2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ




Indir 35.96 Kb.
Title2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ
Date conversion01.03.2013
Size35.96 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.makina.ktu.edu.tr/english/static/lab_foy/lab17.doc
MAK-LAB017

HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ

1. DENEYİN AMACI

Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının öğretilmesidir.

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

Hidrolik sistemlerde enerji kaynağı olarak akışkan gücü (hidrolik enerji) kullanılır. Bu enerji potansiyel enerji, hidrostatik enerji ve hidrodinamik enerjinin birleşmesinden meydana gelir, (Bernoulli denklemi). Burada basıncın bir fonksiyonu olan hidrostatik enerjinin yanında, ağırlık veya sıvı yüksekliğinin bir fonksiyonu olan potansiyel enerji ile akış hızının bir fonksiyonu olan hidrodinamik enerji etkileri çok azdır. Bu nedenle hidrolik sistemlerde basınç etkisiyle oluşan hidrostatik enerji göz önüne alınır.

Bir hidrolik pompanın elektrik motoru veya içten yanmalı bir motor tarafından tahrik edilmesiyle hidrolik enerji elde edilir. Bu hidrolik enerjinin beklenen fonksiyonları yerine getirebilmesi için kontrol elemanları (basınç, yön ve akış kontrol valfleri) tarafından denetlenmesi ve istenilen elemanlara (hidrolik silindir veya hidromotor) yönlendirilmesi gerekir. Hidrolik sistemler, sıkıştırılamaz özellikteki akışkanları kullanarak, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği ve elde edilen bu hidrolik enerji ile doğrusal, dairesel ve açısal hareketlerin üretilebildiği, hassas ve kontrol edilebilir hareketlerin sağlanabildiği sistemlerdir.

Bir hidrolik devre şeması bir hidrolik sistem devresinin nasıl oluştuğunu gösterir. Devrede kullanılan her bir eleman standart simgelerle gösterilir ve boru bağlantılarıyla birbirlerine bağlanır. Hidrolik sistemin işlev sırası devre şemasından görülebilir. Büyük devre şemalarında iş sıralarının zamanlarının tam saptanmasında hareket ve kontrol diyagramlarından yararlanılabilir.

Büyük ve karmaşık gibi gözüken devre şemaları dikkatle incelenirse Şekil 1’de görülen devrenin birçok kez tekrarından oluştuğu görülür. Bu nedenle temel devre elemanlarının iyi bir şekilde tanınmasıyla hidrolik sistemlere ait devreler rahatlıkla kurulabilir ve söz konusu olabilecek devre problemlerinin üstesinden kolaylıkla gelinebilir.


Basit bir hidrolik sistem devresi aşağıda örnek olarak verilmiştir, (Şekil 1).




3. HİDROLİK SİSTEM ELEMANLARI

Konstrüksiyon ve İmalat Anabilim Dalı

Hidrolik Servo Mekanizmalarda

Elemanların Kısa Gösterilişi (DIN 24300)

0-02



Hidrolik Pompalar

Hidromotorlar



Tek yönlü Akım İleten Pompa



Tek Yönlü



İki Yönlü Alım İleten Pompa



İki Yönlü



Debisi Değiştirilebilen Pompalar

Hidrolik Silindirler



Tek Tesirli





Çift Tesirli




Hidrolik Hatlar ve Techizatlar



Enerji Taşıyan Hatlar



Kumanda Hatları



Kaçak Hatları



(Hortum) Eğilebilen Hat



Manometre



Bağlantısız Geçiş Hatları



Bağlantılı Hidrolik Hatları



Filtre



Akümülatör



Elektrik Motoru



İçten Yanmalı



Hidrolik Vanalar



Kare alan sayısı vananın kaç konumlu olduğunu,bağlantı hatları da kaç giriş-çıkışa (yola) sahip olduğunu gösterir. 4/3 Vanası (Valfi)



Bu tür vanada el ile tahrik edildiğinde 2. Alandaki gösterilen devrede iş görür.Bırakıldığında yay birinci alandaki gösterilimi devreye koyar.



2/2 (yol) ventili (vanası)

1. Konumda hatlar kapalı

2.Konumda hatlar bağlantılı



3/3 (yol) ventili

2.konumda hatlar kapalı



4/2 Yol Ventili Manyetik iş tahrikli-ön kumandalı yay dönüşlü vana

4/3 (yol) ventili (vanası)



Çekvalf. Akışkanı bir yönde geçirip diğer yönde geçirmez.



Basınç Sınır Vanası



3.1. Hidrolik Pompalar

Kendilerini tahrik eden motor tarafından aldıkları enerjiyi hidrolik enerjiye dönüştüren aygıtlara hidrolik pompa denir. Tüm pompalarda pompalama işlemi aynı esasa dayanır. Emiş ağzında artan bir hacim, basma ağzında ise azalan bir hacim oluşturarak pompalama sağlanır.

Bir çok değişik tür pompa mevcut olmasına rağmen en yaygın olanları kanatlı, dişli ve pistonlu pompadır.

3.1.1. Kanatlı Pompa

Kanatlı pompa, rotor, kanatlar, halka ve üzerinde giriş ve çıkış delikleri bulunan dağıtım plakasından oluşur, (Şekil 2). Üzerindeki yarıklarda kanatlar bulunan pompa rotoru hareketini bağlı olduğu tahrik milinden alır. Döndürülen rotor üzerindeki kanatlar merkezkaç etkisiyle dışa doğru savrulur ve dönmeyen halka çeperini izlerler. Böylece rotor döndüğünde kanatlar halka boyunca gittikçe büyüyen ve daha saonra küçülen hacimler oluştururlar. Dağıtım plakası vasıtasıyla emiş deliği büyüyen hacme basma deliği ise küçülen hacme karşılık gelecek biçimdedir. Böylece pompalama işlemi gerçekleşir.



Şekil 2. Kanatlı pompa elemanları.

3.1.2. Dişli Pompa

Üzerinde giriş çıkış delikleri bulunan bir gövde ve biri tahrik motoruna bağlı döndüren dişli, diğeri döndürülen dişliden oluşur, (Şekil 3). Dişlilerin birbirini kavraması ve ayrılmaları artan ve azalan hacimleri oluşturur. Bu şekilde pompalama işlemi gerçekleşir.



Şekil 3. Dişli pompanın elemanları ve çalışması.


3.1.3. Pistonlu Pompa


Pistonlu pompada esas olarak silindir bloğu, pistonlar ve piston papucu eğim plakasından oluşur. Pistonlar pompa eksenine paralel olacak şekilde çevresel olarak yerleştirilir, (Şekil 4). Pistonlu pompalarda pompalama pistonun silindir içinde ileri geri hareket etmesi ile sağlanır. Pistonların hareketini ise rulmanlarla yataklı bir mile bağlı açılı eğim plaksı gerçekleştirir, (Şekil 5). Milin dönmesiyle dönmenin bir yarısında piston silindir bloğunun dışına doğru hareket ederek artan hacim (emme) sağlar. Dönmenin ikinci yarısında ise piston silindir bloğunun içine doğru hareket ederek azalan hacim (basma) gerçekleştirir.



Şekil 4. Pistonlu pompanın elemanları



Şekil 5. Eğim plakalı sabit bloklu pistonlu pompa kesiti.


3.2. Hidrolik Servo Vanalar






4. UYGULAMADA KULLANILAN HİDROLİK SİSTEM DEVRE ÖRNEKLERİ



Şekil 7. Enjeksiyon pres hidrolik devresi.














Şekil 8. Hidrolik kaldırıcıda kullanılan devre elemanlarının standart sembollerle gösterilmesi.

KAYNAKLAR

1- Özcan F., “Hidrolik Akışkan Gücü”, Mert Eğitim Yayınları, İstanbul

2- Schmitt A., Aykun H. (Çev.), “Endüstriyel Hidrolik Eğitimi Yağ Hidroliği Eğitim ve Danışma Kitabı”, Hidropar A.Ş. Eğitim Yayını, 1981, İstanbul.

3- Karacan İ., “Endüstriyel Hidrolik”, Gazi Ünv. Teknik Eğitim Fak. Matbaası, 1984, Ankara.

4- Karacan İ., “Hidrolik ve Pnömatik”, Bizim Büro Basımevi, 2003, Ankara.


Add document to your blog or website

Similar:

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconAnahtar Sözcükler: Hidrolik enerji, rüzgar enerjisi, güneş enerjisi, bioenerji, hidrojen enerji, jeotermal enerji

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconWINDOWS 7 ve INTERNET EXPLORER v8 KULLANILAN SİSTEMLERDE AKTIF07 ve SAĞLIK PROGRAMININ ÇALIŞTIRILMASI

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ icon8. Yenilenebilir enerji kaynakları (YEK): Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconHidrolik Akım ve Enerji Uygulamaları

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconKolayca üretilebilen elektrik, diğer enerji çeşitlerine dönüşebilir. Elektrik enerjisi, ısı, ışık, hareket gibi enerjilere dönüşebildiğinden en çok kullanılan enerji çeşididir

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconIsı bir enerji türüdür. Ancak sıcaklık bir enerji türü değildir. Sıcaklık termometre ile ölçülen bir değerdir

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconHidrolik akışkanı depolayan,çalışma şartlarına uygun şekilde hazırlayan devre elemanlarına depo(tank) adı verilir. Isınan hidrolik akışkanın kolayca

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconHidrolik akışkanı depolayan,çalışma şartlarına uygun şekilde hazırlayan devre elemanlarına depo(tank) adı verilir. Isınan hidrolik akışkanın kolayca

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ iconTürkiye’nin, özellikle akışkan fosil yakıtların görünür rezervleri yeterli düzeyde olmamasına rağmen kömür, jeotermal ve hidrolik enerji rezerv ve potansiyeli dünya kaynak varlığının %1’i civarındadır

2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ icon3. Tek Hücre Proteini Üretiminde Kullanılan Karbon Ve Enerji Kaynakları

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page