1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453)




Indir 176.49 Kb.
Title1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453)
Page1/4
Date conversion12.12.2012
Size176.49 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://sasml.k12.tr/Dosyalar/Dosyalar/file/DERS/tarih/10.sınıf1.Ünite Beylikten Devlete.doc
  1   2   3   4
1. ÜNİTE: BEYLİKTEN DEVLETE

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453)

1) XIV. YÜZYIL BAŞLARINDA YAKIN DOĞU VE AVRUPA

Yakın Doğu; Anadolu, İran, Irak, Suriye, Filistin, Afrika, Arabistan ve Mısır'ı içine alan bölgedir. Bu

yüzyılda, Yakın Doğu tamamen Türk ve Müslüman devletlerin egemenliği altındaydı.



Balkanlar ve Avrupa

  • 14. yüzyılın başlarında Balkanlar'da Bizans'tan başka, Sırp, Bulgar, Arnavut krallıkları, Eflâk ve Boğdan

voyvodalıkları ile Bosna-Hersek prenslikleri yer alıyordu. Bu devletler arasında siyasi bir birlik olmadığı gibi, dini bir birlik de yoktu. Aralarında mezhep kavgaları da vardı. Ortodoks ve Katolik kiliseleri arasında mücadele yaşanıyor, Katolik Macarlar, Balkanları ele geçirerek Ortodoks Balkan devletlerini mezhep değiştirmeye zorluyordu.

  • 14. yüzyıl başlarında Bizans, oldukça küçülmüş ve zayıflamış bir durumdaydı. Bizans İmparatorluğu, Marmara

kıyısındaki bazı şehirler, Kocaeli yarımadası, Trakya, Makedonya ve Ege adalarının bir kısmı dışında diğer topraklarını kaybetmiş durumdaydı. Anadolu’da Türkiye Selçuklu Devleti ve Beyliklerle, Balkanlarda da Sırplar ve Bulgarlarla mücadele halindeydi.

  • Merkezde taht kavgaları yaşanırken Bizans, Anadolu'daki etkisini de kaybetmişti.

Altın Orda Devleti (1227-1502)

  • Cengiz Han'ın torunu Batu Han tarafından Hazar Denizi ile Karadeniz’in kuzeyinde kuruldu.

  • Güçlü olduğu dönemde, Moskova ve Liev Knezliklerinin Karadeniz'e inmelerine engel oldu.

  • 14. yüzyılın sonlarında, Timur'un yaptığı saldırılarla yıkıldı. 1502’de yıkılmaları üzerine Moskova Knezliği güçlenerek

Rus Çarlığı haline geldi.

Türkiye Selçuklu Devleti (1075-1308)

  • Süleyman Şah'ın kurduğu bu devlet, 1243'te Kösedağ Savaşı ile İlhanlılara bağımlı hale gelerek, siyasi ve askerî

gücünü kaybetti.

  • Türkiye Selçuklu Devleti, 1308'de sona erdi.

  • İlhanlı egemenliğini kabul etmeyen Türkmen beyleri Anadolu'nun batısında beylikler kurdular. Böylece Anadolu’da

“Türkiye Selçukluları Beylikleri Dönemi” başladı ve Anadolu Türk Siyasi Birliği bozuldu.

  • Türkiye Selçuklularının yerini alabilmek için beylikler arasında mücadele başladı ve Anadolu Türk siyasi birliği

bozuldu.

Memluk Devleti (1250-1517)

  • Aybek tarafından Mısır'da kurulan Memlükler; Hicaz, Filistin, Lübnan, Suriye ve Güney Anadolu’ya kadar

genişleyerek XIV. Yüzyılın en güçlü devletlerinden biri oldular.

  • Moğollar ve Haçlılarla savaşarak İslâm dünyasında saygınlık kazandılar.

Not: Abbasi halifesinin Mısır’da bulunması, Memluklere, İslam dünyasında dini üstünlük sağlıyordu.

  • Baharat Yolu'nun Memlûk topraklarından geçmesi, ekonomilerine yarar sağlıyordu.

İlhanlı Devleti (1256-1335)

  • Cengiz Han'ın torunu Hülâgü Han tarafından İran'da kuruldu.

  • Irak, Kafkasya ve Anadolu'ya egemen oldular.

  • Kösedağ Savaşı'nda (1243)Türkiye Selçuklularını yenerek, egemenlikleri altına aldılar.

  • 1335'te yıkıldılar.



2) KAYILARIN ANADOLU’YA GELİŞİ VE YERLEŞMESİ

Kayılar Anadolu’da

  • Osmanlı Devleti'ni kuran Kayı boyu, Oğuzların Bozok kolundandır.

  • Kayı; sağlam, güçlü ve kuvvetli anlamına gelmektedir.

  • Moğolların Orta Asya’yı istilası üzerine Anadolu’ya doğru büyük bir Türk göçü başladı ve Batı Anadolu'da

Moğol tehlikesinden uzak, Bizans sınırında bir Türk iskânı sağlandı.

  • Anadolu’ya gelen boylardan biri olan Kayılar, önce Ahlat yöresine yerleştiler.

  • Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubat tarafından kendilerine yurtluk olarak verilen Ankara yakınlarındaki

Karacadağ yöresine yerleştirildiler.

  • Burada bir süre kalan Kayılar, Ertuğrul Gazi yönetiminde Bizans üzerindeki baskıyı arttırmak ve sınır güvenliğini

sağlamak amacıyla Söğüt ve Domaniç yöresine uc beyliği olarak yerleştirildiler.

  • Söğüt'ü kışlak, Domaniç'i de yaylak olarak kullandılar.



Beylikten Devlete

  • 1243 Kösedağ Savaşı'ndan sonra Anadolu Türk Birliği bozuldu. Bu durum; Anadolu'da siyasi bir boşluk meydana

getirdi.

  • Türkiye Selçuklularının yıkılmasından sonra, Anadolu'daki Türk beylikleri, Türkiye Selçuklularının bıraktığı boşluğu

doldurmaya çalışmışlardır.

  • Osmanlı Beyliği, beylikler arasındaki mücadeleye karışmayarak, yönünü Bizans'a çevirmiş, Bizans'la mücadeleye

girişmiştir.

  • Osmanlıların Bizans'la gaza (cihad) yapması, Ahilerin ve Anadolu'ya gaza yapmak için gelen Gaziyân-ı Rûm adı

verilen Türkmenlerin desteğini almasına fayda sağlamıştır.

  • Bizans'ın içinde bulunduğu durum, Osmanlı Devleti'nin işini kolaylaştırmıştır. Bizans, Anadolu ve Balkanlarda ki

topraklarının büyük bir kısmını kaybetmişti ve elinde kalan toprakları da idare etmekte zorlanıyordu. Bizans

İmparatorları ve şehirlerin başında bulunan tekfur denilen yöneticiler halka aşırı baskı uyguluyorlardı. Bundan dolayı ülkenin nüfusunu oluşturan Rum, Ermeni ve Yahudiler Bizans yönetiminden hoşnut değildi.

  • Ertuğrul Gazi'nin 1281'de ölümünden sonra yerine oğlu Osman Bey geçti. Bu sırada Anadolu, İlhanlı (Moğol)

egemenliğine girmiş, Anadolu Selçuklu Devleti eski gücünü kaybetmişti.

  • Osman Bey, taht kavgaları ve dini çatışmalar yüzünden eski gücünü kaybetmiş Bizans üzerine akınlar düzenleyerek

sınırlarını genişletmeye başladı.

  • Eskişehir yakınlarındaki Karacahisar'ı alarak burayı beyliğin merkezi yaptı.

  • Osman Bey, Ahi dervişlerinden Şeyh Edebâlî'nin kızı Bâlâ Hatun ile evlenerek, Ahilerin desteğini sağladı. Ahiler de

Osmanlı Devletinin kuruluşunda önemli rol oynadılar.


Osmanlı Devletinin Kısa zamanda büyüme sebepleri:

1. Coğrafi konum: Osmanlı Devletinin; Bizans’la sınır komşusu olması, göç ve ticaret yolları üzerinde bulunması, Boğazlara yakın yerde bulunması, denizlere açılabilme imkânının bulunması, bölgenin güçlü bir ekonomik yapıya sahip olması, İlhanlı baskısından uzak olması gibi coğrafi özellikleri kuruluşunda ve büyümesinde büyük avantaj sağlamıştır.

2. Anadolu’nun Durumu: 1243’teki Kösedağ Savaşı’ndan sonra Anadolu’da Türk birliği bozuldu. Bu durum Anadolu’da siyasi bir boşluk meydana getirdi. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde beylikler ortaya çıktı. Anadolu Selçuklu Devleti’nin etkisi giderek azalırken, İlhanlılar Anadolu’yu denetimleri altına almaya başladılar.

3. Bizans’ın durumu: 13. yüzyıla girildiğinde sınırları küçülmüş, eski askeri ve ekonomik gücü kalmamıştı. Taht kavgalarının ve iç karışıklıkların yarattığı istikrarsız bir dönemi yaşıyordu. Bizans tekfurları birbirleriyle uğraşıp halk ağır vergiler altında eziliyordu. Ayrıca beyliklerin saldırılarına da engel olamıyorlardı. Merkezi otoritesi zayıflayan Bizans, parçalanmış, yıkılma sürecine girmiştir.

4. Balkanların durumu: Balkanlar bu sıralarda feodal bir anarşi içindeydi. Katolik – Ortodoks çatışması yaşanıyordu. Halk ağır vergiler altında eziliyordu. Balkanlarda güçlü bir devlet yoktu. 13. Yüzyılda Balkanlar'da Bizans'tan başka, Sırp, Bulgar, Arnavut krallıkları, Eflâk ve Boğdan voyvodalıkları ile Bosna-Hersek prenslikleri yer alıyordu. Doğu Avrupa da bulunan Macar Devletinin amacı; Balkanları ele geçirerek, Balkanları Katolik yapmaktı.

5. Osmanlının merkezi yapısı: Osmanlı Devleti kuruluşundan yıkılışına kadar, tek bir hanedan tarafından yönetilmiş ve egemenlik tek elde toplanmıştır.

6. Diğer beylikler tarafından desteklenmesi: Osmanlı Hıristiyan âlemi üzerine sefer yaptığı ve bölgede tampon görevi üstlendiği için diğer beyliklerden destek görmüştür.

7. Osmanlı ordusunun yapısı: En başından beri Osmanlı askerlik sistemini eğitime dayandırmıştır. Küçük yaşlarda seçilen çocuklar sistemli bir şekilde yetiştirilir ve orduya katılırdı. (Devşirme = Kul sistemi) Ayrıca orduda ücretli asker kesinlikle ücretli asker bulunmaz ve silahlar son teknoloji ile donatılırdı.

8. Cihat (İslam) ve Gaza (Türk ) düşüncesi: Sürekli yeni yerler fethetme ve buraları Türkleştirme düşüncesi sınırların genişlemesine neden olmuştur. Türklerin Anadolu’yu fethetmelerinde en büyük etken din olmuştur.

9. Doğudan gelen göçlerle desteklenmeleri: Doğuda, Moğolların baskısından kaçan Türkmenler, taze ve savaşçı yapıları ile Osmanlıya güç katıyor, sınırlara yerleştiriliyor ve sürekli ileriye gidiyorlardı.

10. Osmanlı hanedanının özelliği: Osmanlı padişahlarının üstün vasıfları, devletin kurulmasında ve gelişmesinde çok önemli rol oynamıştır. Osmanlı padişahları iyi eğitim almış, yetenekli, adaletli ve teşkilatçıydılar.

11. İskân ( yerleştirme ) siyaseti ve Türkleştirme politikası: Osmanlı fethettiği topraklara derhal Türk ailelerini yerleştirir, bu sayede de bölgenin Türkleşmesini ve İslamlaşmasını, ayrıca da merkeze bağlanmasını sağlardı.

12. Fethedilen bölgelerdeki halka iyi davranmaları: Türkler fethedilen yerlerdeki Hıristiyan halka şefkat ve müsamaha ile davranmışlardır. Müslüman Türkler İslam dininin verdiği anlayış içerisinde diğer toplumları etkileyerek fetihleri hızlandırmada etkili oldular.

13. Osmanlı devlet teşkilatının mükemmelliği: Askeri, adli, iktisadi, ticari teşkilat sağlam esaslar üzerine

oturtulmuştu.

14. Fethedilen toprakların taksim ve idaresinin düzenli olması: Osmanlılar Rumeli de elde ettikleri yerlerin hepsini devlete ait ( Miri arazi ) olarak ilan etmişlerdir. Buralardaki kilise, manastır ve dini arazilere karışmayarak varlıklarını tanımışlardır. Bu hoşgörü sistemi halkın Osmanlılara karşı düşmanca tavır almasını önlemiştir.

15. Yüzyıl Savaşları’nın Etkisi: Avrupa’da 1337-1431 yılları arasında Yüzyıl Savaşları yapıldı. İngiltere ile Fransa arasındaki bu savaşlar, Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da ilerlemesini kolaylaştıran bir faktör oldu.


İlk Osmanlı Fetihleri

  • Osman Bey’in giderek güçlenmesi Bizans tekfurlarını rahatsız etmeye başladı. Tekfurlar, Osman Bey'i

ortadan kaldırmak istiyorlardı. Durumu öğrenen Osman Bey, 1298'de Yarhisar ve Bilecik'i fethetti.

Not: Bilecik, beyliğin yeni merkezi oldu. Bilecik'teki demir madeni sayesinde ordusunun silah ihtiyacını karşıladı.

  • Osmanlılar, bu fetihlerin gerçekleştiği dönemde Türkiye Selçuklularına bağlı bir beylikti. Ancak; III. Alâeddin

Keykubat'ın İlhanlılar tarafından tahttan indirilerek İran'a götürülmesi Anadolu'da iktidar boşluğu meydana getirdi.

  • Bu durumdan faydalanan Osman Bey, 1299'da bağımsızlığını ilan etti. Yundhisar ve Yenişehir topraklarını fethedip

İzmit’e kadar yaklaştı.

  • Osman Bey, Türk töresinde olan "fetheden fethettiği yerin sahibidir" anlayışına dayanarak elde edilen

yerleri kardeşi, oğulları ve arkadaşlarına dirlik olarak verdi.





Koyunhisar Savaşı (1302)

Savaşın Sebebi: Bursa tekfurunun öncülüğünde birleşen Rum tekfurları, Bizans'tan aldıkları yardımla Osman Bey’i yöreden atmak için harekete geçtiler.

Savaşın gelişimi: Koyunhisar’da yapılan savaşı Osmanlılar kazandı.

Not: Koyun Hisar Savaşı Osmanlıların Bizans’a karşı yaptığı ve kazandığı ilk savaştır.

Savaşın sonuçları:

  • Koyunhisar Savaşı'nın kazanılmasıyla; Bursa'nın üç tarafı Osmanlı topraklarıyla çevrildi.

  • İzmit yolu Türklere açıldı.

Bursa’nın Fethi (1326)

  • Osman Bey’in asıl amacı Bursa’yı almaktı. Bu amaçla şehri kuşatma altına aldı.

  • Kuşatma sırasında vefat eden Osman Bey'in yerine oğlu Orhan Bey geçti.

  • Kuşatma sonunda yardım alma umudu kalmayan Bursa Tekfuru şehri teslim etti.(1326)

  • Daha sonra Bursa, başkent yapıldı. Böylece Bizans İmparatorluğunun Marmara’nın güneyindeki etkinliği kırılmış

oldu.

  • Bursa'nın fethi ile Akça Koca, Kara Mürsel, Gazi Abdurrahman gibi akıncı beyleri, Kandıra, Gebze, Samandıra ve

Aydos kalelerini ele geçirdiler.

Maltepe (Palekanon) Savaşı (1329)

Savaşın Sebebi: Osmanlıların Kocaeli Yarımadası'ndaki kaleleri fethedip İstanbul Boğazına yaklaşması ve İznik'i kuşatması üzerine Bizans imparatoru III. Andronikos karşı saldırıya geçti.

Savaşın gelişimi: İznik’i kuşatmış olan Orhan Bey, kuşatmayı kaldırarak Bizans üzerine yürüdü. Osmanlılar, Bizans ordusunu Maltepe’de büyük bir yenilgiye uğrattı.

Savaşın sonuçları: Bu savaştan sonra hem Bizans hem de Anadolu’daki Türk beylikleri Osmanlıların faaliyetlerini daha yakından izlemeye başladı.

İznik (1331) ve İzmit'in (1337) Fethi

  • Maltepe Zaferi'nden sonra tekrar kuşatılan İznik teslim oldu (1331).

  • Şehri teslim alan Orhan Bey, isteyenlerin şehirden ayrılabileceğini, isteyenlerin ise cizye (baş vergisi) ödeyerek

şehirde kalabileceğini ve kendi din ve gelenekleriyle özgürce yaşayabileceğini bildirdi.

Not: İznik, Bizans'a karşı yapılacak fetihlerde üs olarak kullanılmak amacıyla merkez yapıldı.

  • Daha sonra İzmit fethedildi (1337).

Karesioğulları Beyliği'nin Osmanlı Topraklarına Katılması (1345)

  • Karesi Bey'in ölümüyle, oğulları arasındaki taht kavgasından yararlanan Orhan Bey bu beyliği Osmanlı sınırlarına

kattı.

  • Böylece Osmanlı Devleti'ne katılan ilk beylik, Karesioğulları oldu.

  • Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanmasında ilk adım atılmış oldu.

  • Osmanlılar, Karesioğullarının denizcilik alanındaki deneyimlerinden yaralandılar ve Rumeli'ye geçtiler.


3) BALKANLARDAKİ FETİHLER

Osmanlı Devleti, kuruluşunun ilk yılarından itibaren Anadolu Türk beylikleriyle çatışmaya girmemeye özen gösterdi. Batıya dönerek, Balkanlarda fetihler gerçekleştirdi. Karesioğulları donanmasının Osmanlılara katılmasıyla Rumeli'ye geçiş ve fetihler kolaylaştı.

a) Çimpe Kalesi'nin Alınması (1353)

  • 1341'de Bizans'taki karışıklıklar sırasında tahta geçmek isteyen Kantakuzen, Orhan Bey'den yardım istedi. Orhan

Bey, bu durumun Osmanlıların Rumeli'ye geçişlerini kolaylaştıracağını düşünerek Kantakuzen'e yardım gönderdi. Bu yardımla Kantakuzen, Bizans imparatoru oldu.

  • İmparator Kantakuzen, Balkanlarda çıkan ayaklanmaların bastırılmasında, Sırp ve Bulgarlara karşı mücadelesinde

Osmanlılardan tekrar yardım istedi.

  • Orhan Bey, oğlu Süleyman Paşa'yı yardıma gönderdi.

  • İmparator, yardımlara karşılık olarak Gelibolu yarımadasında ki Çimpe Kalesi'ni Osmanlılara verdi.(1353)

Not: Çimpe kalesinin alınmasıyla Türkler ilk kez Rumeli’ye geçmiş oldular. Çimpe kalesi Osmanlının Rumeli de ki ilk toprağıdır. Çimpe Kalesi, Osmanlılar için Balkan fetihlerinde üs olarak kullanıldı.

  • 20.000 kişilik bir kuvvetle Rumeli'ye geçen Süleyman Paşa, Gelibolu, Tekirdağ, Bolayır, Malkara, Çorlu ve

Lüleburgaz'ı fethetti. Osmanlılar, bu fetihlerle Bizans'ın Batı devletleriyle olan bağlantısını kesmeye çalışmıştır.

b) Edirne'nin Fethi (1362)

  • Osmanlı Devleti'nin Balkanlarda ilerleyebilmesi için öncelikle Edirne'nin alınması gerekiyordu.

  • Orhan Bey, Edirne'nin fethi için hazırlıklar yaparken vefat etti (1362). Orhan Bey'in ölümüyle yerine oğlu Şehzade

Murat geçti.

  • Orhan Bey'den sonra padişah olan I. Murat, ilk iş olarak Bizans'a Balkanlardan gelebilecek yardımları engellemek

için önemli yolları ele geçirdi.

  • Daha sonra “Sazlıdere Savaşı” ile Edirne fethedildi. (1363)

Not: Sazlıdere savaşı Osmanlıların haçlılarla yaptığı ilk savaştır. Bu savaştan sonra Edirne başkent yapılmıştır.

  1   2   3   4

Add document to your blog or website

Similar:

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) icon2.ÜNİTE: DÜNYA GÜCÜ: OSMANLI DEVLETİ (1453-1600)

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) icon2.Ünite: DÜNYA GÜCÜ: OSMANLI DEVLETİ (1453-1600)

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) icon2.ÜNİTE: DÜNYA GÜCÜ: OSMANLI DEVLETİ (1453-1600)

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) iconOsmanlı Devleti’nde milliyet-çilik isyanları başladı. Osmanlı Devleti dağılma sürecine girdi. Türkçülük denen fikir akımı gelişti. Osmanlı Devleti’nde demokrasi hareketleri ve meşruti yönetime geçiş çalışmaları başladı

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) icon1. Osmanlı Devleti dışarıdan aldığı borçları ödeyemeyince, alacaklı devletler Osmanlı Devleti’nin maliyesini denetlemek için bir yönetim kurmuşlardır

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) icon1. Osmanlı devleti kurulduğu sırada Anadolu ve Balkanların siyasi karışıklık içerisinde olduğu görülmektedir. Bu durumun Osmanlı devleti için

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) iconKONU: : OSMANLI DEVLETİ YENİ BAŞKENTİNDE

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) iconKonu: XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti (Gerileme Dönemi)

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) iconKonu: XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti (Gerileme Dönemi)

1. KONU: OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞU (1300-1453) iconKonu: XIX. Yüzyıldan I. Dünya Savaşı Sonuna Kadar Osmanlı Devleti

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page