KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU




Indir 0.51 Mb.
TitleKUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU
Page3/18
Date conversion12.12.2012
Size0.51 Mb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.diyanettrabzonegitim.gov.tr/4tez/edalkes.doc
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

b-İstifham Edatları


Edatlar, manaları olmayan, sadece gramer vazifeleri bulunan kelimelerdir. Tek başlarına manaları yoktur. Hiçbir nesne veya hareketi karşılamazlar, fakat manalı kelimelerle kullanılarak onları desteklemek suretiyle bir gramer vazifesi görürler. Arapçada bu tür edatlara harf denir. Edatların bir kısmı da tek başına bir ifadeye bir manaya sahiptir. Fakat bu ifadenin anlaşılabilmesi için de diğer kelime, kelime grupları ve cümlelere bağlanması lazımdır. Arapçada bu tür edatların adı isimdir.10 İstifham dillerde genellikle ye kelime dışı bir unsurla, ya da değişik bir kelime sırası ile ya da ses tonu ve vurgu ile veya bir çekim şekli ile ifade edilir.11

Arapçada istifham için kullanılan edatlar isim ve harf olmak üzere iki kısma ayrılırlar.

1:Harf olanlar: Hemze (أ ) , Hel (هل)

2:İsim olanlar: Men ( من ) Ma ( ما ) Meta ( متي ) Eyyane ( ايان ) Eyne ( اين )Enna (اني),Keyfe ( كيف ) Kem, ( كم ) Eyyu, ( اي )

Bunlardan hemze istifham edatlarının en çok kullanılan ve ümmü’l-bab olandır. Bu nedenle hazfedilme, tasdik ve tasavvur soruları için gelme müspet ve menfi cümlelerin başına gelme gibi bazı ayrıcalıkları vardır. Hel sadece tasdik sorusu için gelir. Enna ( اني ) nereden? Nasıl? Ve ne zaman? Manalarına gelir. Eyne ( اين ) edatı ile mekân sorulur. Eyyu ( اي ) bir hususta ortak yönleri bulunan iki şeyden birisini diğerinden ayırmak için kullanılır. Eyyane ( ايان ) ile sadece gelecek zamanın belirtilmesi istenir. Kem ( كم ) miktarı bilinmeyen bir sayının belirtilmesi istendiğinde kullanılır. Keyfe ( كيف )halin belirtilmesi istendiğinde gelir. Ma ( ما ) akılsızları, akıllıların cins ve sıfatlarını sormak için gelir. Meta (متي ) ile zamanın belirtilmesi istenir. Men ( من ) ile akıllı varlıkların durumlarının belirtilmesi istenir. Yukarıda adı geçen soru edatlarının detaylı açıklamaları tezimizin içinde gelecektir.

İstifham cümlesinde soru, cümlenin bütünüyle ilgili değildir. Cümlenin bir öğesine ilişkin soru, cümlenin bütününü etkiler. Ama aslında cümlenin bir öğesine yöneltilmiştir. Arapçada soru cümlenin hangi öğesiyle ilgiliyse istifham edatı o öğeden önce gelir. Örneğin:

فقالوا أبشرا منا واحدا نتبعه ؟ “Bizden bir insana mı uyacağız?”12 Ayetinde soru بشرا kelimesine yöneliktir.

Türkçede ise soru değişik dilbilgisi öğeleriyle sağlanır.

1: Soru takısıyla: İsim ve fiil cümleleri “ mi “soru edatıyla sorulu biçime dönüştürülür.

2: Soru sıfatıyla: Soru sıfatıyla: hangi yolla okula gittin?

3: Soru zamiriyle: Bu zavallı nereye gidip derdini anlatacak?

4: Soru belirteciyle: Nasıl? Ne zaman? Niçin? Edatlarıyla sorulur. Eğitim merkezinde ne zaman eğitime başladın?

5: Soru ilgeçleriyle: Ya hoca bu tezi kabul etmeseydi?

6: Tonlama ile: Ses tonu ile de cümleye soru anlamı katılabilir.

7: İlgeç cümleleri ile ilgili soru: Savaşların önemi ne ile ölçülür?

Sorular sayıları ve kuruluşları bakımından aynı değildir. Bazı cümlelerde bir soru öğesi bulunurken bazı cümlelerde birden çok soru öğesi bulunabilir. Bazı soru cümlelerinde birden çok cevaplandırılması gereken soru olabilir.13 Arapçada soru edatları sadru kelam hakkına sahip olduklarından cümlenin hemen başında yer alırlar. Kendilerinden sonra gelen kelime hakkında soru manası ifade ederler. Türkçede ise böyle bir kural yoktur. Türkçede soru edatları; cümlenin başında, ortasında ve sonunda gelebilir. Arapçada hakkında soru sorulacak kelime hemen soru edatından sonra gelirken, Türkçede soru edatı kelimenin öncesinde de sonrasında da bulunabilir. Örneğin: Ahmet mi geldi? Ahmet geldi mi? Soru cümleleri arasında fark vardır. Birinci cümlede gelenin Ahmet mi? Başkası mı? Olduğu sorulurken, yani mes’ulun anh “Ahmet” iken, ikinci cümlede Ahmet’in gelip gelmediği sorulmaktadır. Yani mes’ulun anh “gelmek” fiilidir. Bu nedenle de “mi” edatı “gelmek” fiilinden sonra gelmiştir.14

Buna göre soru edatının, soru cümlesindeki öğelerle ilişkisini şöyle sıralayabiliriz:

1: Yüklemle ilgili soru: Bahçelerde hala güller açar mı?

2: Özneyle ilgili soru: Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım?

3: Nesneyle ilgili soru: Sahiden rengin mi atıyor?

4: Dolaylı tümleçle ilgili soru: kaç yılda ulaşabildik bu hıza? Beni göz göre göre belaya mı sokacaksın?

5: Belirteç cümleleriyle ilgili soru: Ziyaret için mi gideceksin?

Sayıları ve kuruluşları bakımından sorular üç türlüdür:

1: Yalın soru: Soru edatından ya da tek sözcükten oluşan ve tek yanıtla karşılanan soru türüdür. Eğitim birliği nerede?

2: Karma soru: İki soru öğesinin bir arada kullanılmasından ya da değişik nitelikte iki, kimi zaman daha çok sözcükten oluşan ve tek yanıt isteyen soru türüdür. Ne cesaretle gider değil mi?

3: Zincirleme soru: Sayısı birden fazla olan ve her biri ayrı yanıt isteyen soru türüdür. Nereden ve ne zaman çıktı bu iş? Gibi15
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

Similar:

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconARAPÇADA DUA ÜSLÛBU Ahmet Bostancı  Özet: Bu çalışmada yeryüzünün yaşayan en köklü dillerinden biri olan Arapçada duanın nasıl ifade edildiği konusu üzerinde durulmaktadır. Arapçada bazıları meşhur bazıları da pek bilinmeyen pek çok dua üslûbu (formu)

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconCelâl Âl-i Ahmed, Hayatı, Eserleri ve Edebî Üslûbu

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU icon1 İslamiyet’in ilk yıllarında Arapların özgün bir mimarileri yokken, giderek mimaride belirgin bir Arap sanatı ve üslubu doğmuştur

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconKÛR’ÂN-ı KERÎM’de YOLCULUK

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconKÛR’ÂN-ı KERÎM’de YOLCULUK

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconKÛR’ÂN-ı KERÎM’de YOLCULUK

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconProf. Dr. Kerim KOCA

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU iconKUR’AN-I KERİM OKUMANIN FAZİLETİ

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU icon1 KUR'AN-I KERÎM MEAL SORULARI CÜZ

KUR’AN-I KERİM’İN İSTİFHAM ÜSLUBU icon1. KUR’AN-I KERİM’İN KENDİ İÇİNDEKİ BÜTÜNLÜĞÜ

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page