1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP)




Indir 50.89 Kb.
Title1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP)
Date conversion19.02.2013
Size50.89 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.besnitml.k12.tr/ders_notlari/elekt4.doc
1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP)


1.1.1. Sinyal Jeneratörleri

Deney amaçlı kullanılmak üzere sinüs, üçgen ya da kare dalga sinyal çıkışı veren, çıkış frekansı ve genliği ayarlanabilen laboratuar cihazlarına sinyal jeneratörü denir.

1.1.2. Osilaskop

Girişine uygulanan elektriksel işareti genlik ve zaman bilgisi verecek şekilde ekranında görüntüleyen ölçü aletlerine osilaskop denir.

Bir osilaskop üç ana bölümden oluşur. Bunlar:

* Katot ışınlı tüp (ekran) bölümü, * Dikey kontrol (genlik) bölümü, * Yatay kontrol (zaman) bölümüdür.

1.2.1. İşlemsel Yükselteç

İşlemsel yükselteçler elektronik devrede (karşılaştırıcılar, analog dijital ve dijital analog çeviriciler, osilatörler vb.) çok sık kullanılan bir elektronik elemandır. İşlemsel yükselteçlere “operasyonel amplifikatör” kelimelerinin başlangıçları birleştirilerek “op-amp”da denilmektedir.


1. Osilaskopta ile bir sinyalin tepeden tepeye gerilim (VP-P) değeri nasıl ölçülür?

A) Yatay kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

B) Yatay kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

C) Dikey kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

D) Dikey kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

2. Osilaskop ile bir sinyalin periyodu (T) nasıl ölçülür?

A) Yatay kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

B) Yatay kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

C) Dikey kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

D) Dikey kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

3. Sinyal jeneratörünün çıkışından alınan sinyalin frekansı nasıl hesaplanır?

A) Frekans kadranı ile frekans aralığı tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı.

B) Frekans kadranı ile fonksiyon tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı.

C) Amplitude ile frekans aralığı tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı.

D) Amplitude ile frekans kadranı tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı.

4. Aşağıdakilerden hangisi yükseltecin görevlerinden değildir?

A) Akım kazancı sağlamak B) Gerilim kazancı sağlamak C) Güç kazancı sağlamak D) Frekans kazancı sağlamak

5. Aşağıdakilerden hangisi ideal işlemsel yükseltecin özelliklerinden değildir?

A) Giriş direnci sonsuzdur B) Açık çevrim kazancı sonsuzdur C) Çıkış direnci sonsuzdur D) Bant genişliği sonsuzdur

6-9. sorular Doğru Yanlış ifadeleri olarak düzenlenmiştir. Önlerinde bırakılan boşluklara ifade doğru ise “D” yanlış ise “Y” harfini yazınız.

6. ( ) LM741'in bant genişliği sonsuzdur.

7. ( ) İdeal bir işlemsel yükseltecin giriş uçları kısa devre edildiğinde çıkış gerilimi 0 V olur.

8. ( ) Çıkış gerilimleri hiçbir zaman besleme gerilimine ulaşmaz.

9. ( ) Giriş direnci eviren ve evirmeyen giriş uçlarından ohmmetre ile ölçülür.


1. Eviren Yükselteç için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Giriş ile çıkış arasında 1800 faz farkı vardır. B) Kazanç daima 1’den büyüktür.C) Sinyal girişi op-ampın 2 nu.lu (-) ucundandır.

D) Kazancı R*IK formülüyle hesaplanır.

2. Evirmeyen Yükselteç için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Giriş ile çıkış arasında 1800 faz farkı yoktur. B) Kazanç daima 1’den büyüktür. C) Sinyal girişi op-ampın 3 nu.lu (+) ucundandır.

D) Kazancı iFRRK − = formülüyle hesaplanır.

3. Gerilim izleyici devre için hangisi yanlıştır?

A) Tampon olarak kullanılır B) Yüksek giriş direncine sahiptir C) Kazancı ayarlanabilir D) Negatif geri beslemelidir

4. Op-ampın karşılaştırıcı olarak kullanıldığı devrede 2 nu.lu uçtan (- uç) uygulanan

gerilim VREF geriliminden daha büyük ise çıkış gerilimi ne olur?

A) –V B) +V C) 0 D) +2V

5-7. sorular Doğru Yanlış ifadeleri olarak düzenlenmiştir. Önlerinde bırakılan boşluklara ifade doğru ise “D” yanlış ise “Y” harfini yazınız.

5. ( ) Eviren yükselteç devresinde kazanç sonsuzdur.

6. ( ) Gerilim izleyici devresinde giriş gerilimi çıkış gerilimine eşittir.

7. ( ) Bir karşılaştırıcı devresi motor kontrolü için kullanılabilir.

1. Osilaskopta ile bir sinyalin tepeden tepeye gerilim (VP-P) değeri nasıl ölçülür?

A) Yatay kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır. B) Yatay Kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır. C) Dikey Kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır. D) Dikey Kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

2. Osilaskop ile bir sinyalin peryodu (T) nasıl ölçülür?

A) Yatay kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır. B) Yatay kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

C) Dikey kare sayısı ile VOLT/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır. D) Dikey kare sayısı ile TIME/DIV kademesinin gösterdiği değer çarpılır.

3. 3. Sinyal jeneratörünün çıkışından alınan sinyalin frekansı nasıl hesaplanır?

A) Frekans kadranı ile frekans aralığı tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı. B) Frekans kadranı ile fonksiyon tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı.

C) Amplitude ile frekans aralığı tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı. D) Amplitude ile frekans kadranı tuşlarının gösterdiği değerlerin çarpımı.

4. Aşağıdakilerden hangisi yükseltecin görevlerinden değildir?

A) Akım kazancı sağlamak. B) Gerilim kazancı sağlamak. C) Güç kazancı sağlamak. D) Frekans kazancı sağlamak.

5. Aşağıdakilerden hangisi ideal işlemsel yükseltecin özelliklerinden değildir?

A) Giriş direnci sonsuzdur. B) Açık çevrim kazancı sonsuzdur. C) Çıkış direnci sonsuzdur. D) Bant genişliği sonsuzdur.

6. Gerilim izleyici devre için hangisi yanlıştır?

A) Tampon olarak kullanılır. B) Yüksek giriş direncine sahiptir. C) Kazancı ayarlanabilir. D) Negatif geri beslemelidir.

7. Op-ampın karşılaştırıcı olarak kullanıldığı devrede 2 nu.lu uçtan (- uç) uygulanan

gerilim VREF geriliminden daha büyük ise çıkış gerilimi ne olur?

A) –V B) +V C) 0 D) +2V

8-10. sorular Doğru Yanlış ifadeleri olarak düzenlenmiştir. Önlerinde bırakılanboşluklara ifade doğru ise “D” yanlış ise “Y” harfini yazınız.

8. ( ) Eviren yükselteç devresinde kazanç sonsuzdur.

9. ( ) Gerilim İzleyici devresinde giriş gerilimi çıkış gerilimine eşittir.

10. ( ) Bir karşılaştırıcı devresi motor kontrolü için kullanılabilir.

1. OSİLATÖR

Osilatör herhangi bir giriş sinyali uygulanmadan sönümsüz, periyodik sinüs dalga üreten devrelerdir. Osilatör çıkışında sinüsoidal, kare, testere dişi gibi sinyaller alınır. Çıkışından sinüsoidal sinyal alınan osilatörler sinüsoidal osilatörler, çıkışından kare üçgen ve testere dişi sinyaller alınan osilatörlere ise sinüsoidal olmayan osilatörler denir. Kare dalga üreten osilatörlere aynı zamanda “multivibratör” adı verilir.


1. Herhangi bir giriş sinyali uygulanmadan sönümsüz, periyodik sinüs dalga üreten devrelere …………………….. denir.

2. Bir osilatör …………………. , ………………………….. ve ………………………..’den meydana gelir.

3. Pozitif geri beslemenin kullanılmasının amacı ……………. , ……………. Engellemek içindir.

4. Geri besleme giriş artırıcı yönde ise ………………… geri besleme, azaltıcı yönde ise……………….. geri beslemedir.

5. Rezonans devresi bir bobin ve bir kondansatörden oluşuyorsa bu tip osilatörlere…………………… osilatörler denir.

6. Paralel bobin ve kondansatörden oluşan devreye …………………… denir.

7. Osilatör çıkışında alınan sinüsoidal sinyalin frekansı ……………… formülü ilehesaplanır.

1. Kristalin ana parçası olan piezoelektrik kristal genellikle …………………madeninden yapılır.

2. Kristal paralel rezonans devresi olarak çalışırsa çok yüksek …………………gösterir.

3. Kristal seri rezonans devresi olarak ve geri besleme elemanı olarak kullanılırsakristal rezonans frekansında……………………. empedans ve ……………….. geribesleme yapar.

4. En çok 50MHz frekans üreten kristaller ……………….. …………………. üreten

kristallerdir.

5. Bir 555 entegresi …………. V ile ………… V arasında bir besleme gerilimiyleçalışabilir, çıkışından …………… kadar akım çekilebilir.

6. Tetikleme palsine …………………….. denir.

7. Şekil 2.2. de RB değeri RA değerinden büyük seçilirse ………… ve …………darbe birbirine yakın olur.

8. Schmitt trigger devresi …………. ………… üreten bir devredir.

9. Op- amp ile yapılan Schmitt trigger devresi ……………… ve……………… olmaküzere iki çeşittir.

10. Faz çevirmeyen özellikli Schmitt trigger devresinde op-amp’ın faz çevirmeyen

……………….. girişine uygulanır.

11. Alçak frekans osilatör tiplerinde frekans tespit edici devre için direnç ve

kondansatörler kullanılıyorsa bu tip osilatörlere …………………………………. adıverilir.

12. Transistörlü RC osilatör devresinde osilasyon frekansı …………………. formülü ile hesaplanır.

13. Osilaskopta sinyalin genliği ………………………………………. formülü ile hesaplanır.

14. Wien köprü osilatörde frekansı……… ve …………elamanları belirler.

1. Wien köprü osilatörde devrenin çalışma frekansı ………………… formülü ile belirlenir.

2. Osilaskopta sinyalin periyodu ………………………………………. formülü ile hesaplanır.

3. RC osilatörlerin ……………ile ………………. arasında ses frekans sahasına sahip geniş bir uygulama alnı vardır.

4. Faz çeviren özellikli Schmitt trigger devresinde op-amp’ın faz çeviren ……………….. girişine uygulanır.

5. 555 ile yapılan bir kare dalga osilatörün çıkış frekansı …………………… formülüile hesaplanır.

6. 50MHz’den fazla frekans üreten kristaller ……………….. kristallerdir.

7. Seri bağlı bobin, kondansatör, direnç ve onlara paralel bağlı bir kondansatördenoluşan devre kristalin ………………….. ………………………’ dir.

8. Sabit bir frekansta çalışması osilatör devrelerinde ……………………… kullanılır.

9. Herhangi bir giriş sinyali uygulanmadan sönümsüz, periyodik sinüs dalga üretendevrelere …………………….. denir.

10. Bir osilatör …………………. , ………………………….. ve………………………..’den meydana gelir.

11. Pozitif geri beslemenin kullanılmasının amacı ……………. , …………….Engellemek içindir.

12. Geri besleme giriş artırıcı yönde ise ………………… geri besleme, azaltıcı yöndeise……………….. geri beslemedir.

13. Rezonans devresi bir bobin ve bir kondansatörden oluşuyorsa bu tip osilatörlere…………………… osilatörler denir.

14. Paralel bobin ve kondansatörden oluşan devreye …………………… denir.

15. Osilatör çıkışında alınan sinüsoidal sinyalin frekansı ……………… formülü ilehesaplanır.


1.1.1 MODÜLASYON


Bilgiyi kaynağında kullanmak, o bilginin sınırlı sayıda kişinin kullanımına sunulacağı anlamına gelir. Haberleşmede en önemli problem verinin sağlıklı, hızlı ve ulaşabileceği en uzak noktaya iletilmesi problemidir. Örneğin bir ses bilgisi, bildiğiniz gibi mekanik özellik taşır. Havanın titreştirilmesi ile yayılır. Gideceği mesafe de pratik olarak sınırlıdır. Kilometrelerce öteye sadece ses yükselteci ve hoparlör kullanarak sesi taşımak pek de akıllıca olmaz. Bu duruma çevreden karışan başka sesle ya da bozucu etkileri de katarsak başka bir yol düşünülmesi kaçınılmaz olacaktır. Çok geniş haberleşme sistemlerinin de yapısı gereği çok pahalı ya da gerçekleştirilmesi imkânsızdır. Örnek olarak genel telefon sisteminde her bir konuşma için bir tel bağlantısına ihtiyaç duyulacaktı. Radyo linki için de çok büyük ve devasa güçlü antenler gerekecekti. Bu durumda parazitlerden kaçınmak için engebesiz bir arazide tek bir istasyonun çalıştırılması gerekir. Bu gibi olumsuzluklardan dolayı genellikle iletilecek sinyal verici tarafından değiştirilmeden iletilemez. Bu sebeple bilgi sinyalinin daha yüksek seviyedeki taşıyıcı sinyalle birleştirilerek iletilmesi çözümü ortaya atılmıştır. İletilecek sinyalin değiştirilerek oldukça uzak mesafelere iletimini mümkün kılmak, hızlı, verimli ve ekonomik haberleşme için sinyalin modüle edilmesi gerekmektedir. Modülasyon için genel anlamda iki metot kullanılır:

Frekans dönüştürme metodu ile bilgi sinyalinin tümünü daha yüksek frekansta bir sinyalin iletilecek bölgeye taşınmasıyla olur.

Sinyalin dijitalleştirme yani örnekleme yoluyla bilgi sinyalinin dijital formda binary sayı sistemi kullanarak değiştirilir.


1.1.2 Genlik modülasyonu(Amplitude modulation) A.M.

Alçak frekanslı bilgi sinyalleri ile yüksek frekanslı taşıyıcı sinyallerin elektronik devre elemanı içinde karıştırılarak, taşıyıcı sinyalinin altında ve üstünde olmak üzere iki tarafında yeni frekanslar elde etme işleminin modülasyon işlemi olduğunu anlatmıştık. Genlik Modülasyonu (A.M) ise; yüksek frekanslı bir taşıyıcının genliğini, modüle edici bir sinyale (bilgi sinyaline) uygun olarak değiştirme işlemi olup bilgi taşıyıcıya, genlik değişiklikleri biçiminde bindirilir.

1.1.3 Frekans Modülasyonu (Frequency Modulation) F.M.

Frekans modülasyonu (frequency modulation - FM), taşıyıcı dalga frekansının, bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak değiştirilmesidir. Frekans modülasyonu, genlik modülasyonundan daha günceldir. Günümüzde, ticari amaçla yayın yapan FM vericiler 87,5 MHz -108 MHz arasında yayın yaparlar. Genlik modülasyomı ile yayın yapan A-M vericilerde orta, uzun ve kısa dalgalar kullanılır. Orta dalgadan yayın yapan A-M vericiler 550-1600 KHz, uzun dalgadan 150-350 KHz, kısa dalgadan ise 6-18 MHz arasında yayın yaparlar.

  1. Aşağıdaki modülasyon çeşitlerinden hangisi analog modülasyon değildir?

A)AM B)FM C)PM D)PCM

  1. Aşağıdakilerden hangisi modülasyonun yararlarından değildir?

A)Yayılımı kolaylaştırır. B)Gürültü ve bozulmayı azaltır.

C) Anten boyutu büyür. D) Kanal ayrımı sağlar.

  1. Alçak frekanslı bilgi sinyalleri ile yüksek frekanslı taşıyıcı sinyallerin elektronik devre elemanı içinde karıştırılarak, taşıyıcı sinyalinin altında ve üstünde olmak üzere iki tarafında yeni frekanslar elde etme işleminin ……………. denir.

  2. Modülasyonlu dalga, AM sinyali oluşturan tüm frekansları içermekte olup, bilgiyi sistemde taşımakta kullanıldığı için ……………..olarak adlandırılır.

  3. Günümüzde, ticari amaçla yayın yapan FM vericiler …………….MHz arasında yayın yaparlar.

  4. Taşıyıcı frekansının, modüle eden sinyalin (+) ve (-) tepe değerlerinin sebep olduğu frekans değişme miktarına ……………….denir.

  5. Frekans modülasyonunda modülasyon yüzdesi tam sapma, genlik modülasyonundaki % 100 modülasyonunun karşılığıdır.Tam sapmanın aşılması durumunda ……………..gerçekleşir.

  6. Bir iletim hattının birçok telefon konuşma kanalı tarafından aynı anda bölüşümlü olarak kullanılmasına ……………denir.

  7. Frekans bölmeli çoklama tekniğinde iletim hattının toplam bant genişliği her bir konuşma kanalı için …………….bölümlere ayrılır.

  8. Çoklama(çoğullama) ……….. ve ………….. olmak üzere ikiye ayrılır.


2. DARBE MODÜLASYONU (PULSE MODULATION)

Sayısal iletim, bir iletişim sisteminde iki nokta arasında sayısal darbelerin iletimidir. Başlangıçtaki kaynak bilgi, sayısal ya da analog biçimde olabilir; kaynak bilgi analog ise, iletimden önce sayısal darbelere, alma ucunda ise tekrar analog biçime dönüştürülmelidir. Sayısal iletim sistemlerinde, sistemdeki iki noktayı bağlamak üzere metalik tel çifti, koaksiyel kablo ya da fiber optik kablo gibi fiziksel bir malzeme kullanmak gerekir.5 e ayrılır


2.2. Darbe Genlik Modülasyonu (PAM Pulse Amplitude Modulation) 2.3 Darbe Genişlik Modülasyonu (PWM Pulse Width Modulation) 2.4 Darbe Konumu Modülasyonu (PPM Pulse Position Modulation) 2.5. Darbe Kod Modülasyonu (PCM Pulse Code Modulation)

  1. Sürekli bir mesaj işaretinin modülasyonu ile elde edilen modülasyon türüne …………... denir.

  2. Bir işretin en yüksek frekansının …………….. oranında bir sıklık ile numune alındığında; alıcı tarafta orijinal işaretin büyük bir doğrulukla elde edilmesi mümkündür.

  3. Bant genişliği yaklaşık 300 Hz – 3 kHz arasında olan telefon kanalları üzerinden yapılan konuşmalar için tipik darbe modülasyon örnekleme oranı saniyede ………….. örnektir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi sayısal bir modülasyon türü değildir?

a)PWM b)PCM c)PAM d)PM

  1. Örnekleme ve tutma devresinin amacı, değişen …………sinyalini periyodik olarak örneklemek ve örneklemeyi, bir dizi sabit genlikli …………düzeyine dönüştürmektir.

  2. …………….örnekleme teoremi, bir PCM sistem için kullanılabilecek minimum örnekleme hızını (fs) belirler.




  1. PCM sistemindeki………….., kuvvetli işaretlerde ihmal edilebilecek kadar küçük olmasına rağmen, zayıf işaretlerde kuantalama seviyesi ne olursa olsun önemli olmaktadır.

  2. …………..sisteminin diğer bir kullanım alanı ise; kablolu TV işaretlerinin dağılımındaki uygulamalardır.

  3. ………………..özel olarak tipik konuşma dalga biçimlerinde, örneklemeler arasındaki benzerliklerden yararlanmak üzere tasarlanmıştır.

  4. Analog mesaj işaretinin sayısal metotlar kullanılarak bir noktadan diğerine gönderilmesine ……………….denir.

Add document to your blog or website

Similar:

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) icon7. 1 Ortak Kolektörlü Yükselteç

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconEviren yükselteç (inverting amplifier)

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconDEKLERATİF VE İŞLEMSEL BİLGİ

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconDENEY-5 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLERİN LİNEER

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconOP-AMP Operational Amplifier (İşlemsel Kuvvetlendirici) Dr. M. Danacı

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconSINIF ÖĞRETMEN ADAYLARININ İŞLEMSEL FİZİK VE KİMYA PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMLERİNE YAKLAŞIMLARI

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconİşlemsel yükselteçler bu ismi, ilk geliştirildiği zamanlar işaretleri toplama,çıkarma, çarpma, integral alma gibi matematiksel işlemler yapmakta kullanıldığı

1. İŞLEMSEL YÜKSELTEÇ (OP-AMP) iconİşlemsel yükselteçler 1940’lı yıllardan beri bilinmekle beraber,asıl yaygın kullanım alanına,1960’lı yılların sonlarına doğru,tümleşik devre teknolojisi ile

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page