon, işletmenin ne yapmak ve hangi amaçla yapmak üzere kurulduğunu, kendisini nasıl görmek istediğini, işletmenin varlık nedeninin ne olduğunu ifade eder. Varlık nedenini (misyonunu) yazılı olarak açıklayan işletmelerde çalışanlar neyi, neden yaptıklarını daha iyi anlayacaklar, insiyatif kullanabilecekler ve yeteneklerini işletmeye daha kolay kanalize edebileceklerdir. İşletmelerin misyonlarını belirlerken aşağıdaki konularda ne düşündüklerini belirtmeleri gerekir.

• İşletmenin genel ve iş yapma felsefesi

• İşletmenin kendisini nasıl gördüğü

• Hizmet sunulacak pazar ve müşteri kitlesi

• Üretilecek temel mal ve hizmetler

• Kullanılacak teknoloji düzeyi

• Büyüme ve kârlılık politikaları

• Genel olarak vermek istediği mesaj

Planlama ile yakından ilgili diğer bir kavram da “vizyon” dur. İşletmeler için hayati değer taşıyan stratejik planların temelini vizyon oluşturur. Vizyon, var olan gerçekler ile gelecekte beklenen koşulları birleştirerek, işletme için arzu edilen bir gelecek imajı yaratmaktır. Başka bir değişle vizyon, işletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecektir. Söz konusu gelecek bilinci, yapılacak planlama çalışmalarına ışık tutacaktır.

Amaçların Belirlenmesi

Amaçlar işletmedeki faaliyetlerin nedenini ve niçinini oluştururlar. Doğru belirlenmemiş amaçlar uygulayıcıları başarısız kılar. Amaçlar bir işletmenin tümünü ilgilendirecek kadar geniş kapsamlı olabileceği gibi küçük bir servisi ilgilendirecek kadar dar kapsamlı da olabilir. Örgütün üst düzeylerinde genel amaçlar, alt düzeylerde ise daha dar kapsamlı, faaliyete dönük amaçlar belirlenir. Amaçların etkin ve verimli bir biçimde gerçekleştirilebilmesi için ilgili herkesin genel ve özel amaçlardan haberdar olması ve bu amaçları benimsemesi gerekir.

İşletmenin misyon ve vizyonu belirleme süreci, amaç belirleme süreci ile karıştırılmamalıdır. Misyon ve vizyon açıklamaları makro düzeyde, işletmenin varlık nedenini ve uzun gelecekte ulaşmak istediği konumu ortaya koyar. Amaç belirleme işlevi ise mikro düzeyde, belirgin ve ulaşılabilir hedeflere yönelik bir çalışmadır.

Amaçların belirlenmesinde şu hususlara dikkat etmek gerekir:

a. Amaçlar mantıklı ve ulaşılabilir nitelikte olmalıdır. Aksi halde başarısızlık riski artacaktır.

b. Amaçlar ölçülebilir olmalıdır.

c. Amaçlara ne kadar sürede ulaşılabileceği belirlenmelidir.

d. Çalışanlar, amaçların belirlenmesi çalışmalarına doğrudan ya da dolaylı olarak katılmalıdır. Bu durum, amaçların çalışanlar tarafından benimsenmesine yol açacaktır.

e. Amaçlar, hiyerarşik bir yapı sergilemelidir. Önce genel ve stratejik nitelikte amaçlar belirlenmeli daha sonra alt kademelerdeki amaçlar saptanmalı böylece tüm işletmeyi kapsayan bir amaçlar hiyerarşisi oluşturulmalıdır. İşletmenin her kademesinde yapılan iş ve faaliyetler dolaylı ya da dolaysız amaçların gerçekleştirilmesine katkıda bulunmalıdır.

f. Amaçlar açık ve net ifade edilmelidir. Soyut ve iyi anlaşılmayan amaçlar hedefi bozacak, uyumsuzluğa yol açacaktır. Amaçların açık olarak belirlenmesi çeşitli yararlar sağlar;

- Motivasyonu sağlar.

- Planlamayı kolaylaştırır.

- Yetki devrini kolaylaştırır.

- Kontrol sürecini kolaylaştırır.




Ana amaç, bir işletmenin varoluş nedeni ile ilgili olarak genel bir yol göstermektedir.İşletmenin ana amaçlar ve alt amaçlar arasında yakın ilişkiler vardır.

Planlama sürecinin amaç aşamasında, işletmenin gelecekte, belli bir zamanda, neyi, ne miktarda gerçekleştirmek istediği veya nerede, hangi konumda olmak istediği saptanır. İşletme amaçlarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:

- İşletmenin yaşamını sürekli kılma

- Tüketicinin ihtiyacına cevap veren mal ve hizmet üretme

- Kar elde etme ve karı istikrarlı biçimde artırma

- İstikrarlı büyüme ve gelişme

- Pazara hakim olma

- Topluma hizmet etme

- İşletmenin imajını güçlendirme, kamuoyu oluşturma

- Malın kalitesiyle ünlenme

- Satış ve satış sonrası hizmetlerde ünlenme

- Sektörde önemli bir konumda olma

- Yeniliğe açık olma
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

Similar:

Yönetimin Önemi iconYönetim Kavramı ve Gelişimi Yönetimin Anlamı ve önemi İnsan

Yönetimin Önemi iconYÖNETİMİN SORUMLULUĞU 5 10

Yönetimin Önemi iconI-YÖNETİMİN ANLAMI

Yönetimin Önemi iconMUHASEBECILIK MESLEGININ ÖNEMI GIDEREK ARTIYOR İşte tam bu noktada, çağın önemi içerisinde

Yönetimin Önemi icon1. YÖNETİM VE YÖNETİMİN FONKSİYONLARI

Yönetimin Önemi iconFİNANSAL YÖNETİMİN AMACI VE TANIMLARI

Yönetimin Önemi icon1. FİNANSAL YÖNETİMİN GENEL ESASLARI

Yönetimin Önemi icon1. İYİ BİR BÜTÇELEME VE MALİ YÖNETİMİN TEMEL İLKELERİ 4

Yönetimin Önemi iconYÖNETİMİN ASLI VE YÖNELİMİ (1849) PIERRE JOSEPH PROUDHON

Yönetimin Önemi iconİşletme ve Yönetimin Temel Kavramları, Amaçları ve Çevre ile İlişkileri

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page