OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ




Indir 0.92 Mb.
TitleOSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ
Page1/17
Date conversion11.12.2012
Size0.92 Mb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.dersindir.net/indir/tarih-2.doc
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17
OSMANLININ GENEL YAPISI

  • Merkeziyetçi bir yönetim anlayışına sahiptir.

  • Teokratik ( dini karakterli) bir devlettir.

  • En uzun ömürlü Türk devletidir.

  • Çok uluslu bir devlettir.

  • Üç kıtaya yayılan tek Türk devletidir.

  • Tek bir hanedan tarafından yönetilmiştir.

  • Hunlardan sonra çağ açıp çağ kapatan ikinci Türk devletidir.

  • Son Türk İslam devletidir.

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ

  • Bizans'ın sınırlarında kurulmuş olması (Coğrafi Konum)

  • Hakimiyetin tek elde toplanması (Merkeziyetçi yapı)

  • Başlangıçta güçlü Anadolu Beylikleri ile mücadele etmemesi.

  • Bizans'ın zayıf duruma olması.

  • Başlangıçta yetenekli padişahlar tarafından yönetilmesi.

  • Anadolu ve Balkanların siyasi birlikten yoksun oluşu.

  • Yoğun Türkmen göçleriyle nüfusun ve askeri gücün artması.

  • Başarılı bir iskan siyaseti uygulamaları.

  • Devlet teşkilatlanmasının başarılı temellere oturtulması.

  • Hoşgörüyü devlet politikası haline getirmeleri.

  • Tımar sisteminin olumlu katkıları.

  • Başarılı bir fetih politikası izlemeleri.(Gaza ve cihad anlayışı)

OSMANLI DURAKLAMA DÖNEMİ ISLAHATLARI (XVII.YY)

Sokullu'nun ölümünden (1579) Karlofça Antlaşmasının imzalanmasına (1699) kadar geçen dönemdir.

Duraklama dönemi iç ve dış nedenleri şunlardır :

İÇ NEDENLER

Devlet Yönetiminin Bozulması

  • Padişahların yönetimde yetersiz olması yönetimin sadrazam ve saray kadınlarına kalması

  • Tahta geçen padişahların küçük yaşta ve tecrübesiz olması.

  • Sancak usulünün bırakılarak kafes usulüne geçilmesi.

  • Devlet görevlerine rüşvet ve iltimasla yeteneksiz kişilerin getirilmesi. İmparatorluğun Genel Yapısı

  • İmparatorluğun çok uluslu bir karaktere sahip olması.

  • Duraklama döneminden sonra Osmanlı maliyesinin bozulması sonrası milliyetçilik akımının da etkisi ile Osmanlıya bağlı ulusların ayaklanması.


Ordu ve Donanmanın Bozulması

  • III. Murattan itibaren Yeniçeri Ocağına usulüne uygun olmayan askerlerin alınması Yeniçeri Ocağının bozulması.

  • Tımarların dağıtılmasmdaki adaletsizlik, tımarlı sipahilerin bozulmasına yol açar. (Yerini daha sonra iltizam sistemi alır.)

  • Padişahın ordularının başında sefere katılmaması.

  • Avrupada'ki askeri teknik gelişmelerin takip edilmemesi, donanmaya gereken önemin verilmemesi.



Maliyenin Bozulması

  • Uzun süren savaşlardan dolayı masrafların artması.

  • Gelirlerin azalmasına karşın israfın ve masrafların artması.

  • Ulufe ve cülus bahşişlerinin artması (saray masraflarının artması)

  • İpek ve Baharat yollarının önemini kaybetmesi.

  • Kapitülasyonların olumsuz etkisi.

  • Kapıkulu askerlerinin sayısının artması, Tımarlı sipahi sayısının azalması.

  • Osmanlı parasının değer kaybetmesi.


İlmiye Teşkilatının Bozulması

  • İlmi makamlara iltimasla atama yapılması.

  • Pozitif bilimlere önem verilmemeye başlanması (I. Ahmet sonrası)

  • Beşik ulemalığının ortaya çıkması.

  • Ulema sınıfının siyasi entrikalara karışması.

  • Medreselerin yozlaşması.- ( Sadece dini eğitime önem verilmesi)

DIŞ NEDENLER

  • İmparatorluğun doğal sınırlarına ulaşması.

  • Avrupalıların Osmanlıya karşı ittifak oluşturmaları.

  • Avrupa'nın gelişen bilim ve teknolojisine Osmanlının ayak uyduramaması.

  • Kapitülasyonların İngiltere,Fransa'ya tanınan) olumsuz etkisi (Ticaret yollarındaki yön değiştirme kapitülasyon verilmesine yol açar)

  • Coğrafi keşiflerin olumsuz etkisi.

  • Avrupa da güçlü merkezi krallıkların oluşması.

DURAKLAMA DEVRİ (XVII YY) ISLAHATLARI GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Islahatların temel amacı bozulan eski düzeni tekrar kurmaktı.

  • Islahatlar düşünce aşamasında kalmıştır.

  • Avrupa'nın etkisi yoktur.

  • Baskı ve şiddet uygulandığı için benimsenmemiştir.(yüzeysel)

  • Köklü çözüm yollan aranmamış geçici çözümler alınmıştır.

  • Islahatlar devlet politikası olmamış şahıslara bağlı kalmıştır.

  • Islahatlar duraklamayı durduramamıştır.

  • Islahatlara çıkarları zedelenen devlet adamları ve yeniçeriler karşı çıkmıştır.

  • Dönemin ıslahatçıları ; I.Ahmet, II. Osman, Kuyucu Murat Paşa, IV. Murat, Tarhuncu Ahmet Paşa (Lüksü yasaklar,denk bütçe yapar, öldürülür. IV. Mehmet dönemi)

  • IV. Murat, döneminde Koçi Bey Risalesinde sorunlara köklü çözümler sunulmuş, kuvvet ve şiddet yoluyla devlet otoritesi sağlanmıştır.(içki,tütün ve gece sokağa çıkma yasağı,kahvehanelerin kapatılması)

  • I.Ahmet döneminde "Ekber ve Erşad" sistemi getirilmiştir. Kuyucu Murat Paşa, baskı ve şiddetle devlet otoritesini sağlamış. (Celali isyanlarını bastırmış) II. Osman, Yeniçeri Ocağını kaldırmak istemiş, saray dışı evlenmek istemiş, ama öldürülmüştür.

• Köprülüler (Köprülü Mehmet Paşa ,Fazıl Ahmet Paşa,Fazıl Mustafa Paşa) askeri ve
mali düzenlemeler yapmış, devlet otoritesini sağlamıştır.

DURAKLAMA DÖNEMİ (XVII.YY) İSYANLARI

İstanbul (Merkez) İsyanları Nedenleri:

  • Kapıkulu askerlerinin ve yeniçerilerin maaşlarının zamanında ödenmemesi ve maaşların değeri düşük akçelerle ödenmesi.

  • Yeniçeri Ocağına uygun olmayan kişilerin alınması. Cülus dağıtımındaki aksaklıklar.

• Devlet adamları ve çıkarları zedelenen ulemaların orduyu kışkırtması.


Sonuçları:

  • Merkezi otorite zayıflamıştır.

  • Yönetimde ordunun etkisi artmıştır.

  • Halkın orduya güveni azalmıştır.

  • İstanbul'un huzur ve güvenliği bozulmuştur.

Celali İsyanları (Anadolu- Taşra) Nedenleri:

  • Halktan alman vergilerin artması.

  • Tımar sisteminin bozulması.

  • Vergi toplanmasındaki usulsüzlükler.

  • Köylünün ekonomik zorluklar yaşaması.

  • Eyalet sisteminin bozulması. Sonuçları:

  • Anadolu da halkın can ve mal güvenliği kalmamıştır.

  • Eyalet yönetimi bozulmuştur.

  • Devletin geliri azalmıştır.

  • Anadolu halkının devlete olan güven bağlılığı azalmıştır.

Eyalet İsyanları

• XVIII. yy'da devlet otoritesinin zayıflaması ile Erdel, Boğdan, Eflak gibi bağlı
beyliklerle Yemen, Bağdat, Basra, Trablusgarp gibi uzak eyaletlerde çıkan isyanlar.
Amaç Osmanlıdan ayrılarak bağımsız olmak.


GERİLEME DÖNEMİ (XVIII. YY)

  • Karlofça Anlaşmasından (1699) ,Yaş Anlaşmasına kadar geçen dönemdir.

  • Karlofça Anlaşması ile yitirilen topraklar geri alınmaya çalışılmış ama başarılı

olunamamış daha çok toprak kaybı olmuştur.

  • İlk kez batının bilim ve teknolojisinden yararlanılmaya çalışılmıştır.

  • Batının her alandaki üstünlüğü kabul edilmiştir.

  • Askeri yenilgilerin üzerinde durularak askeri alanda ıslahatlar yapıldı.

  • Dönemin ıslahatçılarından;

  • Lale Devri Islahatları (1718-1730)




  • 1718 Pasarofça Anlaşmasından 1730 Patrona Halil isyanına kadar geçen süredir.

  • Dönemin padişahları III. Ahmet,sadrazamı Damat İbrahim Paşadır. Dönemin yenilikleri:

  • İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından ilk Türk matbaası açıldı.(1727) Matbaa'da dini kitapların basımı yasaklanmıştır. Basılan ilk eser "Vankulu Lügatı'dır. Matbaa Avrupa'dan alman ilk teknik yeniliktir.

  • Matbaanın kağıt ihtiyacı için Yalova'da kağıt fabrikası açıldı.

  • Yeniçerilerden oluşan itfaiye teşkilatı kuruldu.(Tulumbacılar)

  • İlk çiçek aşısı uygulaması yapıldı.

  • Kumaş fabrikası ve Çini imalathanesi açıldı.

  • Avrupa'nın önemli merkezlerine ilk geçici elçilikler kuruldu.(ilk elçi Çelebi Mehmet)

  • Doğu klasiklerinden bazı eserler Türkçe'ye çevrildi .(Tercüme bürosu)

  • Klasik Osmanlı tarzı mimari terk edildi. Avrupa tarzında Rokoko ve Barok tarzı mimari eserler yapıldı.

  • Askeri alanda önemli bir ıslahat yapılmamıştır.

  • Kütüphaneler açıldı. Resim,minyatür,edebiyat ,azda olsa bilim alanında gelişmeler oldu.

  • Avrupa tarzında ilk ıslahatlar yapılmıştır.

  • Dönem Patrona Halil İsyanı ile son bulmuştur.




  • I.Mahmut döneminde : Humbaracı (topçu) ocağı oluşturuldu, ordu onlu sisteme göre düzenlendi, Mühendishane-i Berri-i Hümayun (Kara Mühendishanesi Avrupa tarzında ilk teknik okul) açıldı. Kont de Bonneval(Humbaracı Ahmet Paşa) ocağın başına getirildi.

  • III.Mustafa döneminde : Mühendishane-i Bahri-i Hümayun(Deniz Mühendishanesi) açıldı. İç borçlanmaya gidildi(Esham senedi). Gereksiz masraflar kısıldı. Hazine açığı kapatıldı. Sürat topçuları ocağı kuruldu.(Baron de Tott) Sadrazam Koca Ragıp Paşa ıslahatlara destek oldu.

  • I.Abdülhamit devrinde : Sürat topçuları gelişti, yeniçeri sayımı yapıldı, istihkam okulu açıldı. Sadrazam Halil Hamit Paşa ıslahatları desteklemiştir.

  • III. Selim Dönemi (1789-1807): III. Selim dönemi ıslahatlarına genel anlamda Nizam-ı Cedid denir. Bu dönem ıslahatlarının ağırlık merkezi askeri ıslahatlar olmuştur.Yaptığı yenilikler gerçek anlamda reform niteliği taşıyan ilk Padişahtır. Yeniçerilerin yetersizliği üzerine Nizam-ı Cedid adı verilen ordu kurulur. Bu ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için İradı Cedid hazinesi oluşturulur. Nizam-ı Cedid ordusu yabancı subaylarla eğitildi.(ilk başarısı Napolyon'a karşı Akka Kalesi)




  • Kara ve deniz mühendishanelerinde yeni düzenlemeler yapıldı.

  • Yeniçerilere bazı günlerde eğitim zorunlu hale getirildi.

  • Avrupa'daki gelişmeleri takip etmek amacı ile daimi elçilikler kuruldu. (Paris,Londra,Berlin,Viyana'ya elçiler gönderildi)

  • Ülkenin parasının değerini korumak için yerli malı özendirildi.

  • Fransızca devletin ilk yabancı dili oldu. Askeri okullara Fransızca dersi konuldu. Pek çok eser Türkçeye çevrildi.

  • Resmi devlet matbaası kuruldu.

  • Eyalet yönetiminde düzenlemeler yapıldı.

  • Şeyhülislamın yetkileri kısıtlandı.

  • III. Selimin ıslahatları, yeniçerilerin tepkisi, İradı Cedid için konulan vergilerin hoşnutsuzluğu, devlet adamlarının lüks ve israfa dalmaları nedeni ile başarılı olamamış Kabakçı Mustafa isyanı ile son bulmuştur.

GERİLEME DÖNEMİ (XVIII. YY) ISLAHATLARININ GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Yapılan ıslahatlar genelde askeri alanda olmuştur.

  • Avrupa'nın gerisinde kalındığı anlaşılmış Avrupa örnek alınarak yenilikler yapılmıştır. (İlk kez batı ile ilişkilere girilmiştir)

  • Duraklama dönemi ıslahatlarına göre daha kalıcı ıslahatlar yapıldı.

  • Islahatlar padişahlar ve devlet adamları tarafından yapılmış halkın desteği ve isteği olmamıştır.

  • Islahatlar ulemaların ve yeniçerilerin tepkisi yüzünden devamlı olamamıştır.

XIX. Y.Y ISLAHATLARI : II. MAHMUT DÖNEMİ (1808-1839)

  • Osmanlı Devletinin her alanda ıslahatlar yaptığı dönemdir.

  • Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşanın, Kabakçı Mustafa isyanını bastırması sonucu II.Mahmut padişah olur.

Sened-i İttifak (1808): Padişah ile ayanlar arasında yapılan sözleşme .Devlet otoritesine uymayan ayanlar üzerinde devlet otoritesini güçlendirmek amacı ile yapılmış,ayanlar devlet denetimine alınmaya çalışılmış.Bu sözleşme ile:

  • Ayanlar devlet otoritesini tanıyacak ıslahatları destekleyecek.

  • Buna karşılık aynanlar da halka adil davranacak bulundukları yerde devlet adına vergi ve

asker toplayacak.

Önemi ve Özellikleri:

  • İlk demokratikleşme hareketidir.

  • İlk defa padişahın yetkileri sınırlandırılmış ve padişah kendi otoritesi yanında bir gücü kabul etmiştir.

(Magna Cartaya benzer)

  • Osmanlı ayanları tanıyarak hukukileştirmiştir.

  • Anayasal monarşiye ilk adım olarak nitelendirilebilir.

  • Devletin kendi ayanlarına bile söz geçiremeyecek kadar güçsüz bir durumda olduğunu gösterir.

• Alemdarın ölümü ve merkezi otoritenin güçlenmesi ile gündemden düşmüştür.


ASKERİ ALANDA ISLAHATLAR

Alemdar Mustafa Paşa Nizam-ı Cedid'in devamı olarak Sekban-ı Cedit adıyla yeni bir ocak kurdu. Bu ocağa karşı yeniçeriler ayaklanıp, Alemdarı öldürür ve ocak kaldırdı.(1808) İkinci Ocağı (1825) : Yeniçerileri disiplin altına almak amacı ile II. Mahmud'un yeni çmlerden belli bir grup alarak oluşturduğu ordudur. Başarılı olamamış, padişah kendi kurduğu için kendi kaldırmıştır.

Vaka-yı Hayriye (1826) : II. Mahmut'un halk, öğrenci, esnaf ve topçu birlikleri ile yeniçeri

ocağına son vermesidir. Bu olay ile merkezi otorite güçlenmiş, padişah yönetime egemen

olmuştur. Ayrıca yeniliklere engel olan bir kurum ortadan kaldırılmış, Bektaşilik tarikatı'da

yasaklanmıştır.

Asakir-i Mansure-i Muhammediye (1826): Yeniçeri ocağının yerine kurulan askeri ocaktır.

Redif Birlikleri: Eyaletlerde tımarlı sipahilerin kalkması ile doğan boşluğu doldurmak amacı ile

kurulmuş, daha sonra Müşirliklere bağlanmıştır.


  • Ordu yönetimi için seraskerlik( başkomutanlık) makamı oluştu.

  • Tıbbiye ve Harbiye adında batı tarzında askeri okullar açıldı.

  • Mızıka-yı Hümayun (bando) okulu açıldı.

  • Askeri amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.

  • Askerlik işlerini düzenlemek için Dar-ı Şura-yı Askeri kuruldu.

  • İlk silah fabrikası açıldı.

İDARİ(YÖNETİM) ALANDAKİ ISLAHATLAR

  • Divan örgütü kaldırılarak yerine Bakanlıklar( Nazırlıklar) kuruldu.

  • Devlet memurlarına rütbe ve nişan verilmesi kabul edildi

  • Devlet memurları dahiliye ve hariciye diye ayrıldı.

  • Tımar ve zeamet kaldırılarak devlet memurlarına maaş bağlandı.

  • Müsadere usulü ( ölünce kişilerin mallarına devletin el koyması) kaldırıldı, miras hakkı tanındı özel mülkiyetçilik için adım atıldı.

  • Osmanlı uyruğundaki herkese din ve mezhep özgürlüğü tanındı.

  • İller merkeze bağlandı ayanlık kaldırıldı. Valiler görevlendirildi.

  • Posta ve polis örgütleri kuruldu. Karantina servisleri açıldı.(Toplumsal)

  • Memurlara fes ve pantolon giydirildi.(Toplumsal)

  • Köy ve mahalle muhtarları kuruldu.

  • Yurtdışında pasaport uygulaması başlatıldı.(Toplumsal)

  • Devlet dairelerinde padişah portresi asmak zorunlu oldu.(Toplumsal)

  • Adalet işlerini düzenlemek, kanunları çıkarmak için Meclis-i Vala-yı Ahkamı Adliye kuruldu.

• Maliye işlerini düzenlemek için Dar-ı Şura-i Bab-ı Ali kuruldu.(Danıştay)

EĞİTİM ALANINDAKİ ISLAHATLAR

  • Medreseler yanında Avrupa tarzı eğitim kurumları açıldı.(ikilik)

  • İstanbul'da ilköğretim zorunlu oldu.

  • Rüştiye mektebi (ortaokul) ve Mekteb-i Ulum-u Edebiye açıldı.(Orta dereceli okul)

  • İlk kez Avrupa'ya öğrenci gönderildi.

  • Takvim-i Vekayi adlı ilk resmi gazete çıkarıldı.

  • Devlet memuru yetiştirmek için okullar açıldı.(Mektebi Maarifi Adliye)

EKONOMİK ISLAHATLAR

  • Yerli malı elbiseyi giymek zorunlu hale getirildi

  • Çuha imalathanesi kuruldu

  • Vergi sistemi düzenlendi, herkesten gelirine göre vergi alındı.

  • II. Mahmut ülkeyi tanımak için yurt gezisine çıkan ilk padişahtır.

Sonuç: Yenilikleri kabul ettirmek için baskı kullanılmış, yinede yenilikler şekilden öteye gidememiş, eskiyle birlikte yaşaması halk tarafından iyi karşılanmamıştır. Ayrıca yeniliklere sahip çıkacak kadroda yoktur. Yenilikler Tanzimat Fermanının oluşmasına ortam hazırlamıştır.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17

Add document to your blog or website

Similar:

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconOSMANLI DEVLETİ'NİN KISA ZAMANDA BÜYÜMESİNİN SEBEPLERİ

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconOSMANLI DEVLETİ'NİN KISA ZAMANDA BÜYÜMESİNİN SEBEPLERİ

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconOSMANLI DEVLETİNİN SON 100 YILI

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ icon1-Osmanlı Devletinin sanayileşememesinin en önemli nedeni nedir?

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconI. Dünya Savaşı Osmanlı Devletinin ittifak arayışları

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconAkım stator sargılarını çok kısa zamanda yakar. Halbuki, daire diyag­ramının çiziminde, motorun normal gerilim altında çekeceği kısa devre akımı kullanılır

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconOSMANLI DEVLETİNİN FETİH İÇİN YAPTIĞI HAZIRLIKLAR ÇALIŞMA KAĞIDI

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ icon1. GENEL OLARAK OSMANLI DEVLETİNİN KURULUŞ DÖNEMİNDEKİ ANADOLU SİYASETİ

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconKonu: Osmanlı Devletinin Kuruluş Dönemi, Osman Gazi ve Orhan Bey Dönemleri

OSMANLI DEVLETİNİN KISA ZAMANDA BÜYÜME SEBEPLERİ iconKonu: Osmanlı Devletinin Kuruluş Dönemi, Osman Gazi ve Orhan Bey Dönemleri

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page