Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri




Indir 458.98 Kb.
TitleDünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri
Page9/9
Date conversion20.03.2013
Size458.98 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.dersindir.net/ders/cografya-1.doc
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Madenler

Bölüm madenler bakımından fazla zengin değildir. Oltu taşı, linyit, manganez ve kayatuzu çıkartılan madenlerdir.

Endüstri

Bölümde endüstri, hayvancılıktan elde edilen ürünlere dayanır. Kars ve çevresinde süt endüstrisi Erzurum'da et kombinası ve şeker fabrikası bulunmaktadır. Bunlar dışında irili ufaklı yem fabrikaları kurulmuştur.

3. YUKARI MURAT-VAN BÖLÜMÜ

Bölüm Doğu Anadolu Bölgesi'nin doğu ucunu oluşturur. Van Gölü ve çevresi bölümün içinde kalır. Bölümün kuzeyinde batıdan doğuya doğru Bingöl. Karasu-Aras dağları uzanır. Bölümün ortasında güneybatı-kuzeydoğu yönlü uzanan Murat İrmağı vadisi fay hattını oluşturur. Bu kırıklı hat üzerinde Nemrut, Süphan, Tendürek, Küçük Ağrı ve Büyük Ağrı volkan dağlan bulunur. Yukarı Murat Havzası boyunca Muş, Bulanık, Malazgirt, Eleşkirt ve Ağrı Ovalan yer alır.

Bölümde genel olarak karasal iklim koşulları hakimdir. Bölümün kuzey kesimleri yükseltinin etkisiyle şiddetli karasal iklim koşulları yaşarken, Van Gölü çevresi gölün ılıtıcı etkisiyle daha yumuşaktır. Bölüm İğdır Ovası'ndan sonra bölgenin en az yağış alan kesimidir.




Bölümde Murat Nehri'nin yukarı çığırı ile Araş Nehri'nin yukarı çığırı yer alır. Bölümün güneyinde Van Gölü bulunur.


Bölümün en önemli yerleşim merkezi Van'dır. Diğer yerieşim birimleri; Ağrı. Malazgirt, Bulanık, Eleşkirt, Gevaş, Tatvan, Ahlat ve Adilcevaz'dır.

Tarım Ürünleri

Bölümde en önemli geçim kaynağı tarımdır. Ekili,-drkili alanlar yüksekliği fazla olmayan yerlerle, Van Gölü çevresinde toplanmıştır. Başlıca ürünleri; buğday, arpa, şekerpancarı, sebze ve meyvelerdir. Van Gölü çevresinde baklagil, Muş Ovası'nda tütün tarımı yapılır.

Hayvancılık

Bölümde koyun, keçi gibi küçükbaş hayvancılıkyapılır. Hayvancılıklarımın gelişmediği alanlardadahayoğundur.

Madenler

Van Gölü'nde kısmen soda çıkartılır. Maden bakımından fakir bir bölümdür.

Endüstri

Muş, Ağrı, Erciş'te şeker fabrikası hayvancılığa bağlı olarak yem fabrikaları Van'da çimento, iplik fabrikalarıyla et kombinası bulunmaktadır.

4. HAKKÂRİ BÖLÜMÜ

Yurdumuzun ve bölgenin güneydoğu bölümünü oluşturur. Doğusunda İran, güneyinde Irak, batısında Güneydoğu Anadolu Bölgesi yer alır.

Bölüm yurdumuzun en engebeli yerlerindendir. Buradaki dağlar Güneydoğu Toroslar'ın devamıdır. Başlıcaları; Hakkari Dağlan, Buzul (Clio) Dağları'dır.

Bölümün tek düzlüğü Yüksekova'dır. Bölümde irili ufaklı pek çok plato yer alır.

Hakkari Bölümü'nde şiddetli karasal iklim hakimdir. Yazlar kısa ve serin, kışlar uzun, soğuk ve kar yağışlıdır. En yağışlı mevsim ilkbahardır.



Bölümde Zap Suyu ve Botan Çay ı'nın kolları yer alır. Bitki örtüsü bozkırdır.

Bölüm nüfus yoğunluğu bakımından tenhadır. Başlıca yerleşim birimleri; Hakkari, Şırnak, Yüksekova, Şemdinli ve Çukurca'dır.


Tarım Ürünleri

Toprakların büyük bölümü tarıma elverişli değildir. Ancak % 5'lik bölümü işletilebilmektedir. Sınırlı ekim alanlarında tahıl ve çeltik tarımı yapılır.

Hayvancılık

Bölümün en önemli geçim kaynağı hayvancılıktır. Halkın % 70'i hayvancılıkla uğraşır. Özellikle göçebe şekilde küçükbaş hayvancılık faaliyeti yürütülür. Ayrıca Şemdinli ve çevresinde arıcılık yapılır.

Madenler

Bölümün en önemli yeraltı kaynağı Şırnak yakınlarında çıkarılan asfalt ve linyittir.

Endüstri

Ulaşım olanakları ve hammaddenin yetersizliği nedeniyle bölümde endüstri gelişmemiştir.

C. BÖLGENİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ VERİ

Yüzey şekillerinin çok engebeli oluşu, iklim koşullarının elverişsizliği ve tarım alanlarının sınırlı olmasından dolayı ekonomi gelişmemiştir. Ulaşımın çok zor sağlanması endüstri ve ticaretin gelişmesini sınırlamıştır.

Bölge ekonomisinde tarım, hayvancılıktan sonra ikinci sırada yer alır. Yetiştirilen ürünler ve bunların ülke üretimindeki payları aşağıdaki grafikte verilmiştir.



Hayvancılık bölgede temel geçim kaynağıdır.

Türkiye'deki küçükbaş hayvanların % 20'si

Büyükbaş hayvanların %25'i bu bölgede beslenir.

Tatlı su balığı üretiminin %43'ü.

Et üretiminin %25'i,

Yapağı üretiminin %25'i,

Süt üretiminin % 23'Iük bölümü bu bölgede gerçekleşir.

Yer altı kaynaklarının ülke ekonomisine katkısı ise aşağıdaki gibidir: Demirin % 35'i,

Manganezin %35'i

Kromun %33'ü, Bakırın %50'si, Linyitin % 10'u, bu bölgede elde edilir.

Bölgenin endüstrisi fazla gelişmemiştir. Ancak Karakaya ve Keban barajları ile Afşin Elbistan Termik Santralleri'nde önemli derecede elektrik enerjisi elde edilmektedir.

D- BÖLGENİN TÜRKİYE TURİZMİNDEKİ YERİ

Doğu Anadolu Bölgesi önemli bir turizm potansiyeline sahip olmasına rağmen turizm faaliyetleri ulaşımın ve iklimin elverişsizliği nedeniyle istenilen seyrede değildir. Ağrı Dağı, Van Gölü, Nazik, Erçek ve Balık Gölleri ile Akdamar Adası tarih ve doğa turizmi potansiyeline sahiptir.

Kış sporları, Palandöken Dağları üzerinde gelişmiştir. Son yıllarda özellikle Fırat Nehri ve çeşitli kolları üzerinde ırmak sporu rafting yapı Irmak tadır.


GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ



I. BÖLGENİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ

Bölge batıda Akdeniz, kuzeyde Doğu Anadolu Bölgesi, güneyde Suriye ile sınırdır.

Topraklarımızın sadece % 8'lik bölümünü oluşturur. Bu yönüyle Türkiye'nin en küçük bölgesidir.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi ortalama 800-1000 m yükseltilerle oldukça sade yüzey şekillerine sahiptir.

Bölgenin en önemli yükseltisi Karacadağ Volkan kütlesi ile Mardin Eşiği'dir.

Diyarbakır havzası, Şanlıurfa, Gaziantep Platoları ile Altınbaşak, Harran Ceylanpmar Ovalar, önemli düzlüklerdir.

Bölgede karasal iklim özellikleri görülür. Yazın güneyinden gelen sıcak çöl rüzgarları yüksek sıcaklık ve aşırı kuraklığın oluşmasına neden olur.


Bölgenin batısında Akdeniz iklim özellikleri belirginleşir.

Dicle ve Fırat Nehirleri önemli su kaynaklarıdır.

Doğal bitki örtüsü bozkırdır. Torosların eteklerinde meşeliklere rastlanır.

Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üstündedir. Nüfus akarsu boylarında, yol kavşaklarında ve petrol bölgelerinde yoğunlaşmıştır.

Bölgenin ekonomisi yoğun olarak tarıma dayanır. Tarım dışında petrol çıkartı lan tek bölgemizdir.

B. BÖLGENİN BÖLÜMLERİ

1. DİCLE BÖLÜMÜ


Güneydoğu Anadolu Bölgei'nin doğu bölümünü içine alır. Dicle Nehri Bölümü doğu-batı doğrultusunda ikiye ayırır. Kuzeyde Diyarbakır Havzası, güneyde Mardin Eşiği yeralır.

Diyarbakır Havzası'nın kuzeyinde ve doğusunda Güneydoğu Toroslar, batısında Karacadağ, güneyinde ise Mardin Eşiği bulunur.

Dicle ve kolları havzayı derin vadilerle parçalamıştır. Mardin Eşiği ve ortalama 1200-1300 m ile Suriye sınırına kadar uzanan yüksek düzlüklerden oluşur. Bölümün diğer yükseltisi Karacadağ volkan kütlesidir.

Diyarbakır Havzası'nda yıllık ortalama yağış 500 mm dolaylarındadır. Yaz sıcaklığı ve şiddetli buharlaşma nedeniyle yaz kuraklığı oldukça belirgindir.





Mardin Eşiği'nde, yükseltiye bağlı olarak yağış miktarı artmıştır. Yıllık yağış miktarı 700 mm dolaylarındadır. Dicle Bölümü, Akdeniz iklimine kapalı olduğundan karasal iklim gelişmiştir. Yıllık sıcaklık farkları oldukça yüksektir. Kışın sıcaklık -20'C'ye kadar düşer. Yazlar ise çok sıcak ve kurak geçer.

Bölümün tek akarsuyu Dicle Nehri'dir. Nehir, kaynağını Güneydoğu Toroslar'dan alır.

Bölümün kuzeybatısında Dicle Nehri üzerinde Devegeçidi Barajı bulunur.

Bölümde karasal iklimin etkisi ile bozkır bitki örtüsü gelişmiştir. Yüksek kesimlerde seyrek ormanlar bulunur.

Dicle Bölümü'nde nüfus yoğunluğu Orta Fırat Bölümü'ne oranla daha seyrek olmakla birlikte, Türkiye ortalamasına yakındır. Yazların serin, su kaynaklarının kısmen fazla olmasından dolayı, nüfus Diyarbakır Havzası'nın kenarları ile Mardin Eşiği'nin eteklerinde toplanmıştır.

Orta Fırat Bölümü'nün en önemli akarsuyu Fırat Nehri'dir. Bölümde doğal göl yoktur. Bölümün kuzeyinde yurdumuzun en büyük baraj gölü olan Atatürk Barajı bulunmaktadır. Bu barajın sularını ovalara taşımak için dünyanın en uzun tünelleri kurulmuştur.

Bölümün doğal bitki örtüsü bozkırdır. Ancak bölümün kuzeyinde ve yüksek yerlerinde seyrek ormanlar oluşmuştur, Akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlarda ise geniş zeytinliklere rastlanır.

Orta Fırat Bölümü nüfus yoğunluğu bakımından Türkiye ortalamasının üstündedir. Bölümde nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu yerler Akdeniz ikliminin olduğu alanlardır. Özellikle Gaziantep Platosu yoğun nüfuslu alanlardandır.

Bölümün en gelişmiş yerleşim merkezi Gaziantep'tir. Gaziantep, Akdeniz ile Güneydoğu Anadolu'yu birleştiren yollar
üzerinde olup sanayi, ticaret ve kültür şehri özelliğini gösterir. Bölümün diğer önemli yerleşmeleri; Şanlıurfa, Adıyaman, Nizip,
Birecik, Siverek ve Ceylanpınar'dıri.


Tarım Ürünleri

Bölümde en önemli geçim kaynağı tarımdır. Üretilen tarım ürünlerinin başında tahıl, kırmızı mercimek, pamuk, tütün, antepfıstığı ve zeytin'dir. Bunlar dışında üzüm, susam ve çeltik tarımı yapılır.

Hayvancılık

Tarım faaliyetinin yanınua küçükbaş hayvancılık faaliyeti de yapılır. Madenler bölümün en önemli yer altı kaynağı Adıyaman ve Kahta yakınlarında çıkartılan petroldür. Gaziantep yakınlarında ise krom yatakları bulunur.

Endüstri

Şanlıurfa'da: hayvansal yağ,

Adıyaman'da; tütün,

Gaziantep'te; dokuma, gıda, çimento, tarım aletleri, plastik sanayi, sabun, deterjan ve içki endüstrisi bulunmaktadır.


C. BÖLGENİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ YERİ

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, tarıma elverişli geniş topraklara sahip olmasına rağmen, birim alanda elde edilen ürün düşüktür. Bu durumun temel nedeni sulama olanaklarının sınırlı olmasıdır. GAP'In bütün üniteleriyle faaliyete geçmesi durumunda, topraklardan elde edilecek ürün miktarında artış olacaktır.

Bölge Türkiye buğday üretiminin 1/10'unu, kırmızı mercimek ve Antep fıstığının büyük bölümünü, pamuğun 1/4'ünü, tütünün 1/5'ini, üzümün 1/5'ini, susamın 1/3'ünü, baklagilin 1/3'ünü bu bölge üretmektedir.



Türkiye'de beslenen hayvanların %10'u bu bölgededir. Bölgede hayvan ürünleri ve canlı hayvan ticareti oldukça önemli yer tutar. Bölgenin et ve deri üretimi, Türkiye'nin % 10'luk bölümün karşılar.

Türkiye'deki petrol üretiminin tamamı buradan elde edilir. Ayrıca fosfat, linyit ve asfaltit yatakları önemli değere sahiptir.

Bölgede; un ve un ürünleri, konserve, süt ürünleri, dokuma, giyim, kilim ve halı, zeytinyağı, sabun, deterjan, tarım alet ve makineleri, çimento v.b. alanlarında endüstri gelişmiştir.

D.BÖLGENİN TÜRKİYE TURİZMİNDEKİ YERİ

Adıyaman yakınlarında bulunan ve milli park halinde getirilen Nemrut Dağı kral mezarları Batman'ın güneydoğusunda, Hasankeyf Antik Kenti-önemli turizm merkezleridir.,.

Balıklı göl, Diyarbakır'ın Çermik Kaplıcası, Siirt ve Mardin'deki kaplıcalar, Şanlıurfa'daki içme ve maden suyu

kaynakları bölgenin önemli merkezleri durumundadır.


1   2   3   4   5   6   7   8   9

Similar:

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri icon1 Mayıs, işçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele, emek ve dayanışma günüdür. 1 Mayıs, dünya üzerindeki

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri icon8. Etkinlik: Paraleller

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconAnakart üzerindeki en önemli yonga (chip) CPU’dur. Bu çip bilgisayarın, bütün bilgisayar programlarının iki kısmı olan matematik ve mantığın nasıl işlediğini

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconŞarabı anlamak dünya üzerindeki çeşitliliği göz önüne alındığında şüphesiz oldukça zor bir konu ama bir noktasından başlamak söz konusu olduğunda da işe

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconDeoksiribonükleik asit DNA, Dünya üzerindeki bütün canlı organizmaların özelliklerini belirleyen olağanüstü bir kimyasal maddedir. Bir ağacın yapraklarının

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri icon‘‘Buda Fa’’ dünya üzerindeki tüm öğretiler arasında en derin olandır o en gizemli ve en olağanüstü bilimdir. Bu alanı keşfetmek için insanoğlu geleneksel

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconMakalede; dünya konjonktüründe meydana gelen değişikliklerin Türkiye Cumhuriyeti üzerindeki etkileri, yapılması gerekenler ve geleceğe dönük hedefler okuyucuya sunulmaktadır

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconİnternet, dünya üzerindeki birçok küçük bilgisayar ağını birbirine bağlayan çok büyük bir bilgisayar ağıdır

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconYaş Ayrımlarıyla en iyi 3 Dereceleri

Dünya Üzerindeki Önemli Paraleller ve Dereceleri iconHindistan, Çin’den sonra dünyanın en kalabalık ülkesidir. Dünya üzerindeki en eski uygarlıklardan birine sahip olan Hindistan’ın ilk dönem tarihine ait bilgiler

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page