ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri




Indir 81.71 Kb.
TitleÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri
Date conversion02.03.2013
Size81.71 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://fatihoymak.files.wordpress.com/2011/12/c3b6dev.doc
FİZİK III DERSİ

MERCEK KONUSU ÖDEVİ


ÖĞRENCİ;

ADI: FATİH

SOYADI: OYMAK

SINIFI: 2/A

NUMARASI: 1011211055

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri


Yrd. Doç. Dr. Erdal TAŞLIDERE


PROJEKSİYON CİHAZI

Yapısı


Projeksiyon cihazları bir kaynaktan (bilgisayar, video v.b.) aldığı sinyali büyüterek

perdeye yansıtan cihazlardır. Projeksiyon cihazları yapı bakımından temelde ikiye ayrılır.

Bunlar LCD (Liquid Cristal Display- likit kristal görüntüleme) yapılı projeksiyon cihazları

ve DLP (Digital Light Processing - dijital ışık işleme) yapılı projeksiyon cihazlarıdır.

Bunların, temel yapıları aynı olmakla birlikte görüntüyü oluşturma biçimleri bakımından farklılık gösterirler.

Bir projeksiyon cihazının temel yapısı aşağıdaki bölümlerden oluşur:


* Besleme katı

* Anakart

* Işık kaynağı (Ampul)

* Görüntü oluşturucu birim

* Objektif




Resim 1.1: Projeksiyon cihazının yapısı


Resim 1.2’de LCD projeksiyon cihazının ampul, görüntü oluşturucu birimi ve objektif

görülmektedir.



Resim 1.2: LCD projeksiyon cihazının iç yapısı


Resim 1.3’te DLP projeksiyon cihazlarının görüntü oluşturucu birimi ve objektif görülmektedir.




Resim 1.3: DLP projeksiyon cihazının iç yapısı


1. İç mercek

2. DMD cihazı

3. Ayna

4. Görüntü toplayıcı

5. DMD işlemci

6. Dış mercek

7. Objektif


Çalışma Prensibi

Projeksiyon cihazlarının yapı bakımından LCD projeksiyon cihazı ve DLP

projektsiyon cihazı olmak üzere iki grupta topalndığını öğrenmiştik. Şimdi bu cihazların

çalışmasını ayrıntılı olarak inceleyelim.


1.LCD Projektörler (Liquid Cristal Display -Likit Kristal Görüntüleme)

3 adet LCD'den oluşan bu sistemde, tam renkli bir görüntü meydana getirmek için

projeksiyon lambasından gelen ışık, dichroic ayna sistemi ile kırmızı, yeşil ve mavi olmak

üzere, üç ana renge ayrılır. Her bir LCD'den yalnızca bir renk ışık geçer.



Şekil 1.1: LCD’nin çalışma prensibi


Resim 1.4’te ışık kaynağından çıkan beyaz ışık öncelikle kırmızı dichroic (dalga boyu

seçici) aynaya gelir. Kırmızı dichroic ayna sadece kırmızı ışığı geçirir ve diğer ışıkları

yansıtır. Kırmızı dichroic aynadan geçen ışık kendisine ait LCD’den geçerek dichroic

birleştirici küpe gelir.

Yeşil ve mavi renkler de kırmızı ışığın geçtiği aşamalardan geçerek dichroic

birleştirici küpe gelir. Üç ayrı tek renk (monokrom) görüntü bir prizma lens vasıtası ile tam

renge dönüştürülür ve objektif ile perdeye yansıtılır.




Şekil 1.2: LCD de görüntünün oluşması


Resim 1.4’te ampulden çıkan ışığın objektiften çıkana kadar geçtiği aşamalar

gerçek resim üzerinde gösterilmiştir.

1. Ampulden (ışık kaynağı) gelen beyaz ışık

2. Ayna, mercek ve LCD bölümü (mavi renk)

3. Mavi rengi ayrılmış ışık

4. Ayna, mercek ve LCD bölümü (yeşil renk)

5. Ayna, mercek ve LCD bölümü (kırmızı renk)

6. Görüntü birleştirici ve objektif




Resim 1.4: LCD projeksiyon cihazında ışığın yansıması


DLP Projektörler (Digital Light Processing - Dijital Işık İşleme)

DLP Projeksiyon cihazı, görüntünün binlerce küçük ayna tarafından yansıtıldığı ve

renk çarklarının kullanıldığı projeksiyon teknolojisidir.



Şekil 1.3: DLP projeksiyon cihazının çalışması



Şekil 1.4: DLP projeksiyon cihazının çalışması


Şekil 1.4’te görüldüğü gibi DLP teknolojisi ile üretilen prpjeksiyon cihazlarında lamba

ışığı, yoğunlaştırıcı lense gelir. Daha sonra üzerinde kırmızı, yeşil ve mavi renk bulunan

dönen bir çark içinden geçerek DMD chip'te (Digital Micromirror Device - Dijiltal mikro

ayna cihazı) oluşan renkli görüntü objektiften perdeye yansır.

DMD chip'te 500.000 den fazla çok küçük ve ince mikro aynalar bulunmaktadır.

DMD chip'in tamamı bir insan tırnağı kadardır. DMD chip ile üretilmiş projeksiyon

cihazları, DMD üretiminin riskli ve pahalı olması nedeniyle LCD teknolojiyle üretilmiş

projeksiyon cihazlarına oranla daha pahalıdır.



Resim 1.5: Dönen renk çarkı Resim 1.6: DMD’nin yapısı


TEPEGÖZ

Hareketsiz ve saydam gereç kullanan projektörlerden birisi de tepegözdür.İngilizce de üstten kafalı anlamına gelen “overhead” kelimesinden adapte edilmiştir.

Bir yönüyle de ışıklı yazı tahtası olarak kullanılmaktadır.

Sınıfa getirilmeyen veya bilinmeyen objeleri çizim, resim, sembol, fotoğraf ve grafikler vb. gibi görsel örnekler olarak perdeye aksettirilmek suretiyle tanıtmakta, karşılaştırma ve kıyaslama imkanı vermektedir.

Tepegözün Bölümleri



Tepegözün Yerleşimi ve Çalışma Şekilleri

* Tepegözü sınıfın sağ ön kısmına yerleştiriniz.

* Tepegözün yanında dururken perdeyi sağınıza alınız

* Tepe gözü açmadan oynar kafayı açınız.



* Sürekli izleyici gruba doğru konuşmaya dikkat ediniz.

* Perde ile tepegöz arasında engelleyici bir şey olmamasına dikkat ediniz.

* Tepegöz yansıtıcısını ekran perdesine göre ayarlayınız.

* Saydamı tepegöze doğru yerleştirdiğinizden emin olunuz.

* Konuşurken projektöre bakmayınız.

* Sırtınızı yansıyan ışığı engelleyecek şekilde perdeye dönmeyiniz.

* Bir işaret aletini gerektiğinde kullanınız.

* Makineyi kullanmadığınızda, özellikle tepegöz dışında çalışma yapılırken ya da bir başkası konuşmasını yaparken kapatınız .


TEPEGÖZ KULLANIMI İLE İLGİLİ NOTLAR

1. SINIFTA TEPEGÖZ NEREYE KONMALI ?



* Sınıfın ön sağ kısmına konmalı.

* Aracın kendisi görüntüyü engellememeli.

2. SINIFTA TEPEGÖZ' ÜN GÖRÜNTÜSÜ NEREYE YANSITILMALI ?

* Hareketli, taşınabilir perdeye,

* Tavana asılan sabit perdeye,

* Beyaz duvara (Dolap, çerçeve, tahta kenarı görüntüyü bozmamalı),

* Beyaz tahtaya (Parlamıyorsa) . ,

3. AÇMADAN ÖNCE NELER YAPILMALI?

* Fişi prize takılmalı.

* Aynası açılmalı

* Açma düğmesine basmalı

* Aydınlatma lambası açılmalı


4. NETLİK İÇİN NELER YAPMALI?

* Kaba ayar vidası ile,

* İnce ayar vidası ile,

* İleri geri hareket ile,

* Görüntü perdeye dik açı ile verilmeli, yamuk ve açılı olmamalıdır.

* Ayna ile aşağı yukarı konumlandırma yapılmalıdır.

5. KULLANIM SÜRESİ NE OLMALI?

* Kullanılmadığında kapanmalı.

* Bir derste 40 DK. Sürekli kullanılmamalı.

* Yeterli ilgi ve algı süresi verilmeli.

6. NEREDE DURMALI, NEREYE BAKILMALI?

* Öğretmen Tepegözün Sol-Yan tarafında durmalı.

* Işık yolunu vücut ve el ile kapatmamaya özen göstermeli

* Yüzümüz öğrenciye dönük olmalı.

7. ASETATLAR NASIL YERLEŞTİRİLMELİ ?

* Tepegöz camındaki köşelerin oluşturduğu dikdörtgen asetatların dik veya yan konumlandırılmasında ölçü olarak kullanılır.

* Asetatların yerleşim durumu ve okunabilirliği kontrol edilmelidir.

8. ASETATTAKİ YAZILAR, ŞEKİLLER NASIL GÖSTERİLMELİ?

* Tamamı, doğrudan perdeye yansıtılabilir.

* Kağıt ite kapatılarak SUNMA ORANI kontrol edilebilir.

* Kalem, çubuk vb. Nesnelerle, asetat üzerindeki çatışmalar işaret edilebilir.

* EI ile işaret edilerek göstermekten kaçınılmalıdır.

* Dilli Asetatlar sırasıyla sunulmalıdır.

* Bir konuya ait parçalanmış resimler tek tek, sıralı, karışık olarak sunulabilir.

9. TEPEGÖZÜ KULLANIRKEN, SAYDAMA YAZI YAZILACAKSA NELERE DİKKAT ETMELİ ?

* Standart Asetat kağıdına yazı yazılabilir, Problemler çözülebilir.

* Hazır Asetat üzerine silinebilen kalemlerle not eklenebilir veya üzerine boş Asetat konularak gerekli not yazımı ve şekil çizimi yapılabilir. (Notlar anında veya sonra kağıt mendil ile silinir)

* Rulo Asetatlara yazılan soru, yazı ve şekiller diğer sınıflara gösterilmek için çıkarılarak taşınabilir.

* Rulo Asetatlar, Beyaz Tahta varken uzun süreli kullanılmamalı.

10. OKULDA NEREDE BULUNDURULMALI ?

* Her sınıfa bir Tepegöz alınmaya çalışılmalı. (Merceği, Data-Show ile kullanılabilir olmalı.)

* Sınıfta hareketli bir sehpa üzerinde taşınmalı.

* Sınıfta kapalı bir dolap içinde bulundurulabilir.

* Tepegöz sayısı yeterli değilse, her katta en az bir tane olacak şekilde ekipman odalarında bulundurulmalı.

11.TEPEGÖZ NASIL TAŞINMALI VE KURULMALI ?

* Her sınıfta üç dört öğrencilik Tepegöz grubu kurulmalı.

* Teneffüslerde, öğrencilerin oyun malzemesi olarak Tepegözü kullanmaları engellenmelidir.

* Eşiklerden bina ek yerlerinden geçerken veya merdivenlerden indirirken sarsmamalı, dikkat edilmelidir.

* Lamba sıcakken yavaş hareket ettirilmelidir.

* Priz sağlam olmalı. Priz uzakta ise Tepegözün yanında uzatma kablosu bulunmalı.


12. ÖĞRENCİ NASIL NOT TUTMALI ?

* Tepegözle sunum, anlatım yaparken öğlenciler not tutmamalı. Dersteki ilgileri azaltılmamalı.

* Asetatlar önceden fotokopiyle çoğaltıp verilebilir.

* Sınıfta oluşturulan Asetatlar sonradan fotokopi yapılabilir.

13. BEYAZ DÜĞME NE İŞE YARAR ?

* Matlık - Parlaklık ayarıdır.

* Işığın miktarını artırır, azaltır.

14. YEŞİL VİDA NE İŞE YARAR ?

* Renkli Asetatlarda, renk kalitesini ayarlamak için kullanılır.

15. EK LAMBA NASIL ÇALIŞTIRILIR ?

* Tepegözler çift lambalıdır.

* Sınıfta kullanım anında ampul söndüğünde sunumun yarım kalmaması için kullanılır.

* Değiştirme kolu biraz aşağıya kaydırılır. Sağa veya sola çekilir, Diğer ampul devreye girer.

16. TEMİZLİK NASIL YAPILIR ?

* Ayna, mercek, cam, fresnel mercek, yumuşak bir bez, cam sil, su ile temizlenmelidir.

* Kağıt mendil lif bıraktığından iyi değildir.

* Çizilebileceğinden sert cisimlerle silinmemelidir.

* Aynayı açıp kaparken kulpundan tutmalıdır.

* Parmak izi bırakılmamalıdır.

17. TEPEGÖZÜN İÇİ NASIL AÇILIR

* Araç prizden çıkarılmalıdır.

* Yanlardaki iki vida sökülür.

* Camlı çerçeve kaldırılır.

* Mercek yana alınır.

* Temizlik, ampul değiştirme vb. Gerçekleştirilir.

* İşlemler geriye doğru tekrarlanır.

18. LAMBA NASIL DEĞİŞTİRİLİR ?

* Patlamış ampul çekilerek çıkarılır.

* Yeni ampulün cam kısmı kesinlikle parmak ile tutulmaz.

* Bir bez ile veya dipten tutularak ampul pimlerine itilerek takılır.

19. YEDEKTE NELER BULUNMALIDIR ?

* Bol miktarda yedek ampul

* İçini açmak için tornavida

* Temizlik bezi ve sıvısı

* Uzatma kablosu

20. TEPEGÖZÜ TÜM ÖĞRETMENLERİN KURALINA UYGUN VE YETERİNCE VERİMLİ KULLANIMI NASIL SAĞLANABİLİR ?

* Herkes eğitimden geçmeli

* Deneyimler ve yaşantılar paylaşılmalı.

* Arızalar, priz bozuklukları hemen giderilmeli.

* İnce saydam,lazer saydamı,renkli saydam,rulo saydam,hazır saydamlar,fotokopi sürekli temin edilmeli.


21. SORUNLAR, GÖRÜŞLER, DÜŞÜNCELER, PRATİKLER, ÖNERİLER:

* Tavana, açılır-kapanır bir beyaz perde monte edilebilir.

* Herkes yedek ampulün yerini bilmeli, değiştirebilmeli.

* Kullanım kılavuzu her öğretmende olmalı.

* Okula yeni gelen öğretmen hemen Tepegöz eğitiminden geçmeli. Bu kılavuz kendisine verilmeli.

* Ampulün satın alınabileceği yerler ve Fiyatları uygun bir yerde bilgi açısından not edilmeli.

* Patlamış ampuller, ampul değiştirme konusunda yeni öğretmenlere eğitim verirken kullanılabilmeli.


BÜYÜTEÇ



Büyüteç, ince kenarlı mercek kullanarak cisimleri büyütmeye yarayan araç. Büyüteçler, ışığın kırılma özelliklerinden yararlanırlar. Çoklukla küçük cisimleri daha büyük görebilmek için, bu cisimlerle göz arasına konan yakınsak mercek, (pertavsız).

Büyüteçte hangi tür mercekler bulunur?

Büyüteçlerde odak uzaklıkları küçüktür. İncelenecek cisim büyüteç ile bunun odaklarından birisi arasına yerleştirilir; öbür odak tarafına da gözleyicinin gözü gelir. Böylece cismin zahirî, büyük ve doğru bir görüntüsü görülmüş olur.




DÜRBÜN

Dürbün Yapısı ve Çalışması
En iyi dürbün teknolojisi her zaman silahlı kuvvetler tarafından geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Soğuk savaşın sona ermesiyle en iyi dürbün teknolojilerinin bir çoğu sürekli düşen fiyatlarla piyasalarda bulunabilir olmuşlardır. Yüksek güçlendiricili silah dürbünleri ve mikro dürbünler, zamanında silahlı kuvvetlerin ve haber alma örgütlerinin temelini oluşturmuşken, günümüz itibariyle herkes tarafından satın alınabilir hale gelmiştir. Daha iyi dürbünler daha düşük fiyatlarla piyasaya düştükçe, profesyonel doğa sporları ivmesinin arkasındaki optik teknolojiyi anlamanız ve düşük teknolojili optik cihazların farkını ayırt edebilmeniz önemlilik kazanmaktadır. Yani artık her türlü gelişmiş teknolojiye ait dürbünlerin alınabilir olduğu piyasalarda iyi ve kötüyü ayırt edebilme durumu kaçınılmaz olmuştur.Bu kısa bir giriş ve açıklamalar sonrasında, dilerseniz dürbün teknolojisinde geçen deyimleri ve tanımları şöyle bir irdeleyelim:

TEKLİ / İKİLİ DÜRBÜNLER (Binocular/Monocular)


İkili Dürbün Tekli Dürbün


Tekli dürbün tek gözle bakılabilen, ikili dürbün ise iki gözle bakılabilen dürbünlerdir. Artık günümüzde, mikro, avuç içi büyüklüğünde tekli dürbünler ve yine, mikro ikili, pantolon cebine dahi sığabilen dürbünler mevcuttur. Bunlar kullanıcıya küçük, pratik ve rahat taşınabilir olmaları sebebiyle büyük kullanım kolaylıkları sağlarlar. Dürbünler basit bir şekilde kodlanırlar. Kodları genelde ortada "X" işareti ile ayrılan iki rakamdan oluşur. Örneğin 10x50 rakamlarının bulunduğu bir dürbünde, ilk numara dürbünün büyütme gücünü gösterir. Yani dürbünle baktığınızda, çıplak gözle bakıldığına oranla, hedef numara kadar yakın görünür. İkinci numara ise objektif (ön) lensin çapını gösterir. Numara büyüdükçe dürbün daha fazla ışık toplar ve görüntü o kadar net olur. İyi dürbünler her zaman büyütme gücünün, objektif lensinin çapı, görüntü kalitesi, boyutları, ağırlığı, ömrü ve kalitesinin kombinasyonudur. Dürbünün kalitesi ilk bakışta anlaşılmaz. Bunun için yapılış teknolojisi. Dayanıklılığı, aşırı sıcak ve soğuğa karşı verimi gibi özelliklerinde irdelenmesi gerekir. Avcılık açısından en randımanlı dürbünler marka ve kalitesi iyi olmaları şartıyla 7x50, 8x56, 9x63 gücündeki dürbünlerdir. Ancak 7x50.nin haricindeki diğer güçleri bulmak hayli zordur.turkeyarena.com Sadece özel firmalar bu güçteki dürbünleri yapmaktadırlar. Silahlı kuvvetlerde kullanılan el dürbünleri genelde 7x50mm dürbünlerdir.



MERKEZİ ODAKLAMA PARÇASI (Central Focusing Whell)
İkili bir dürbünde merkezi odaklama ayar aparatı, iki gözü birden aynı anda odaklamaya yarar. Aynı anda iki göz için net olmayan görüntüyü, sağ tarafta bulunan dioptrik düzeltme ayarı ile düzeltebilirsiniz.

KAPLAMA MALZEMESİ (Coating)
Kaplama, parlamayı azaltmak ve ışık taşınmasını arttırmak amacıyla cilalanmış lenslerin ve optik araçların prizmaları üzerinde çok ince nesnelerin buharlaştırılması yoluyla yapılmıştır. Optik cihazların ciddi sayılacak düzeylerde (%40’lara varan) ışık kayıpları vardır. Bu kayıpların önüne geçmek ve görüntüyü daha da netleştirmek için kaplama yoluna gidilir ve optik cihazın ışığı kıran her lensi ayrı ayrı buharlama yöntemiyle çok ince bir şekilde kaplanır.

DİOPTRİK DÜZETME ( Dioptric Correction)
İnsan gözünün değişkenliğinin, dürbünün sağ tarafındaki objektif lensi tarafından "+0-" aralığı arasında ayarlanmasıdır.

ÇIKIŞ DELİĞİ ( Exit Pupil)
Çıkış deliği, 25 cm.den görülebilen ve göz merceğinin içinde yer alan yuvarlak alandır. Bu alan, objektif lensin çapının büyütme katsayısına bölümü olan matematiksel bir değerdir. Çıkış deliği büyüdükçe düşük ışık durumlarında görüntü daha parlak olacaktır. Yani Exit Pupil`in geniş ve yuvarlak olduğu dürbünler her zaman düşük ışık zamanlarında daha iyi netice verirler. Göz merceğinin Exit Pupil`e uygunluk sağlaması insanın yaşınına bağlıdır. Bu uyum, genç insanlarda daha çabuk, yaşlı insanlarda ise daha geç olur.

UZATILABİLEN (GEÇMELİ) TELESKOP ( Extendible Telescope)
Çok fazla büyütme güçleri sebebiyle bu tip teleskoplar çok uzakları ya da küçük nesneleri seyretmek için kullanılırlar. Titremeyi engellemek için tripod (üçayak) kullanılması gerekmektedir. Uzun mesafeli ve uzun süreli gözlemler için oldukça uygundur.turkeyarena.com

GÖRÜŞ ALANI ( Field Of View)
Görüş alanı, 1000 yard uzaklıktan bakıldığında cihazın gördüğü alanın "feet" cinsinden ölçüsüdür. Açı genişledikçe, görülen alan da genişler. Hızlı hareket eden olayları görmek veya vahşi doğayı gözlemlemek için geniş açılar kullanışlıdır.


ODAKLAMA ( Focusing)
Değişik uzaklıklardaki nesnelerin ya da nesnenin daha net görünmesi için dürbün üzerinde yapılan ayarlamadır. Bu ayar bazı dürbünlerde otomatik olarak yapılır.(focus-free)

BAĞIMSIZ OPTİK AYARI (İndividual Optical Adjustment)
Bu tip dürbünler kullanıcısın her iki tarafı, her iki göz için ayrı ayrı ayarlamasına olanak tanır.

TERS ÇEVİRME SİSTEMİ (Inversion System)
Astronomik teleskoplardan bakarsanız her şeyi ters görmekle kalmaz tüm gördükleriniz gözünüze tepetaklak gelir. İşte ikili dürbünlerde baktıklarınızı çıplak gözle gördüğünüz gibi görebilmeniz için bu sistem geliştirilmiştir.

OBJEKTİF
Cihazın baş tarafında bulunan ve iki ya da daha fazla sayıda ve farklı camlardan oluşan büyük lenslerdir.

PRİZMA SİSTEMİ
İkili dürbünlerde iki türlü prizma sistemi kullanılır. Bunlar; PORRO ve ROOF sistemlerdir. Bir dürbünde hangi sistemin kullanıldığını anlamak hayli kolaydır. Roof prizmalı ikili dürbünlerde lensler bir çizgi halinde sıralanmış ve daha küçüktürler. Porro prizmalı cihazlarda ise göz mercekleri ön lenslerden bağımsızdırlar. Genelde Porro prizmalar daha derin bir görüntü sağlarlar.

Teleskop
Teleskop (Yunanca tele = uzak ve skopein = bakmak), uzaydan gelen her türlü radyasyonu alıp görüntüleyen astronomların kullandığı bir rasathane cihazıdır. 1609 yılında Galileo Galilei tarafından icat edilmiştir. Uzaydaki cisimlerden yansıyarak veya doğrudan doğruya gelen, gözle görülen ışık, ultraviyole ışınlar, kızılöte ışınlar, röntgen ışınları, radyo dalgaları gibi her türlü elektromanyetik yayınlar kainat hakkında bilgi toplamak için çok lüzumlu delillerdir. Bu deliller ya klasik manada optik teleskoplarla veya çok daha modern radyo teleskoplarla incelenir.
Teleskop yapı olarak objektif, oküler ve bu mercekleri muhafaza eden bir tüpten meydana gelmiştir. Objektif cinsine göre iki tür teleskop vardır. Uzaydan gelen ışıklar teleskop içinde bir aynaya çarpıp, prizmadan geçtikten sonra göze geliyorsa bu türe yansımalı teleskop denir. Uzaydan gelen ışıklar merceklerden doğrudan geçip göze geliyorsa bu türe de kırılmalı teleskop adı verilir.



Teleskopun gücü, topladığı ışık miktarıyla orantılıdır. Teleskopun objektif çapı büyüdükçe ışık toplama kabiliyeti artar. Mesela, 50 mm çaplı bir teleskop 5 mm çaplı gözbebeğine oranla (50/5)² veya 100 kat daha çok ışık toplar. Teleskoplarda yansıma kayıpları olabileceği için bu miktar yüzde on kadar azalır. Astronomlar parlaklık farklarını logaritmik artan değerler şeklinde tarif etmişlerdir. Parlaklıktaki 100 kat fark, teleskop skalasında 5 değeriyle görülür. Karanlık gecede insan gözü ışık şiddeti 5 değerli yıldızı görebilir. Kaliforniya'daki Palomar Dağında bulunan Hale Teleskopu objektif çapı 5 metredir. Bu teleskop göze nazaran bir milyon kat ışık toplar.

Teleskopta teşekkül eden görüntünün netliği atmosferin menfi yönde etkisine bağlı olarak değişir. Teleskoptaki kararlılık 2 yay saniyesi için geçerlidir. Atmosfer şartları, bazan bu açıyı 0,25 yay saniyeye kadar düşürür. Bu durumda inceleme yapılan yıldız değil de yakınındaki yıldıza ait görüntüler kaydedilebilir.




Teleskopta görülebilecek bir cisim aşağıdaki formülle ifade edilir:


* Yay derecesi = 2,5 · 106 · λ / a λ radyasyonun dalga boyu ve a teleskop objektif açıklığıdır.

* Teleskopun ışık toplama gücüyle büyütme gücü farklıdır. Teleskopun büyütmesi teleskop odak uzaklığının oküler odak uzaklığına oranıdır.

Gök cismini inceleyen teleskopun dünya dönüşünü takip edecek yukarı aşağı ve yana hareket etmesi için takip düzenleri vardır. Hareketlerin çok hassas olması gerekir. Atmosfer etkilerinin de hesaba katılarak teleskop konumuna hareket verilir. Teleskop hareketleri modern teleskoplarda elektronik devreler ve bilgisayar yardımıyla yürütülür.
Radyo teleskoplar yapı olarak optik teleskoplara benzer. Uzaydan gelen elektromanyetik yayınları alabilmek için 100 metre çapında antenler kullanılır. Anten, ışığın ayna vasıtasıyle odaklanması biçiminde elektromanyetik yayını, odakları ve çok hassas radyo alıcılarında yükseltilerek incelenmesine imkan tanır.
1983 sonlarında uzay ilim adamları uzun mesafeleri daha hassas görebilmek gayesiyle çok maksatlı uzay teleskopunu dünya etrafındaki yörüngesine oturttular. Uzay teleskopu, ışığı toparlayan 2,4 metre boyunda Cassegrain reflektörü yardımıyla ultraviole astronomisinde çığır açmıştır. Bu proje NASA(National Aeronautics and Space Agency) ile ESA (European Space Agency)'nın ortak yapımıdır.




Uzay teleskopunun faaliyete geçmesiyle:


Gözlemler yer yüzeyinden 500 km yükseklikten gece-gündüz devam eder.

Atmosferin yuttuğu bazı elektromanyetik radyasyonlarla ultraviole ve infraruj ışınların bir kısmı tespit edilir. Yer yüzünden en yüksek dağ tepesinden dahi bu radyasyonlar kaydedilmemektedir.

Atmosferin özelliği dolayısıyle cisimlere ait görüntülerin birbirine etkisi ortadan kalkar. Böylece küçük bir cisimden gelen ışığın teferruatlı incelenmesi mümkün olur.

Uzay teleskopu dört ana sistemden meydana gelir:

Teleskop, ışığı toplayıp cihazlar bölümüne gönderir.

Cihazlar bölümü, teleskoptan gelen ışığı analiz eder.

Jeneratör, güneş enerjisini elektrik enerjisine çevirerek teleskop ve cihazları besler.

Kontrol sistemleri, ısı ve elektrik kontrolunu yapar, dünya ile irtibat sağlar.

Uzay mekiği aracılığıyla yörüngeye yerleştirilen uzay teleskopunun çalışma süresi 15 senedir. Her 2,5 senede bir astranomlar tarafından ara bakımlarının yapılması gerekmektedir. Büyük onarımlar için uzay mekiği aracılığıyla dünyaya geri getirmek de mümkündür.
Uzay teleskopunun cihazlar bölümü ilmi araştırmaların yapılmasına yarayan 5 cins cihazdan meydana gelmiştir:

Geniş sahalı gezegenler kamerası. Bu kameranın görevi gezegenler arası kozmik mesafelerin tespit edilmesi ve gezegenlerin fotoğraflarının çekilmesidir.

Zayıf görüntüler kamerası. Bu kameranın görevi 120 ile 700 nm (denizmili) dalga boyundaki ışıkları tespit etmektir. Bu ışıklar dünya yüzeyinden en kuvvetli teleskoplarla dahi görülemez. Bu cihaz böylece galaksilerdeki yıldızların mesafelerini tayin etmekte kullanılacaktır.

Zayıf görüntü spektrometre. Bu cihaz 70 nm dalga boyundaki ışıkları analiz eder. Aktif galaksi merkezlerinin fiziki ve kimyevi yapıları incelenir.

Yüksek güçlü spektrometre. Dalga boyu 110 ile 320 nm olan ışıkları analiz eder. Yıldızlararası gazların bileşimlerini ve fiziki durumlarını incelemeye yarar. Büyük kızıl yıldızlarda kütle kaybolmasının tespiti bu spektrometreyle yapılabilmektedir.

Yüksek süratli fotometre. Bu cihaz uzaydaki muhtelif ışık kaynaklarının şiddetini galaksi ışıklarından süzerek ölçmeye yarar. 120 nm dalga boyundaki ışıkları 1/1000 saniyede filitreliyebilir. Atmosfer böyle bir ölçüme hiçbir zaman müsade etmez.

Add document to your blog or website

Similar:

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconTahta, Tepegöz, Barkovizyon, Projeksiyon cihazı, Notebook, CD

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconS. 4 I- Mercekler ışığı yansıtmak için kullanılır II- Bir cismin görüntüsünün büyüklüğü mercekler kullanılarak değiştirilebilir III- Bütün mercekler ışığı bir noktada toplarlar Yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconÖDEVİN KONUSU

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconTELESKOP: Teleskop uzaydan gelen her türlü radyasyonu alıp görüntüleyen astronomların kullandığı bir rasathane cihazıdır. 1608 yılında Hans Lippershey

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconÖDEVİN KONUSU: YAHYA KEMAL’ İN EDEBİ

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconÖDEVİN KONUSU: KÖYDEN KENTE GÖÇÜN NEDENLERİ VE SONUÇLARI

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconGenel teknik resim bilgileri, teknik resimde kullanılan düzlemler, teknik resimlerde kullanılan çizgi çeşitleri ve gerektiğinde tasarı geometri ile görünüş

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconProjeksiyon cihazları bilgisayar, video v b kaynaklardan gelen sinyali alır, büyütür ve perdeye yansıtır. Projeksiyon cihazları yapısı bakımından ikiye ayrılır

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri icon1- İNŞAATLARDA KULLANILAN BOYA ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

ÖDEVİN KONUSU: Büyüteç, Dürbün, Teleskop, Tepegöz ve Projeksiyon cihazında kullanılan mercekler ve çeşitleri iconÖdevin hazırlanışıyla ilgili kısa bilgiler verdim. Ancak sanıyorum en doğrusu ödevin değerlendirmesini okuyucuya bırakmak olucak. Bu yüzden artık Sait Faik’le ilgili derlediğim ve edindiğim bilgilerin sunumuna geçiyorum

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page