GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU




Indir 34.59 Kb.
TitleGİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU
Date conversion12.12.2012
Size34.59 Kb.
TypeFormu
Sourcehttp://www.dentistry.ankara.edu.tr/ders/odr-cp-08.doc
ORAL DİAGNOZ

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU

2011-2012 Prof.Dr.Candan Paksoy


Oral Diagnoz: Bilimsel verilere dayanarak, ağız içinde bulunan bir hastalığı teşhis etme, bu hastalığı diğer hastalıklardan ayırt etme ve uygulanacak tedavi planını belirleme bilimidir.

Ağız içi ve çevresindeki hastalıkların teşhisi ve uygun tedavi planlaması için,

hasta ile konuşarak bilgi toplanması, klinik ve laboratuar muayenelerinin esaslarını belirler. Bu aşamalardan elde edilen tüm veriler arasında ilişki kurularak sistemli bir tanı ve tedavi planlaması ortaya konur.

Oral Medicine: Ağız içi ve çevresinde görülen patolojik olayların sistemik hastalıklarla ilişkisini ve tedavisini konu alan bilimdir.

Hekimlik sanatı 2 temele dayanır:

Teşhis (Tanı)

Tedavi

Teşhis (Tanı) : Webster’in tanımına göre, bir hastalığın yapısını, niteliğini tayin etmektir. Bunun için izlenecek yollar :

Anamnezin değerlendirilmesi,

Subjektif ve objektif semptomların değerlendirilmesi,

fizik belirtilerin değerlendirilmesi,

Röntgen ve diğer laboratuvar inceleme bulgularının değerlendirilmesi.


Anamnezin değerlendirilmesi:

Bir hastalığın gerektiği gibi tedavi edilebilmesi için öncelikle doğru olarak tanımlanması, teşhis edilmesi gerekir. Doğru bir tanı doğru ve yeterli bilgiler üzerine kurulur. Bunu takiben hasta çok iyi muayene edilmelidir. Hastanın doğru ve eksiksiz muayene edilebilmesi için belirli bir plan izlenmelidir. Bu planı ortaya koyan, hastadan sorular sorularak toplanan bilgilerin ve tüm muayene verilerinin kaydedileceği önceden hazırlanmış, kağıt üzerinde veya bilgisayar ortamında var olan hasta formlarının kullanılması, tanı ve tedavi planlaması aşamasında hekime önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu veriler belirli bir düzende toplanıp kaydedilmez ise anlamı ve yararlılığı azalır.

Anamnez formu kullanımı, hem hastaya genel sağlığı ve şikayeti ile ilgili gerekli soruların düzenli bir şekilde sorularak bilgilerin alınmasını, hem de bu soruların yanıtlarının unutulmadan görüşülmesini ve kaydedilmesini, saklanmasını sağlar.

Hastanın kendisi ile ve hastalığı ile ilgili gerekli bilgilerin hekim tarafından hastaya sorularak öğrenilmesine “ Anamnez” denir. İyi bir anamnezle, hastanın geçmişteki ve şu andaki tıbbi, dental ve kişisel hikayesi öğrenilerek tanı ve tedavi planlamasında faydalanılır. Hastanın esas şikayeti anlaşılmış olur. Tanıda etkili olabilecek herhangi bir sistemik etkenin varlığı ortaya çıkarılır. Tedavi sürecinde hastaya zarar vermemek için alınması gerekecek önlemler belirlenir.

Anamneze başlandığında, öncelikle hastanın adı-soyadı, yaşı, iletişim bilgileri, mesleği gibi kimlik ve tanımlayıcı bilgiler sorularak forma kaydedilir. Daha sonra ne şikayetle geldiği öğrenilir. Hastanın hekime başvurma nedeni, yani şikayeti, anamnezin başında hastadan sorulup öğrenilmez ise hastanın aklı o andaki şikayetinde olacağı için diğer sorulara konsantre olamaz, kooperasyonu bozulur. Hastalar diş hekimine genellikle bir diş ağrısı şikayeti ile başvururlar. Bunun dışında yine yaygın olarak dişeti hastalıkları, dişetlerinde kanama, dişlerde sallanma, ağız kokusu, çene ekleminde fonksiyonel bozukluklar, çene kemiklerinde ve yumuşak dokularda birçok çeşitli patolojiler var olabilir.

Şikayet ile ilgili tanıya varmada gerekli bilgiler, hastaya sorular sorularak detaylı bir şekilde öğrenilip kaydedildikten sonra hastanın genel sağlık durumunu öğrenmeye yönelik, sistemik hastalıklar ile ilgili özgeçmişi yine anamnez formunda yer alan sorular hastaya sorularak kaydedilir.

Anamnez alırken hekim objektif olmalı, hastayı soruları ile yönlendirmeli, sorular hastanın anlayabileceği şekilde sorulmalı, hastadan sadece tanı için gerekli olacak bilgilerin alınmasına dikkat edilmeli, gereksiz bilgiler ayıklanmalıdır. Eksik veya yanlış anamnez bilgilerine dayanarak yapılan tanı ve tedavi planlaması birçok komplikasyon ile hekimin başarısızlığına, hastanın mutsuzluğuna, gereksiz zaman ve para kayıplarına yol açar.


Hasta ve hekim ilişkisinin niteliği, büyük ölçüde ilk görüşmede saptanır. Bu aşamada hasta, diş hekimi hakkında düşünce ve yorumlar üretir. Bu düşünce ve yorumlar olumlu olursa, hastanın hekimin tedavi planını ve önerilerini anlaması, kabul etmesi ve uygulaması daha kolay olur.

Hastanın hekim hakkındaki yargıları, profesyonel başarısını veya mesleki yeterliliğini ölçmekten çok duygulara dayalı yargılardır, hasta hekimi insan olarak değerlendirir. Bu nedenle hekim, mesleki yeterliliği, manipulasyonunun yanı sıra, hasta ile iyi ilişkiler kurmak için gerekli davranış biçimlerini de iyi bilmeli ve uygulamalıdır.

Hekimin hastasını iyi tanıması, yapacağı tedavi planının hastaya uygun olup olmadığını bilmesine yardımcı olur. Hastayı iyi tanımanın yolu ise etkili bir görüşme ve konuşmadır.

Muayenenin somut bulgularının yanı sıra hastanın istek ve beklentileri, genel sağlığı, mesleği, sosyokültürel düzeyi, ekonomik durumu, alışkanlıkları gibi birçok faktör tedavi planını etkiler.

Hasta ile ilk görüşme ve anamnez, sakin, başka hastaların olmadığı bir ortamda gerçekleştirilmeli, konuşma sırasında hasta ve hekim birbirlerini rahatça görebilir pozisyonda olmalıdır. Konuşma hekim tarafından yönetilmeli, yardımcı personel sadece başlangıç formunu doldurmada yardımcı olmalıdır. Görüşmeyi hasta yönetirse gereksiz bilgilerle zaman kaybı, amaca ulaşmayı güçleştirir.

Hekim hastaya ilgi göstermeli, hastayı anladığını belli etmeli, kendini iyi hissetmesini sağlamalıdır. Diş bakımına önem vermediği için hasta küçümsenmemelidir.

Hekim, hastadan topladığı bilgilere hakim olmalı, bu bilgilerde tutarsızlıklar, çelişkiler saptarsa durumu çözümleyebilmek için anamnezi tekrarlamalı veya ilave yöntemlere başvurmalıdır. Çocuk veya bir nedenle sözlü iletişim kurulamayan hastalarda yanındaki yakınından anamnez için yardım alınmalıdır. Özellikle hastanın genel sağlık durumu, tanısı konmuş hastalıkları, kullandığı ilaçlar hakkında fikir sahibi olmak için hastanın sağlık karnesi incelenebilir.

Hasta anamnezi aşağıdaki konuları içine alır:

Biyografik bilgiler

Esas şikayet ve onun öyküsü

Sosyal hikaye

Aile hikayesi

Davranış ve duygusal hikaye

Tıbbi hikaye ve sistemlerin incelenmesi (geçmişteki ve şu andaki)

Dental hikaye


Biyografik bilgiler ; Hastanın adı-soyadı,

Doğum yeri ve yılı

Cinsiyeti

Sabit adresi ve telefon numarası

Sosyal güvenlik ve sigorta poliçe numarası

Varsa kontrolü altında bulunduğu doktorunun adı ve

telefonu (gerektiğinde bilgi ve önerilerine başvurmak üzere)

Hastanın yaşı, bazı hastalıkların belirli yaşlarda ortaya çıkması, yine belirli yaşlarda meydana gelen hormonal veya genel vücut işleyişi ile değişikliklerin diş hekimliği tanı ve tedavi planlamasına etkisi yönünden önemlidir.

Doğum yeri ise coğrafi özelliklere bağlı olarak görülen bazı belirtileri açıklayabilir. Örneğin ülkemizde Isparta bölgesinde suların fluor oranının yüksekliği nedeniyle,

fluorosis sık görülür.

Bazı hastalıkların erkeklerde, bazılarının kadınlarda görülmesi nedeniyle, hastanın cinsiyeti de mutlaka dikkate alınmalıdır.

Hasta formlarında, hasta ile ilgili iletişim ve tanımlayıcı bilgiler bölümünde, bireyin genel sağlık durumunun en önemli göstergeleri olan Vital bulgular (Ateş, Nabız, Kan basıncı, Solunum ) değerlerinin hastadan ölçülerek kaydedileceği kısım yer almaktadır.


Esas şikayet ve onun öyküsü ; Genellikle hastanın hekime başvurusunun sebebidir. Sorunun kısa bir özeti, olabildiğince hastanın kendi cümleleri ile anamnez formuna kaydedilmelidir.

Şikayetin öyküsü alınırken, hasta uygun sorularla yönlendirilerek gerekli detaylara ulaşılmalıdır.


Sosyal hikaye ; Evlilik durumu, çocuk sayısı,

Eğitimi,

Mesleği ile ilgili bilgiler,

Alışkanlıkları


Bu bilgiler, tedavi planlamasında, hastanın ağız ve diş sağlığına verdiği önem, günlük yaşam temposuna ve standartlarına en uygun tedavi alternatifini belirleme, tedavi seanslarını, randevularını ayarlama, maliyet açısından hastaya en uygun seçeneği ve ödeme planını belirleme, ayrıca hastada var olan bazı extraoral ve intraoral bulguları yorumlayabilme açısından önemlidir.

Aile hikayesi; Hastanın anne-baba ve kardeşlerinin genel sağlık durumları, hastalıkları, bazı hastalıkların kalıtımsal geçiş özellikleri nedeniyle, hastanın da risk grubu olması açısından önemlidir. Örneğin, diabetes mellitus, hipertansiyon, hemofili, allerji, bazı kanserler…

Bunun dışında hastanın aynı ortamda yaşadığı diğer aile bireyleri, eş, çocuklar, diğer yakınları da, bazı bulaşıcı hastalıklar (örneğin tüberküloz, hepatit…) açısından hastayı risk grubuna sokacağından sorgulanarak öğrenilmelidir.


Davranış ve emosyonel hikaye; Hekim hastasının, içedönük, dışadönük, pasif, agresif, depresif, uyumlu, uyumsuz, ilgili, ilgisiz, heyecanlı, sakin ruh halini ilk karşılaşmada anlayamayabilir. Zaman içinde gözlemleyerek ve uygun sorularla hastanın emosyonel durumunu anlayarak, yine var olan bazı bulgularla ( örneğin bruksizm, parafonksiyonlar…) ilişkilendirebilir, ayrıca tedavi planını ve bu planın yürütülmesini hastanın ruhsal durumuna göre ayarlayabilir.


Tıbbi hikaye ve sistemlerin incelenmesi; Hastanın tıbbi hikayesi, geçmişte ve şu anda var olan hastalıklarını içerir. Bu bilgiler, bazı sistemik hastalıklara bağlı olarak oral kavite ve çevresinde ortaya çıkan çeşitli bulguların tanısında hekime yardımcı olur. Ayrıca tedavi planlamasını yaparken uygulanacak yöntem, kullanılacak ilaç ve dental materyallerin genel sağlığa, var olabilecek hastalıkların ise diş hekimliği uygulamalarına olabilecek etkileri nedeniyle hekime uygun seçim yapma olanağını sağlar. Tek bir diş bile insan vücudundan ayrı düşünülemeyeceğine göre, tanı ve tedavide tüm vücudun durumu, yani bireyin genel sağlığı bilinmelidir.


Hastanın geçmiş medikal hikayesinde genel olarak, geçirmiş olduğu ciddi sağlık sorunları, çocukluk hastalıkları, hastanede yatıp yatmadığı, geçirdiği operasyonlar, baş boyun bölgesi yaralanmaları, ilaç veya başka nedenli alerjiler, kullanmış olduğu veya halen kullanmakta olduğu ilaçlar yer almalıdır.

Dental tedavi gereksinimlerini yerine getirmeye çalışırken hastanın genel sağlığına zarar vermemek, risk oluşturmamak için, hastanın sistemlerinin incelenmesi amacıyla hazırlanmış anamnez formunda yer alan soruların hepsi atlanmadan, hastayı sıkmadan hastaya yöneltilmeli, alınan yanıtlar dikkatle dinlenerek kaydedilmelidir.


Dental hikaye; Hastanın daha önceki dental deneyimleri, varsa komplikasyonları, ağız ve diş bakımına verdiği önem ve yaklaşımı, korku ve endişeleri öğrenilmelidir.

Daha önceki diş hekimi ziyaretlerinin sıklığı,

En son diş hekimi ziyaretinin nedeni ve ne yapıldığı,

Dental uygulamalar sırasında ortaya çıkan sıkıntı ve komplikasyonlar,

Daha önce yapılan tedavilerin neler olduğu, ne zaman yapıldığı, hastanın memnun

kalıp kalmadığı,

Ortodontik tedavi

Periodontal tedavi,

Endodontik tedavi,

Protetik tedavi,

Oral cerrahi,

Yakın zamanda yapılmış radyolojik incelemeler.


Yeterli bir anamnezden sonra hekimin tanı hakkında bir ön fikri oluşmuş olmalıdır.

Tanı için gerekli bilgilerin uygun sorularla hastaya sorulup elde edilmesinden sonra hastanın detaylı klinik extraoral ve intraoral muayenesine geçilir. Bu aşamada karşılaşılan subjektif ve objektif belirtiler dikkatle değerlendirilir.


Subjektif ve objektif belirtilerin değerlendirilmesi:

Klinik muayene, ilk karşılaşmada hastanın dış görünüşü, duruşu, davranışları ve konuşmalarının incelenmesi ile başlar, daha sonra uygun enstrümanlar ve teknikler kullanılarak detaylı extraoral ve intraoral muayene yapılır. Bu sırada gerekli görülen ileri tetkikler, görüntüleme endikasyonları ve laboratuar incelemeleri belirlenir.

Uygun görülen radyografi, mikrobiyoloji, biyokimya, histopatoloji gibi ileri incelemeleri için hasta ilgili birimlere yönlendirilir.


Tüm bu aşamalardan elde edilen verilerin bir arada değerlendirilmesine

Tam Muayene”, bu işlemlerin sonucunda hastanın diş hekimliği ile ilgili bütün sorunlarının teşhis edilmesine ve bunlara uygun tedavi seçeneklerinin kararlaştırılmasına “Tanı ve Tedavi Planlaması “ denir.

Hastanın acil bir şikayetle gelmesi veya tedavi sırasında acil bir durumun gelişmesi halinde, yalnızca şikayet bölgesine yönelik muayene yapılmasına ise, “Acil Muayene” denir.

Bir hastalığın, sadece hasta tarafından hissedilen, hekim veya başka biri tarafından algılanamayan, ölçülemeyen belirtilerine subjektif belirti veya semptom denir. Örneğin, ağrı, baş dönmesi…

Sadece hasta tarafından hissedilmeyip muayene eden hekim tarafından, dışarıdan da görülebilen, algılanabilen belirtilere ise objektif belirti veya bulgu (sign) denir. Örneğin, lenfadenopati,ateş,taşikardi…


Hasta bilgilerinin düzenli bir şekilde alınması, kaydedilmesi ve saklanması için hazırlanmış hasta formlarında, hastadan alınan bilgilerin yer aldığı detaylı bir anamnez bölümünden sonra extraoral ve intraoral muayene bulgularının yine sistemli ve düzenli bir şekilde yürütülmesini ve kaydedilmesini sağlayacak kısım yer almaktadır. Formdaki sıraya göre hastanın dikkatli ve detaylı muayenesi yapılarak, elde edilen bulgular bu kısma yazılır. Extraoral ve intraoral genel muayenenin sonunda hastanın esas şikayet bölgesi dikkatle ve ayrıntılı olarak incelenir ve bu bölüme yalnızca şikayet bölgesinin klinik muayenesi sonucu elde edilen bilgiler kaydedilir.


Röntgen ve diğer laboratuvar inceleme bulgularının değerlendirilmesi;

Anamnez ve klinik muayene bulgularının ışığı altında gerekli görülen radyolojik inceleme ve diğer laboratuar tetkiklerinin sonuçları alındıktan sonra hekim,

bu her bir basamaktan elde ettiği verileri, kendi bilgi, birikim, deneyim ve sentez yeteneğini kullanarak bir araya getirir ve hastanın gereksinimlerini en iyi şekilde karşılayacak tanı ve tedavi planlamasını belirler.





Add document to your blog or website

Similar:

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU iconTEMPOROMANDIBULAR EKLEM PROBLEMİ OLAN HASTALARIN ANAMNEZ FORMU

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU icon1. Giriş [Dokümanın amacını ve projeye genel bakışı anlatan bir giriş yapabilirsiniz.] Tanımlar

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU icon1 Giriş,Terminoloji ve tanımlar 2

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU iconPsikiyatrik Anamnez ve Muayene Klinik Beceresi

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU icon1 İçten Yanmalı Motorlarla İlgili Tanımlar. Motorların Sınıflandırılması Motorların Çalışma Prensibi ve Motor Termodinamiğine Giriş 2

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU iconAna Mesaj Stratejisi Kodlama Formu Operasyonel Tanımlar

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU iconAna Mesaj Stratejisi Kodlama Formu Operasyonel Tanımlar

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU icon2 Bu Talimatta yer almayan diğer tanımlar için SHY-14A’da belirtilen tanımlar geçerlidir

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU iconÜYE GİRİŞ FORMU

GİRİŞ VE TANIMLAR, ANAMNEZ FORMU iconNÖRAL TERAPİ NASIL UYGULANIR? Öncelikle çok iyi ve detaylı bir hasta sorgulaması (anamnez, nöral terapinin en kritik aşamasıdır) ve fizik muayenesi yapılır

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page