1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma)




Indir 56.65 Kb.
Title1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma)
Date conversion06.03.2013
Size56.65 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.dicle.edu.tr/akademikweb/dokuman/2828/81802.doc

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma)

    1. Tanımı


Dünya şeklinin yuvarlak olmasından dolayı, yeryüzü ve yeryüzüne yakın noktaların ölçme işlemi belirli bir ilkeye dayandırılmalı ve bu amaçla bir takım bilgilere sahip olunmalıdır. Öyleyse öncelikle Ölçme Bilgisi’nin ne olduğunu bilmek gerekir.

Ölçme bilgisi değişik biçimlerde tanımlanabilir. Ancak bu tanımlamaların tümü aynı amaca ulaşmaktadır.

Ayyıldız(1981), ölçme bilgisini şöyle tanımlamıştır; yer yüzünün küçük veya büyük parçalarının şekil ve büyüklüğünün ölçülmesinden ve elde edilen sonuçlarının bir ölçekle küçültülüp plan veya harita halinde çizilmesinden söz eden bir bilim koludur. Bu bilim koluna ‘Geodezi’ adı da verilmektedir. Yeryüzünün biçim ve boyutları, yatay uzaklıkların, yüksekliklerin, açıların, alan ve hacımların ölçülmesi, noktaların birbiriyle olan ilişkilerinin saptanması, ve bunlarla ilgili özelliklerin saptanması, verilerin elde edilmesi ve değerlendirilmesi sanatıdır. Genel anlamda ölçme, yeryüzü şekillerinin belirlenmesi ve ölçülmesi ile ilgili olarak uygulamalı matematik dalıdır denilebilir.

Alper(1969) ise ölçme bilgisini; “yeryüzündeki noktaların, denizlerin küresel durgun yüzeyine göre yatay ve düşey durumunu belirtmek için gereken ölçmelerin nasıl yapılacağı, bunların kağıt üzerinde ne şekilde belirtileceği veya daha önce yapılan ölçmelerle belirtilmiş olan noktalara göre, yeni noktaların nasıl işaretleneceği ve bu konuyla ilgili hesap işlemlerinin nasıl yapılacağı hakkında bilgi veren bir bilim dalıdır” biçiminde tanımlamıştır.

Volqardts(1950); “arazi ölçmesi ve nivelman bilgileri, yerin küreselliğinin ihmal edildiği, yeryüzünün küçük parçaları üzerindeki arazinin şekil ve büyüklüğünün ölçülmesinden, sonuçların bir ölçekle küçültülerek çizilmesinden bahseder” biçiminde tanımlamıştır.

Tekinel ve ark.(1995) ölçme bilgisini farklı yönlerden tartışmışlar ve elde ettikleri bilgilere göre tanımlamayı şöyle yapmışlardır; “yeryüzü ve yeraltı cisimlerinin biçim ve boyutlarını tanımlamaya, yeryüzündeki arazi ve şekillerin birbirlerine göre durumlarını saptamaya çalışan; bunları bir ölçeğe bağlayarak harita ve plan biçiminde kullanıma sunan, yapılan projelerin araziye çakılması, uygulanması ve kitlesel biçime sahip mühendislik yapılarının çok yönlü etkiler altında davranış biçimlerinin araştırılması ve ölçülmesi, hesaplanması ile, bunlarla ilgili gereçlerin kullanılması ve bakımını gösteren, uygulamalı matematiğin bir koludur”.

Yukarıda belirtilen açıklamaların sonucunda, ölçme bilgisinin genel anlamda tanımlaması aşağıda verildiği gibi sıralanabilir:

  • yeryüzü ve yeryüzüne yakın parçaları üzerindeki arazilerin şekil ve büyüklüğünü, konumunu yeryüzünün küreselliği göz ardı edilerek veya göz önünde bulundurularak saptar,

  • bunların birbiriyle olan ilişkilerini ortaya koyar,

  • elde edilen verileri değerlendirerek belirli bir ölçekle çizilmesini sağlar,

  • çizimlerin kullanılması ve uygulanmasını gösterir,

  • ölçme işlemi sırasında gerekli alet ve ekipmanın kullanılmasını ve bakımını öğretir,

  • ölçme bilgisini diğer bilim dalları ile ilişkisini ve bu bilim dallarının kullanılmasını öğretir.

1.2. Düzlem ve Geodezik Ölçme


Ölçmeler iki temele dayandırılarak yapılmaktadır. Bunlar;

1) Düzlem Ölçmesi : Yeryüzünün küreselliği göz önünde bulundurulmak-sızın nispeten küçük araziler üzerinde yapılan ve bu alanı bir düzlem olarak kabul eden ölçme prensibidir. Düzlem ölçmesinde prensip, yeryüzündeki arazilerin köşe noktaları varsayılan bir düzlem üzerindeki iz düşümüne dayanır.

Başlangıç Düzlemi (Sıfır Düzlemi,Kıyas Düzlemi, İzdüşüm Düzlemi ):

Yeryüzü şekillerinin altında bulunduğu varsayılan düzlemdir. Deniz yüzeyi kıyas düzlemi olarak kabul edilmektedir. İzdüşüm düzlemi yatay ve küresel olarak ikiye ayrılır.

Yatay izdüşüm düzlemi yatay ölçmeler veya uzunluk ölçmelerinde kullanılır. Objelerin izdüşümünün yatay düzleme olan uzunluğuna düşey ölçmeler, yükseklik ölçmeleri veya Nivelman denir.

2) Geodezik Ölçme veya Yüksek Geodezi : Yeryüzünün gerçek şekilleri dikkate alınarak ve küreselliği göz önünde bulundurularak yapılan ölçmelerdir. Bilindiği gibi yeryüzü ne tam bir küre, ne de tam bir elipsoit’dir. Kutuplarda 1/297 oranın da basıklığa sahiptir. Bu nedenle uygun bir geometrik şekil olmadığından, bu şekle ‘geoit’ adı verilir. Geodezik ölçmeler yüksek doğruluk aranılan ve büyük arazi parçaları ölçmeleri için kullanılır.

Yukarıda belirtilen düzlem ve geodezik ölçme şekillerinin birbirinden belirli farklılıkları olduğu görülmektedir. Bu farklılıklar Çizelge 1.1 ve Şekil 1.1’de özetlenmiştir.


Çizelge 1.1. Düzlem ve geodezik ölçmenin karşılaştırması

Düzlem ölçme


Geodezik ölçme

Kıyas düzlemi küresel değildir.

kıyas düzlemi küreseldir.

Nivelman sırasında noktalardan kıyas düzlemine inen dikler birbirine paraleldir.

Nivelman sırasında noktalardan kıyas düzlemine inen dikler kürenin merkezinde birleşir.

Küçük yeryüzü şekillerinde ölçme yapmaya daha elverişlidir.

Büyük yeryüzü şekillerinde ölçme yapmaya daha elverişlidir.


Düzlem ölçme


Geodezik ölçme





Şekil 1.1. Düzlem ve gedezik ölçmenin şekilsel görünümü.

1.2.1 Düzlem Ölçmelerinin Çeşitleri


  1. Arazi Ölçmesi: Arazinin şekil ve büyüklüğünün belirlenmesi, parsellere ayrılması, önceden belirlenmiş nokta ve sınırların, çizilmiş şekil ve haritaların güncelleştirilmesi, alanların ve uzunlukların hesaplanmasını kapsar.

  2. Topografik Ölçme: Yeryüzünün girinti ve çıkıntılarını, doğal ve yapay engelleri, yükseklikleri saptamak, yerlerini ve konumlarını belirlemek ve bunları harita üzerinde göstermek amacıyla yapılan ölçmedir.

  3. Yol Ölçmesi: Karayolu, demiryolu, tarla içi servis yolları, kanal veya boru hatlarının güzergahı, bunların üzerinde bulunan doğal ve yapay engelleri gidermek için gerekli dolgu ve kazı hacımlarının hesaplanması ve çizilmesi amacıyla yapılan ölçmedir.

  4. Hidrografik Ölçme: Ulaştırma, su sağlama, su altı ve su üstü yapıların inşası, sahil ve su yolu üzerindeki topografik ölçmeleri, bir su kaynağındaki debi veya hacim değişmelerini ölçme işlemini kapsar.

  5. Maden Ölçmesi: Arazi, topografik ve yol ölçmelerinin birlikte yapılması sonucunda ortaya çıkar ve maden yataklarının yerini, yeraltı çalışmalarını, jeolojik yapıyı saptama ve hacım ölçmelerini kapsar.

  6. Kadostral Ölçme: Genellikle arazi mülkiyet sınırlarını belirleme amacıyla yapılan ölçmedir.

  7. Şehir Ölçmesi: Şehir sınırları içerisinde bulunan alanların, binaların cadde ve sokakların sınırlarını, büyüklüklerini, konumlarını belirleme ölçmeleridir.

  8. Fotoğrametrik Ölçmeler: Hava fotoğraflarından yararlanılarak yapılan ölçmelerdir. Uçaklardan veya son zamanlarda uydulardan alınan fotoğraflar kullanılır.

1.3. Düzlem Ölçmesinde Prensipler


Düzlem ölçmesinin prensipleri genellikle geometri, trigonometri, fizik, astronomi ve olasılıklar(ihtimaller) prensiplerinin uygulanma bilgileri ile yakın ilişkilidir.

Ölçmede başarılı olabilmek için aşağıdaki özelliklere sahip olmak gerekir;

-Güvenilirlik

-Mükemmeliyet, dikkat, duyarlılık.

-İnisiyatif

-Yetke (beceriklilik)

-Mantıki yorum

-Sağlam yargı

-Tarafsız bilimsel (ilmi) davranış

-Amacın iyi belirlenmesi ve bilinmesi

gibi konulara bağlıdır.

1.4. Ölçmelerde Arazi Çalışmaları


Ölçmede kullanılacak verilerin sağlanması işlemine arazi çalışması denir. Bu etkenliğin içerisinde;

-Aletlerin ayarlanması ve bakımı,

-Yatay, düşey mesafeler ve açıların ölçülmesi,

-Elde edilen değerlerin kaydedilmesi.

1.4.1 Aletlerin Ayarlanması ve Bakımı


  1. Nivelman, Teodolit vb. gibi aletlerin ayarlanması ve bakımında dikkat edilmesi gereken konular:

  • Alet kutusundan dikkatli çıkartılmalı,

  • alet sehpasına emniyetli şekilde sıkıştırılmalı,

  • alet sehpaya monte edilmiş olarak taşınma sırasında bir yere takılmamasına dikkat etmeli, gerekirse omuzda değil koltuk altında ve alet ön tarafa gelecek biçimde taşınmalıdır,

  • alet sehpaya monte edilmiş olarak bir engel üzerinden(duvar, çit vb. gibi) geçirilirken diğer tarafta önce üç ayağı tamamen açık şekilde yerleştirilmelidir,

  • aletin tespit vidaları sıkıştırılmalıdır,

  • darbe ve sarsıntılardan korunmalıdır,

  • kaza olasılığı olan yerlerde kurulu olarak bırakılmamalıdır,

  • sehpa ayakları elden geldiğince birbirinden açık olarak ve sağlam zemin üzerine kurulmalıdır,

  • gözlem sırasında gerekli vidaların dışındaki vidalarla oynanmamalıdır,

  • vidalar aşırı derecede sıkılmamalıdır,

  • gözleme başlamadan önce paralaks hatası olup olmadığı kontrol edilmeli, varsa giderilmelidir,

  • güneşli havalarda objektife kesinlikle gölgelik takılmalı, yağışlı havalarda ise yağmur çadırı kullanılmalıdır,

  • yağlamalarda iyi kalite saat yağı kullanılmalı ve aşırı yağlamadan kaçınılmalıdır,

  • ölçme işlemi tamamlanır tamamlanmaz alet yumuşak bir bez veya deve tüyü fırça ile temizlenmeli, taşıyıcı kutusuna dikkatli bir şekilde yerleştirilmelidir,

  • bölümlü kısımlar fazla silinmemelidir,

  • objektif, oküler, kabarcıklı düzeçler ve bölümlü kısımlara elle dokunulmamalı, nefes verilmemeli, yağ sürülmemelidir,

  • ani ısı değişikliklerinden korunmalıdır,

  • olası arızalar basit olsa da elden geldiğince yetkili servislerine onartılmalıdır, zorunlu durumlarda giderilmesi gereken basit onarımlar için(kırılan kılı değiştirme gibi) bazı yedek parçalar ve uygun anahtar, tornavida bulundurulmalıdır.

  1. Ölçme şeritlerinin bakımı:

  • Kullanılmadığı durumlarda çemberleri üzerine düzgün olarak sarılmalı, kıvrılma olmamalıdır,

  • her kullanmadan sonra temizlenmeli, ıslaksa kurutulmalı, yağlanacak kısımları varsa yağlanmalıdır,

  • elektrik nakil hatları yakınında yapılan çalışmalarda olası kazalara karşı dikkatli davranılmalıdır,

  • jalon, sayma çubukları taş sökme, kazı yapma vb. amaçlı kullanılmamalıdır.

  1. Miraların bakımı:

  • Miraların alt uçlarında bulunan metal koruyucuların sert cisimlere vurulmamalıdır,

  • tozlu, çamurlu yerlerde kullanıldığında mutlaka temizlenmelidir,

  • kullanılmadığı zamanlarda ya dik olarak, veya altlarına destek konularak yatay olarak korunmalıdır, bel verecek şekilde bırakılmamalıdır.

1.4.2 Aletlerin Ayarlanması


Aletlerin ayarlanması, çeşitli sabit kısımlarının birbirleriyle uyumlu duruma getirilmesi demektir. Bu aletin tesviyesi, dürbünün netleştirilmesinden farklı bir olaydır.

Ölçmeci aşağıdaki konulara önem vermelidir;

- Ayarlanmanın dayandığı prensipleri anlamak,

- Ayarsız olduğunu belirleme yöntemini öğrenmek,

- Ayarlamanın nasıl yapılacağını bilmek,

- Bir ayarlamanın diğerine etkisini değerlendirmek,

- Her bir ayarlamanın aletin üzerine etkisini bilmek,

- En uygun ayarlama sırasını bilmek.

Ayarlamalar genellikle ayar vidalarına uyumlu ayar çubukları ile, bazı vidaların sıkılması, bazılarının gevşetilmesi ile yapılır. Ayarlama sırasında aşağıdaki işlevlere dikkat edilmesi önerilir :

  • Ayar çubukları alet kutusunda taşınmamalıdır, ya cepte ya da özel çantasında taşınmalıdır.

  • ayar çubuğu vida başlarına tam uyumlu olmalıdır.

  • ayarların kapalı yerde ve/veya gölgede yapılması daha uygundur.

  • ayarlama sırasında aletin hiçbir parçası gevşek olmamalıdır.

  • birbiri ile ilgili ayarlar yapılacağı zaman önce kabaca ve sırayla hızlı bir şekilde ayar yapılmalı, daha sonra ince ayar yapılmalıdır.

  • ayarlamalar bittikten sonra alet kesinlikle kontrol edilmelidir.

1.4.3 Ölçme Çalışmasında İzlenmesi Gereken Yollar

1.4.4. İşaretler


Alet kullanırken yardımcıya yapılan işaret çok önemlidir. Bu konuda yardımcı veya yardımcılarla çok iyi anlaşmak gerekir. Bu işaretleri şöyle özetleyebiliriz:

- Sağ veya Sol : Hareket istenen taraftaki kol vücutla 90’lik açı yapacak şekilde tutulur. Bu durum o yöne fazla gidileceğini belirtir. Açı daraldıkça gidişin daha az olacağını belirtir.

- Aşağı veya Yukarı: Kol aşağıya veya yukarıya doğru uzatılır.

- Tamam: Her iki kol vücutla 90’lik açı yapacak şekilde uzatılır.

- Aletin Kaldırılması: Her iki kol önce dışarıya ve aşağıya doğru uzatılır, daha sonra içe doğru ve yukarıya kaldırılır.

- Bağlama Noktası Tesis Etmek: Bir kol baş üzerinde tutulur ve daire şeklinde sallanır.

- Bağlama Noktası: Miracının hareketidir. Mirayı başının üzerinde yatay olarak tutar ve sonra nokta üzerine getirir.

-Soru sorma: İki kol vücutla 120’lik açıyla açılır. Miracı ve nivocu kullanabilir.

1.4.5 Arazi Notları


Arazi notları sayısal done, açıklamalar, şemalar, krokiler, tarih, hava durumu, ölçmede çalışan (kendisi dahil) kişilerin adı, ünvanı, ölçme yeri, ölçmenin amacı, başlık ve varsa özel izlenimlere ilişkin notları içerir.

Arazide elde edilen önemli-önemsiz tüm bilgiler hemen kaydedilmelidir, akılda tutmaya çalışılmamalıdır. Çünkü kısa sürede unutulma ve gözden kaçma tehlikesi vardır.

Ölçmeye başlamadan önce neler ölçüleceği, ölçmenin amacı belirlenmeli ve kaydedilmeli, gerekirse arazi önce gezilmelidir.

Kaydedilen tüm arazi notları geçici olarak düşünülmemeli, kalıcı olmalıdır.

1.4.6 Kayıt Defteri


Ölçme sonucu elde edilen verileri ve bilgileri kaydetmede kullanılan defterlerdir. Değişik biçimlerde planlanmış olabilir. Ölçmeci kendi kullanımına uygun defter seçmelidir. Ancak kayıt defteri seçimi yapılırken iyi kalite kağıttan, sert kapaklı ve cepte taşınabilecek büyüklükte olmasına özen gösterilmelidir.

İki tür kayıt defteri olur. Bunlar;

-Arazi defteri

-Nivelman defteridir.

Arazi defterinin, genellikle tablo olarak sayısal değerlerin yazıldığı sol tarafı sütunlar biçiminde ayrılmıştır. Sağ tarafına şekil ve krokiler çizmede ve gerekli bilgileri yazmada kullanılır ve ortasından boyuna kırmızı bir çizgi ile ayrılmıştır. Şekil 1.2’de bir arazi defteri örnek olarak gösterilmiştir.

Nivelman defterinin ise her iki sayfası da başlıklı sütunlar biçiminde düzenlenmiştir. Şekil 1.3’de bir nivelman defterinin kapak ve içgörünümü örnek olarak verilmiştir

1.4.7 Elde Edilen Verilerin (Donelerin) Kaydedilmesi


Donelerin kaydedilmesinde 4H sertlikte kurşun kalem kullanılmalıdır. Düzeltilen değerlerdeki kayıtlar için kırmızı kalem kullanılmalıdır.

Sayısal değerler silinmemelidir.

Sayısal değerler kuralına göre yazılmalıdır.

Veri ve notlar kullanılmayacak veya yanlış olduğu için yenilenecek ise defterdeki o sayfa atılmamalı, köşeden köşeye çapraz çizilerek üzerine “İPTAL” yazılmalıdır. Gerekirse nedeni açıklayacak not yazılmalıdır.

Büroda yapılan düzeltmelerde kırmızı kalem kullanılmalıdır.

1.5. Büro Çalışması


Arazi ölçmelerinden elde edilen verilerin değerlendirilmesi ve çizimini içerir.

(a) (b)

Şekil 1.2. Bir arazi defterinin görünümü. (a) kapak; (b) iç

1.5.1 Hesaplamalar


Arazi çalışmalarından elde edilen veriler üzerindeki cebirsel, grafiksel ve mekaniksel hesaplamalardır.

1.5.2 Çizimler


Sonuç kısmıdır. Donelerin herkes tarafından kullanılabilir hale getirilmesini içerir.

1.6. Ölçmede Karşılaşılan Hata Kaynakları (Tekinel ve ark., 1995)


Ölçme ile elde edilen verilerin değerlendirilmesiyle ortaya çıkan plan, harita, plankote vb. gibi sonuçlar yasal dökümanları oluşturacağından çok duyarlı yapılması gerekmektedir. Ortaya çıkan hataların kaynakları bilinmeli, giderilmeli veya giderilemiyorsa en aza indirilmelidir. Bu amaçla ölçmede olabilecek hataları irdelemek yararlı olacaktır.

1.6.1 Kaba ve Maddi Hatalar


Bir ölçme değerinin, işin incelik derecesine göre, gerçek değerlerden büyük sapmaları bu hata grubuna girer. Bu hatalar göz ardı edilemez ve kabul edilemez. Genelde ölçme yapan kişinin deneyimsizliği, dikkatsizliği, yeteneksizliği, yorgunluğu vb. durumlarından kaynaklanan, gerçek değerlerden büyük sapmalar gösterebilen, göz ardı edilemeyen ve kabul edilemeyen hatalardır.

Gidermek için kontrol ölçmeleri veya çizimleri yapılmalıdır.

1.6.2 Düzenli (Sistematik) Hatalar


Aynı işareti taşıyan birikici hatalardır. Aynı koşullarda ölçmeleri eşit büyüklükte etkileyen hatalardır.

Bu hatalar gerekli önlemler alınarak, giderilme veya hesaplanabilme olanağı vardır. Çünkü bunlar ya belli fizik yasalarına uyar veya bir hesap sonucunda ortadan kaldırılabilir.

Düzenli hatalardan kurtulmak için üç grup altında toplanabilen aşağıdaki önlemler alınabilir:

  1. Ölçmede kullanılacak aletin hataları önceden belirlenir ve giderilmeye çalışılır.

  2. Ölçme yöntem ve düzenleri, bu tür hatalardan etkilenmeyecek şekilde seçilir.

  3. Düzenli hataların değerleri ve değişim tarzı fiziksel veya hesapla belirlenir, bu değerlere göre ölçme sonuçları düzeltilir.

1.6.3 Düzensiz (Aksidental) Hatalar


Bütün önlemler alındığı halde ortaya çıkan hatalardır. Bu tür hatalar değişik işaret taşımaları nedeniyle birikici değildir. Önüne geçilemeyen ve etki yönleri bilinmeyen hatalardır. Belirli sınırlar içerisinde olması gerekir. Bu tür hataların ölçme değerlerine oranı, yani oransal hatalar değeri 1/50000 ile 1/5000 arasında olmalıdır. Hata sınırları yapılan işin durumuna göre yönetmeliklerle belirlenmiştir.

1.7. Ölçme Bilgisinde Kullanılan Bazı Terimler


Ölçme bilgisinde kullanılan bazı terimler aşağıda sıralanmıştır.

Gözlemci: Arazi çalışmaları sırasında ölçme aletlerini kullanan ve ölçme işlemini yöneten kişidir.

Yardımcı: Gözlemciye yardım eden ve ölçme konusunda deneyimli şahıstır.

Jalonlama: Doğru hattının ara noktalarının belirleme işlemine jalonlama veya doğruların araziye çakılması adı verilir.

Harita: Bir arazi parçası içinde bulunan her şeyin istenen bir ölçekte kuşbakışı olarak küçültülerek, bir düzlem üzerine iz düşümü olarak özel işaretlerle gösterilmesi şeklindeki çizimlerdir. Ölçekleri küçüktür.

Plan: Küçük arazi parçaları veya yapıların kuşbakışı olarak küçültülmesi ve bir düzlem üzerine dik iz düşümlerinin çizilmesiyle elde edilen şekillerdir. Planlar büyük ölçekli olurlar (1/50, 1/100, 1/200, 1/500 vb. gibi)

Plankote (Kotlu plan): Küçük arazi veya arsalarda projelendirme çalışmalarının yapılabilmesi için, planların üzerine yüksekliklerin kotlandırmalar yapılarak elde edilen şekillerdir.

Tesviye eğrili plan: Kotlu planlar üzerindeki eş yüksekliğe sahip noktaların arazi tesviye eğrileri ile birleştirilerek elde edilen planlardır.

Vaziyet (durum) planı: Yapılacak yapı ve yapı gruplarının yapı alanına yerleştirilmiş şeklini, yapı üniteleri ile ulaşım ünitelerinin ilişki biçimini ve diğer alanların kullanılış amacını gösteren planlardır (Şekil 1.4).

İmar planı: Bir şehrin doğal ve sosyal yapısı ile yerleşim ilişkileri, gelecekte arsaların kullanım biçimlerini gösteren planlardır.

Pafta: Büyük harita veya planların standartlara uygun olarak belirli bir düzene bağlı olarak bölünen parçalarıdır (Şekil 1.5). Bu bölme işleminde izlenmesi gereken esaslar aşağıdaki gibidir :

  1. Bölünen parçalar birbiriyle kenarlaşabilir olmalıdır.

  2. Her tür harita ölçeği büyültülerek parçalara ayrılmalıdır.

  3. Parçalar gerektiğinde, kullanmada ve yan yana getirilmede kolaylık sağlamak için belirli düzende numaralandırılır. Bu işleme pafta indeksi denir.

Ş
ekil 1.4. Vaziyet (Durum) Planı


Harita kenar bilgisi (Lejant): Yeryüzünde bulunan doğal ve yapay engeller, şekiller, vb. belli işaretlerle gösterilir. Bu nedenle her pafta özel renk, şekil ve çizgiler içerir. Bu çizgilerin anlamları o paftanın yanında veya altındaki boşlukta gösterilir. İşte gösterilen bu bilgilere harita kenar bilgisi (Lejant) adı verilir.

Bir paftanın kenar bilgileri;

  1. Pafta ad ve numarasını,

  2. Ölçeği,

  3. Komşu paftanın ad ve numaralarını,

  4. Koordinat çizgilerinin değerini,

  5. Özel işaretlerin anlamlarını,

  6. Yazı kısaltmalarının anlamlarını,

  7. Tesviye eğrilerinin kaç metrede bir geçtiğini,

  8. Kuzey doğrultusunu ve sapmalarını ve

  9. Harita basımına ait bilgileri

İçermelidir (Şekil 1.6).







Ada: Çevresi yol, demiryolu, kanal, sokak, cadde, vb gibi yapay ve doğal engellerle çevrili parseller topluluğuna ada denir (Şekil 1.7).

Parsel: Belirli amaçlar için sınırlanmış ve ayrılmış olan arazilerin her birine parsel adı verilir (Şekil 1.7).

Çap: Bir parselin konumunu, sınırlarını, boyutlarını gösteren ve hak sahiplerine verilen belgedir.





Gelişme alanı: Bir kentin yakın gelecekteki yerleşimini ve gelişme alanını gösteren ve imar planı raporunda açıklanmış bulunan, imar sınırları içerisindeki alandır.

İmar sınırı: Bir yerleşim merkezinin gelişme alanını içine alan sınırdır.

İskan sınırı: Bir kentin içindeki yapı yapılmasına izin verilen bölgelerde yerleşim yerlerini belirleyen sınırdır.

Mücavir alan: Belediyelerin önerisiyle, İmar ve İskan Bakanlığının onayından geçtikten sonra, imar mevzuatı içine alınan; kent ile ilişkili olarak, planlı bir şekilde gelişmesi gerekli görülen alandır.

Kroki: Bir arsa ile üzerindeki yapıları yaklaşık ölçekle gösteren, durumlarını ve konumlarını belirten taslak plandır.

Kat alanı katsayısı: Bir yapıda kat alanlarının tüm parsel alanına oranıdır.

Taban alanı katsayısı: Bir yapının oturduğu tabanın alanının tüm parsel alanına oranıdır.

Kot: Bir noktanın karşılaştırma (kıyas) yüzeyi olarak seçilen bir düzleme olan yüksekliğidir.

Yükselti: Karşılaştırma (kıyas) düzlemi olarak denizlerin yüzeyi seçilirse, bu yüzeye olan yüksekliklere yükselti adı verilir.

Some noktası: Herhangi bir güzergâh veya geçki boyunca kurulmuş olan poligonlarda, bir kurp başlangıç ve bitim noktalarından kurpa teğet olan poligon köşe noktasıdır.

Aplikasyon (uygulama): Harita veya plan üzerinde bulunan ve proje verilerini oluşturan tüm verilerin, arazi üzerine geçirilmesidir.

Piketaj: Aplikasyon işlemi sırasında arazi üzerinde işaretlemelerin yapılmasına piketaj denir.

Aplikasyon haritası: Aplikasyonu gerçekleştirmek için, uygulama planında belirtilenler, çizim tekniğine uygun olarak, en son durumu gösteren haritalar üzerine geçirilerek elde edilen yeni haritaya aplikasyon haritası denir.



2 3 4 5 6 7 8 9 10



Add document to your blog or website

Similar:

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) icon2. ÖLÇMEDE KULLANILAN BİRİMLER (yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma)

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconKaon Eski modellerde sırasıyla KIRMIZI YEŞİL MAVİ SARI tuşlarına basın, Yeni modellerde sırasıyla MAVİ SARI KIRMIZI YEŞİL tuşlarına basın

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) icon5puan) a)Mavi b)Sarı c)Yeşil d)Kırmızı Aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (5

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconIrisi oluşturur. Siyah, ela, yeşil ve mavi gibi göz renklerini oluşturan renk tanecikleri de iristedir. İris, göz bebeğinin büyüklüğünü ayarlar. İrisin ortasında göz bebeği

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconBoşluk Doldurma Soruları

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconBoşluk Doldurma Etkinliği

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconNÜKLEİK ASİTLER BOŞLUK DOLDURMA SORULARI

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconÜLKEMİZDE NÜFUS KONULU BOŞLUK DOLDURMA

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconNÜKLEİK ASİTLER BOŞLUK DOLDURMA SORULARI

1. ÖLÇME BİLGİSİ (Renk açıklaması : yeşil = çoktan seçme; kırmızı = Klasik; mavi = boşluk doldurma) iconİNSANLAR VE YÖNETİM BOŞLUK DOLDURMA ETKİNLİĞİ

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page