2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı




Indir 81.05 Kb.
Title2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı
Date conversion01.04.2013
Size81.05 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.enm.yildiz.edu.tr/~palcan/word dokuman/BenchmarkingSON HAL.doc




1. Benchmarking (Kıyaslama) Nedir?

Benchmark bir ölçü birimi ve benchmarking ise bu ölçümün yapılmasıdır. Henüz dilimizde karşılığı tam olarak benimsenmemiş olsa da, benchmarking; örnek edinme, örnek alma ve en çok da “kıyaslama” olarak türkçeleştiriliyor. Örnek alınacak “referans noktası”nın belirlemesi anlamına gelen benchmarking, ‘bir işletmenin rekabet gücünü yükseltmek için, başarılı performansa sahip başka işletmelerin, iş yapma tekniklerini incelemesi, kendi teknikleri ile kıyaslaması ve bu kıyaslamadan elde ettiği bilgileri kendi işletmesinde uygulaması’ anlamına geliyor.


Neden kıyaslama? Çünkü standardın ne olduğunu bilmezseniz, kendinizi ölçemezsiniz. Müşteriniz ‘Ortalama servis süreniz ne kadar?’ diye sorduğu zaman ‘6 saat’ diyebilirsiniz. Ama yalnızca kendi zamanlamanızı bilmeniz yeterli değildir. Bu ortalamanın piyasaya göre nerede olduğu hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Müşteri neden sizi tercih eder? Rakiplerinizden daha üstün ya da farklı olduğunuz için…Peki, ölçemediğiniz bir şeyin üstünlüğünü ya da farkını nasıl gösterebilirsiniz? Sektör genelinde ortalama servis süresi 5-7 saat arasındaysa siz ortalama sürede hizmet veren bir işletme sıfatında yer aldığınız anlamına gelir. Ama ya rakipleriniz 4 saatte servis veriyorsa, müşteri kimi tercih eder?


Benchmarking iş dünyasında rekabet avantajı sağlar. Benchmarking şirket içi aktiviteleri, prosesleri veya metodları diğer firmalarla karşılaştıran sürekli bir ölçümdür.


2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı

1970’lerde “benchmark” sözcüğü, teknik bir anlamı ifade etmenin ötesinde yeni anlamlar kazanmış ve “benchmarking” şekliyle iş dünyasına transfer olmuştur. İşletme literatürüne, daha iyi bir uygulamayı hedef alarak, buna yönelik karşılaştırmaları ve uyarlamaları içeren bir yönetim anlayışı olarak yerleşmiştir. Benchmarking kavramının ana çıkış noktası her işletmenin diğerinden iyi durumda olan en az bir yönü olduğu ve bu yönün kullanılmasıyla verimliliğin artırılabileceği mantığına dayanmaktadır. Aslında Japonya’da benchmarking’e eşdeğer olan kavram “Dantatsu” adını almakta ve “en iyinin en iyisi” anlamını taşımaktadır.

Benchmarking’e yönelik ilk uygulamalar çok eskilere dayanmaktadır. Örneğin;


Ford’un kurucusu Henry Ford, yürüyen bant sistemiyle üretimi, 1912’de Chicago’da bir tanıdığını görmek için gittiği mezbahadan esinlenerek geliştirmiştir. Kasapların her birinin karkasın belirli bir bölümünü keserek, kalanını diğer arkadaşlarına devrettiğini gören Ford, aynı yöntemi otomobil yapımında da ufak bir farkla uygulamıştır. Çengellerin üzerinde kaydığı çelik ray yerine, hareketli bir band uygulaması geliştirmiştir. Yine 1950’li yıllarda Toyota’nın kurucusu, oğlu Eiji Toyoda’yı General Motors, Ford gibi otomobil devlerini incelemek üzere A.B.D.’ye göndermiştir. Eiji Toyoda sadece bu işletmeleri ziyaret etmekle kalmamış, süpermarketlerde bile gözlemlerde bulunmuştur. Süpermarketlerde boşalan rafların

geceleri hızla ve ihtiyaç doğrultusunda doldurulmasından etkilenen Toyoda, Japonya’ya dönüşte “just-in-time” ya da tam zamanında üretim, sıfır stokla çalışma olarak adlandırılan sisteminin ilk uygulamalarını başlatmıştır.


Geçmişe bakıldığında bir çok benchmarking uygulaması örneklerine rastlanılmaktadır. Ancak benchmarking kavramı bugünkü anlamı ile ilk kez 1970’lerin sonu 1980’lerin başında Xerox işletmesinin diğer Japon işletmelerinden öğrenme fikriyle, uygulanmaya başlanmıştır. 1979 yılında Xerox, benchmarking uygulamasına, rakipleri tarafından üretilen fotokopi makinelerinin parçalarını söküp inceleyerek başlamıştır. Xerox, bu parçaların fiziksel bileşimlerinin nasıl yapıldığını değerlendirmenin yanı sıra, üretim maliyetlerini de incelemiş ve rakiplerinin bu ürünleri nasıl daha düşük maliyetlerle ürettiklerini anlamaya çalışmıştır. Daha sonra Xerox bu uygulamaları kendi üretim sürecine adapte etmiş ve iş planlarında kullanmıştır.

Tablo 1. Xerox’un Başarıyla Uyguladığı Benchmarking Örnekleri



1980’lerden sonra başta ABD olmak üzere bütün batıda yaygınlık kazanan benchmarking yöntemi, bugün de dev işletmeler tarafından kullanılmaktadır. Bunların başında ise Dell Computer ve General Electric (GE) gibi işletmeler gelmektedir. Dell Computer’ın kurucusu Michael Dell, işletmede ortaya çıkan sorunları aşmak ve geleceğe hazırlık yapmak için, değişik sektörlerden iyi uygulamaları incelediklerini söylemektedir.

Ülkemizde küreselleşme ile birlikte uluslararası pazarlara girmek, rekabet gücünü artırmak, kaliteli mal ve hizmet üretmek amacıyla benchmarking yeni bir yönetim tekniği olarak kullanılmaya başlanmıştır. Sabancı Holding bünyesindeki işletmeler; Beksa, Brisa, Dusa, Kordsa ve Olmuksa tarafından benchmarking çalışmalarına sistematik bir yapı kazandırmak amacıyla 1997’de kurulan “BENCHSA” adlı bir çalışma grubu, benchmarking’i bir süreç olarak ele almakta, sürekli iyileştirmenin üzerinde önemle durmaktadır.


3. Benchmarking’ in Amacı Nedir?

Benchmarking seçilen konuda “en iyi” olabilmek için kendi ürünlerini, hizmetlerini ve uygulamalarını, rakipleri ya da endüstrinin önde gelen diğer şirketleri ile beraber değerlendirerek gelişme sürecidir. Kıyaslamanın amacını doğru tanımlayabilmek için, ne olup ne olmadığı konusunda bilgiye sahip olmak gerekiyor. Kıyaslama tekniği, hile, ahlaksızlık, yasa dışılık ya da sanayi casusluğu anlamına gelmiyor. Bütün bu yanlış anlaşılmalar, bir tarafın ürün ya da yöntemi gizlice kopyalayarak ona karşı şöyle ya da böyle avantaj elde edebileceği var sayımından kaynaklanıyor.


Kıyaslama uygulaması iki şirketin işlem ve yöntemlerine ilişkin bilgileri paylaşma konusunda önceden anlaşmış olmalarını içerir. Her iki şirkette bilgi değişiminden bazı kazançlar bekler. Şirketler sahip olduğu bilgiyi vermemekte özgür olmakla birlikte, birbirlerini rakip olarak görmezler. Buna göre kıyaslama uygulaması bir işletmenin, işlemlerinin ya da iç proseslerinin endüstri içindeki ya da dışındaki ‘başarılı’ bir işletme ile karşılaştırılması ya da ölçülmesi sürecidir.


Kıyaslamanın amaçları şöyle sıralanabilir:

* Kuruluşun amaç ve hedeflerini saptamakta yardımcı olmak,

* Hedef ve amaçlara ulaşmak için en iyi uygulamaları saptamak,

* Hedefleri, amaçları ve uygulamaları geçerli kılmak,

* Şirket kültürünü değiştirmek veya güçlendirmek,

* Şirketin stratejik olarak yönetilmesini sağlamak,

* Şirket içindeki daha iyi uygulamaları açığa çıkartmak,

* Maliyetleri düşürmek,

* Çalışanlarda motivasyon sağlamak,

* Rekabet avantajını ve şirket performansını arttırmak.


Kıyaslama, süreçler ve uygulamalarla ilgilidir. Aynı zamanda büyük değişiklik gerektiren süreçleri tanımlama aracıdır. Kıyaslama rakip olabilecek veya olmayabilecek şirketler arasında karşılıklı kazançların yaratılabileceği durumlarda yapılır.


4. Bencmarking’ in Özellikleri Nelerdir?

Kıyaslama, dışa dönük bir bakış açısı elde etmeyi amaçlayan bir süreci ifade ediyor. Bu süreçte ise en önemli fikir kaynağını müşteriler oluşturuyor. Şüphesiz bu fikir alışverişi öğrenmeyi teşvik ediyor. Kıyaslama yöneticisi, eleştiriye açık olmalı ve kendini her zaman kötüye hazırlamalıdır. Bu zor bir durum, ancak başarı için büyük önem taşıyor.


Küresel düzende müşteri memnuniyetini önemseyen; müşterilerine dönük şirketle; “Başkası hata yaptığında kendilerinin doğruyu yapmaları gerektiğini” ilke olarak edinen bir düşünce yapısına sahiptir. Bu anlayış organizasyonlarda açıklığı, dikkatli bir şekilde dinlemeyi, gözlem yapmayı gerekli hale getiriyor ve teşvik ediyor.


İyi bir kıyaslama çalışması yapısında şu özelliklere sahip olmalıdır;

* Aktif ve sürekli değişim ve gelişim odaklı olmalıdır,

* Atılımcı ve olumlu bir yaklaşımla yürütülmelidir,

* Değişim için en geçerli kanıttır,

* Yeni fikir ve görüşlere açıktır,

* Uygulamalara yöneliktir,

* Yalnızca en iyi uygulamalara dönüktür,

* Başkalarından önce, kendi üstünlüklerini bilmeyi gerektirir,

* Liderlik pozisyonuna odaklanır,

* Taraflar arasında karşılıklı kazanca dayanır,

* Temek ilkeleri ölçülebilir niteliktedir,

* İlk hedefi ilerlemektir, kararlı ve disiplinli olmayı gerektirir,

* Üst yönetimin desteğine dayanır.

Benchmarking iki sınıfa ayrılır:

  • Rekabete Dayalı Kıyaslama

  • Proses Kıyaslama

Rekabete dayalı benchmarking, rakip bir şirketin karşılaştırılması için yapılan ölçümdür. Proses benchmarking ise belli tecrübelerle onaylanmış ve başarısı kanıtlanmış bir işlemi başka bir organizasyona adapte etmektir.


4.1. Proses Benchmarking Çalışmalarının Çeşitleri

Kıyaslama çok çeşitli şekillerde yapılabilir. Organizasyonun kendi içindeki birimleri arasında kıyaslamalar yapılabileceği gibi, organizasyon dışındaki şirketler ile de kıyaslama yapılabilir. Başlıca kıyaslama türleri şöyle özetlenebilir:

İçsel kıyaslama: Bu kıyaslama türünde organizasyonun kendi içinde işlemler ve süreçler arasında kıyaslamalar yapılarak en iyi uygulamalar tespit edilmeye çalışılır. Kıyaslama çalışmalarına yeni başlayanların çoğu işe iç kıyaslama yöntemiyle başlarlar ve diğer yöntemlere göre daha çabuk sonuç alırlar.


Rekabetçi kıyaslama: Bu yöntemde rakip şirketlerle kıyaslamalar yapılarak, en iyi uygulamalar tespit edilir ve organizasyona uyarlanmaya çalışılır. Rekabetçi kıyaslama, rakip şirketle yapılacağından, bunu gerçekleştirmek güç, hatta zaman zaman imkansız olabilir. Rakip şirketi kıyaslama ortağı olmaya razı etmek çok zor bir süreç. Bu yöntem size, sizin ve rakibinizin konumunu anlatır ama işletmenin o noktaya nasıl ulaştığını anlatmaz. Her iki taraf için olumlu getirilerinin olabileceğinin ve en iyilerin bile öğrenebilecekleri şeyler bulunduğunun göz ardı edilmemesi gerek.


Fonksiyonel kıyaslama: Bu yöntem, rekabetçi kıyaslamada olduğu gibi, organizasyon dışı bir kıyaslama tekniğidir. Fonksiyonel kıyaslamada pazarda şirkete rakip olmayan, bir başka konuda faaliyet gösteren, süreçleri iyi düzenlenmiş şirketlerin işlemleri, fonksiyonları ve süreçleri analiz edilir, tespit edilen en iyi uygulamalar organizasyona uyarlanmaya çalışılır. Bu tip kıyaslama birbirine rakip şirketleri doğrudan karşı karşıya getirme zorunluluğu taşımadığından, bilgi paylaşımı ve iş birliği olanakları daha geniştir.


Genel kıyaslama: Bu yöntemde dünya çapında başarılı olmuş şirketlerin ve organizasyonların yapı, sistem ve süreçleri hakkında genel bir takım bilgiler edinilmeye çalışılır ve bunların organizasyona uyarlanması için çaba harcanır. Burada diğer kıyaslamalarda olduğu gibi direkt olarak bir kıyaslama söz konusu değildir.


Jenerik, yatay ya da kendi sınıfının en iyisi kıyaslama olarak da adlandırılan genel kıyaslamanın amacı dünya çapında sektör ve konu fark etmeksizin bir işi, bir süreci, bir ürünü, bir hizmeti en iyi gerçekleştiren, konusunda ün kazanmış, başarılı olduğu kabul edilen örneğin araştırılması ve hedeflenmesidir. Bu türün zorluğu en iyi ve en uygun olanı bulmaktır. Yararı ise, işletmenin kendi sektöründen öğrenemediği uygulama ve yöntemleri açığa çıkarmasıdır.


4.2. Odaklanılan Noktaya Göre Bencmarking Türleri Nelerdir?

Süreç odaklı kıyaslama: Bu uygulama, birbirinden ayrı iş süreçleri yada işlemler üzerine odaklanmayı ifade etmektedir. Bu tip kıyaslamada benzer işleri en etkin yapan şirketler aranır ve onların çalışmalarından yararlanılır. Süreç yada proses odaklı kıyaslamada mükemmelliği ile tanınan bir işletmenin seçilen süreci nasıl gerçekleştirdiği incelenir ve sonuçları kendi işletmemize uyarlanır. Sürece odaklı kıyaslamada, işletme içi faaliyetlerin daha etkili ve verimli hale getirilebilmesi için faaliyetlerin daha geniş bir bakış açısıyla gözden geçirilmesi gerekir. Süreç odaklı kıyaslamanın önem kazanmasının nedeni özellikle şirketin ana süreçlerinde yapılan iyileştirmelerin rekabet gücüne ve finanssal sonuçlara doğrudan yansımasıdır.


Performans odaklı kıyaslama: En eski ve en sık rastlanan kıyaslama çalışmasıdır. Ürünlerin yada hizmetlerin doğrudan karşılaştırılması, performans odaklı kıyaslamanın temelini oluşturur. Özellikle ürünlerin parçalarına ayrılması ve dikkatlice incelenmesini içeren bir uygulamadır. Yöneticilerin kendi ürün ve hizmetlerinin rekabet içindeki pozisyonunu belirlemeleri anlamına gelir.


Stratejik kıyaslama: Genel olarak stratejik kıyaslama, şirketlerin nasıl rekabet ettiklerini inceler. Stratejik kıyaslamanın amacı, başarılı olarak kabul edilen işletmelerin ardında yatan stratejiyi ortaya çıkarmaktır. Özellikle işletmelerin orta ve uzun vadeli faaliyetlerinde yönlendirici nitelikte temel kararlar almalarında çok önemlidir.


5. Neler Benchmark Edilir?

1. Yönetim İşlemleri: İnsan, ekipman ve metodların bir ürünün çıkartılması için ortaklaşa çalışmasıdır. Bu yüzden tüm iş birimleri birbirine bağlı prosesler içerirler ve bir hiyerarşik düzen içinde bulunurlar.



Şekil 1. Bağımlı Prosesler

2. Kritik Başarı Faktörleri: Kritik başarı faktörleri müşteri tatminine direkt etkisi olan ve böylece işin başarısını etkileyen durumlar veya değişkenlerdir. Örneğin, maliyeti düşürmek, hisse senedi değerlerini arttırmak, ürün kalitesinde lider olmak gibi.


3. İş Aktiviteleri: Bir prosesin gerçekleştirilmesi için gereken metodlardır. Örneğin, şirket içi değerlendirme bir iş aktivitesidir. Bir diğer örnek ise, ürün kalitesinin değerlendirilmesinde ISO 9000 standart olarak kullanılmaktadır.


Hangi Şirketle Benchmark Yapılır?

Yönetimin hangi şirketle benchmark yapılacağı konusunda dikkatli olması gerekir. Öncelikle şirket hakkında bilgi toplanması gerekir. Bu bilgi çeşitli yayınların araştırılması ya da kişisel ilişkiler yoluyla olabilir. Örneğin, endüstri ödülleri almış, sektöründe belirli bir yeri olan veya uluslar arası kalite ödülü almış şirketlerle benchmark yapılabilir.


6. Benchmarking’ e Başlarken...

Benchmarking sürekli öğrenme prosesidir. Performansı takdirle karşılanmakta olan şirketlerden yararlı bilgiler alınıp, bu bilgileri daha sonra kendi şirketimizde uygulamamız gerekmektedir. Bu işe başlamak yönetim desteği ve çalışan iştiraki gerektirmektedir. Bu desteği ve iştiraki sağlamak için aşağıdaki 5 adım uygulanır:

1. Benchmarking sisteminin gelişimini ve adımlarını anlamak

2. Benchmarking uygulamasının planlanması

3. Benchmarking çalışmalarını gerçekleştirebilecek kalifikasyonu sağlamak

4. Yöneticileri ve çalışanları benchmarkinge katılabilmeleri için eğitmek

5. Benchmarking ten beklentileri açık bir şekilde anlatmak ve şirket çalışanlarına sorumluluk vermek.


6.1. Benchmarking Uygulama Kuralları

  • Hukuka uygun bir şekilde çalışmak

  • Almış olunan bilgi kadar diğer şirkete bilgi vermek

  • Gizliliğe saygılı olmak

  • Bilgiyi şirket içinde tutmak

  • Benchmarking ilişkilerini kullanmak.

  • İzinsiz alıntı yapmamak

  • Baştan hazırlıklı olmak

  • Beklentileri anlamak.

  • Beklentilere uygun olarak hareket etmek.

  • Dürüst olmak

  • Hedef doğrultusunda hareket etmek.


Direkt rakip olan firmalarla yapılacak benchmarking aşağıdaki konuları kapsarsa risk teşkil etmez:

  • Kalite programları ve metodları.

  • İnsan kaynakları yönetimi ve personel idaresi.

  • Çalışan güvenliği ve sağlık.

  • Tesis planlaması.

  • İç denetim uygulamaları.

  • Satın alma ve tedarikçi yönetim.

  • Yasal işlemler.

  • Personel eğitimi ve geliştirilmesi.


6.2. Benchmarking Uygulama Planı

Benchmarking uygulaması şirkette stratejik bir değişiklik gerektirir. Çoğu şirkette benchmarking üst yönetim tarafından çabuk bir şekilde kabul edilebilir. Üst yönetimin benchmarkingi kabul etmesinin 3 ana sebebi vardır:

1. Üretim maliyeti analizi

2. Yeni ürün geliştirme zamanı.

3. Müşteri tatmininin arttırılması.


Benchmarkingin üst yönetimden destek görmesi için şirket içinde çok iyi tanıtılması gerekir. Bu tanıtımların şu adımları içermesi gerekir:

Adım 1. Üst yönetime Benchmarking konusu ve faydaları hakkında bir anlatım yapmak.

Adım 2. Maliyet analizi içeren bir model oluşturmak.

Adım 3. Başarıyı garantileyici bir pilot proje uygulamak.

Adım 4. Ara ve final sonuçlarını üst yönetime rapor etmek.

Adım 5. Çalışma sonucunda tavsiye edilen proses değişikliğinin yapılması.

Adım 6. Uygulamanın sonuçlarının pilot projeyle uygun olması.


Bu pilot proje tamamlandıktan sonra temelli bir benchmark aktivitesi için bir uygulama planı hazırlanır ve üst yönetime sunulur. Uygulama planı şunları içermelidir:

  • Benchmarking politikası

  • Benchmarking faaliyetlerinde çalışacak elemanların sorumluluk tarifleri

  • Benchmarking için bir model proses.

  • Eğitim ve geliştirme gereklilikleri.

  • Arşiv ve dökümanların geriye dönük izlenebilirliği

  • Proses ve yetki verilmesi.

  • Öncelikli benchmarkinh konuları

  • Diğer şirketlerden gizli tutulacak belgelerin tanımı.


6.3. Bencmarking’ in Avantajları Nelerdir?

* Stratejik ortaklar, yani dağıtımcılar, müşteriler ya da yatay ortaklar genelde ortaklarının sağladığı gelişmelerden faydalanır. Dağıtımcı daha yüksek satış düzeyiyle, daha istikrarlı müşterisi olduğu için müşteri daha iyi performans gösteren daha iyi performans gösteren daha istikrarlı bir dağıtımcısı olduğu için faydalanır. Bu nedenle stratejik ortaklıklar genelde kıyaslama ortakları olmak isteyecekler ve belki de kıyaslama şirketine öncelik tanıyıp bilgiye ulaşmasında kolaylıklar gösterecektir.

* Çalışma öncesi, iki şirket birbirini tanıdığı ve genel sunuşlar gerekmediği için zaman tasarrufu sağlar. Şirketler programa katıldıkları için hassas bilgi konusunda herhangi bir sorun olmaz.

* Kıyaslama çalışması sırasında iki şirket arasındaki ilişkileri doğrudan geliştirme olanakları vardır.

* Kıyaslama olmanın bir sonucu olarak ortak söz konusu sürece giderek artan ilgi nedeniyle bazı gelişmeler sağlayabilir. Bu ortak olma olgusunu daha da çekici hale getirir ve karşılığında kıyaslama şirketi için de faydalıdır. Çünkü daha yüksek performansa sahip ortağı olur. Kıyaslama ortağı olmakla ortak, kıyaslamayı nasıl uygulayacağını öğrenir, bu da başka gelişmelere yol açabilir.

* Denemiş kıyaslamalar başarılarını ispat ettikleri hedef değerlerimizin doğruluğunu sağlar.

* Hedeflerde dışa bakma şirket içindeki olası değişime karşı dirençleri kırar.

* Kararlar somut verilere ve değerlere dayanır.

* En iyi uygulamaların öğrenilmesi verimlilik artışı ve teknolojik sıçrama dolayısıyla rekabette avantaj sağlar.

* En iyi uygulamaların şirkete kazandırılmasını sağlar.

* Çalışanların motivasyon ve verimliliğini yükseltir.

* Yeni ve yararlı profesyonel ilişkilerin kurulmasına katkıda bulunur.

* Yeni teknolojik gelişmelerin şirkette uygulanmasını sağlar.

Tablo 2. Benchmarking’in Uygulanıp Uygulanmadığı Durumların Bazı

Kriterlere Göre Karşılaştırılması




6.4. Bencmarking’ in Dezavantajları Nelerdir?

* Bir dağıtımcıyla kıyaslama yapıldığında dağıtımcının “kendini satmak” için bu fırsatı değerlendirmesi, yani daha iyi işleyen ürünlerin ve süreçlerin sunulmasına çok daha fazla zaman ayırması tehlikesi vardır. Herhangi bir stratejik ortağın olduğundan daha iyi görünme isteği olabilir. Bu da, kıyaslama çalışmasına yanlış bilgi girilmesi anlamına gelir.

* Kıyaslama şirketinin stratejik ortaklarının kıyaslama olarak kullanılması projeye harcanan kaynakların doğru kullanılması konusunda hiçbir garanti sağlamaz.

* Kıyaslama ortağı yatay bir ortak ise, örneğin bir ortak girişim şirketi bu ortağın rakip olması olasıdır. Bu da olası bir rakibe avantaj sağlamasına sebep olabilir.

* Eğer iki şirket müşteri-dağıtımcı ilişkisi içine girmişse, fiyat ve teslim koşulları görüşmelerini etkileyebilecek bilgilerin açığa vurulması tehlikesi vardır.

* Stratejik ortaklar yeterince iyi ise, kıyaslama ortağı olarak iyi bir seçim oluşturabilirler. Çünkü genelde bunlar kıyaslama şirketinin gösterdiği gelişmelerden yararlanmak isteyen ortaklar olacaktır.

* Kıyaslama şirketi taraflı bir bilgi ve çalışmanın kapsamı dışında sunuşlara ayrılan zaman konusunda dikkatli olmalıdır. Ancak stratejik ortakların iyi ve uygun bir kıyaslama ortağı olabileceğini de akılda bulundurulması gerekmektedir.


6.5. Benchmarking Merdiveni

Benchmarking uygulaması, yani en iyiden öğrenme süreci, işletmeler için teker teker çıkılacak merdiven basamaklarına benzetilirse; adım atılacak ilk basamak en iyi olduğuna inanılan işletmeyi bulmak ve en iyi ile işletmeyi karşılaştırmaktır. İkinci basamakta, en iyiden öğrenmek ve bu öğrenilenlerin işletmenin kendi süreçlerine adapte edilmesini sağlamak yer almaktadır. Üçüncü basamağa gelindiğinde işletme kendisine daha büyük ve yeni hedefler belirleyecek ve dördüncü basamakta faaliyete geçecektir. Beşinci basamakta benchmarking çalışması sona erecek ve işletme rakipleri arasında üstün duruma gelecektir. Son olarak sektör liderliğini ele geçirecek ve bunu devam ettirebilmek için de sürekli arama, ölçme, değerlendirme ve bilgileri güncelleme faaliyetlerine devam edecektir.


Şekil 2. Benchmarking Merdiveni




6.6. Bencmarking’in Temel Kuralları Nelerdir?

Şirketlerin başarılı bir kıyaslama uygulamasını hayata geçirebilmesi için gerekli olan bazı ön koşulları yerine getirmesi gerekiyor. Bu ön koşullar, şirketin bakış açısını aynı zamanda bu ulaşmak istediği hedefi de ortaya koyar. Kıyaslama çalışmasına hazır olan bir şirket;


* En iyiyi almaya istekli olmalı,

* Liderlerin farkına varmalı,

* Yapısında ‘şeffaf’ olmalı,

* Kendi kıyaslama sürecini ‘sahiplenmeli’ ve uygulamalı,

* Çalışanlarını eğitmelidir.


Kıyaslama, üretimi arttıracak ya da maliyetleri azaltacak yeni bir süreç icat etmek için laboratuar deneyleri yapmak anlamına gelmiyor, tam aksine mevcut sürecin paylaşıma açılması gibi düşünülebilir. Eğer bir işletme verimli bir iş sürecine sahipse, diğerleri için mantıklı olan bu sürecin adapte edilmesidir.


Buna rağmen, şirketler kimi zaman bazı nedenlerden dolayı kıyaslamayı uygulamak istemeyebiliyor. Kıyaslama için gerekli olan detaylı bilgilerin toplanmasının zahmetli bir çalışma süreci veya şüpheli bir faaliyet olarak görülmesi, veri toplamak için üstlenilen maliyetlerin genellikle yüksek olarak değerlendirilmesi bu isteksizliğe neden olabiliyor. Diğer yandan, faaliyet alanında tek olan veya çok yüksek bir rekabet ortamında faaliyet gösteren şirketlerin, kıyaslama yapacak bir şirketin olmadığını da düşünebiliyor.


Kıyaslamanın başarı şartları ise, şöyle sıralanabilir:

* Kıyaslamanın hedefleri özenle belirlenmeli,

* Yeni bir felsefeye uyum sağlanmalı,

* Kıyaslama ‘planlama süreci’nin bir parçası haline gelmeli,

* Üst yönetim kıyaslamanın uygulamasına imkan veren sistemleri kurmalı, geliştirmeli ve mevcut sistemi belirlenen hedefler doğrultusunda çalıştırmalı,

* Şirketin kendi süreçlerini en iyi şekilde anlaması ve sahip çıkması gerekir. Buna göre uygulanabilir süreçler ortaya konmalı,

* Süreç sahiplerince başlatılmalı. Yöneticiler tüm çalışanların uygulamasının sıkı takipçisi olmalı,

* Yetkiler işi yapanlara devredilmeli. Yalın organizasyon içinde, problem çözen ve yaptıkları işi sahiplenen kişiler tam yetki ile donatılmalı,

* Şirketteki insan potansiyelinden tam olarak yararlanmak için kıyaslama sürecine her kademede iş görenlerin tam katılımı mutlaka sağlanmalı. Bireyciliğin yanı sıra kollektif karar alma süreçleri yerleştirilmeli,

* Liderlik sağlanmalı ve iş görenlerle sürekli iletişim kurulmalı,

* Bir yönetim komitesi ve destek yapısı oluşturulmalı,

* Her bir süreci gözden geçirmek için bir takım oluşturulmalı,

* Takımlarda, işlevinde bilgili ve uzman olan bireyler kullanılmalı ve mümkün olan en az sayıda birey takıma alınmalı.

* İş görenler ve takım elemanları eğitilmeli. Eğitim bir yatırım olarak kabul edilmeli ve kıyaslama uygulamasına yoğun eğitimle başlanmalı ve eğitim süreklilik göstermeli.

* Eğitim, yönetim programlarına uyumlu olmalı, yöneticiler yeni liderliğe uyum için eğitilmeliler sağlanmalı,

* Takımın ‘en iyi’ uygulamalarla uğraştığından emin olunmalı,

* Dışarıdaki endüstri araştırılmalı,

* Türünün en iyisi olan şirket bulunmalı, başarılı uygulamalar belirlenmeli ve kullanılmalı,

* Değişim mühendisliğinin, kıyaslama süreci için önemli olduğu unutulmamalı,

* Hedeflenen şirketi yerinde ziyaret etmek için planlar yapılmalı,

* Ziyaretlerden sonra analizler yapılarak gerekli dokümanlar oluşturulmalı,

* Kıyaslama sürecinin başından itibaren değişimin plânlanması ve uygulanmalı,

* Kıyaslamanın sonuçları uygulanmalı ve amaçlarla karşılaştırılmalı,

* Kıyaslama süreci sürekli izlenmeli ve güncelleştirilmeli,

* Başarılı kıyaslama çabaları belirlenmeli ve ödüllendirilmeli.


Tüm bunların ötesinden başarılı bir uygulama için şirket stratejisinde kıyaslamanın yerinin belirlenmemesi en önemli noktayı oluşturuyor.


7. Benchmarking Uygulama Süreci

Benchmarking işletmelere en iyi uygulamaları kazandırarak, onların rekabet avantajı elde etmelerini ve sektörde liderliği ele geçirmelerini sağlayan bir çalışmadır. Ancak işletmelerin, benchmarking uygulamasına başlamadan önce, kendilerine aşağıdaki soruları mutlaka sormaları gerekmektedir:

• Neyi kıyaslamalı?

• En iyisi kim?

• Biz nasıl yapıyoruz?

• Onlar nasıl yapıyor?

• Benchmarking işletmemize ne sağlar?


Benchmarking uygulama süreci ise şu aşamalardan oluşmaktadır:

• Benchmarking konusunun belirlenmesi

• Benchmarking ekibinin oluşturulması

• Benchmarking ortağının belirlenmesi

• Verilerin toplanması ve analiz edilmesi

• Hedeflerin belirlenmesi ve uygulama planının hazırlanması

• Uygulama ve değerlendirme


Benchmarking konusunun belirlenmesi, benchmarking çalışmasının amacına ve başarısına olan etkisi açısından önemlidir. Konusu iyi seçilmeden gerçekleştirilen bir çalışmanın işletmenin iyileştirme çabalarına önemli bir katkısı olmayacaktır. Benchmarking süreci için konu seçiminde Xerox’ un sorduğu 10 sorulu sistem şöyledir:

• İşletmenin başarısında en kritik faktör hangisidir?

• En çok probleme yol açan faktörler hangileridir?

• Hangi ürün ya da hizmetler müşteriye sunulmaktadır?

• Müşteri tatminini hangi faktörler sağlamaktadır?

• İşletme içinde hangi problemler tanımlanmıştır?

• İşletmede hangi kısımlarda rakiplerin baskısı hissedilmektedir?

• İşletmedeki ana harcamalar nelerdir?

• Hangi fonksiyonlar en yüksek maliyet yüzdesini oluşturmaktadır?

• Hangi fonksiyonlar gelişmeye en açık olanlardır?

• İşletmeyi pazarda rakiplerinden ayıran en önemli etkiye sahip fonksiyonlar hangileridir?

Şekil 3. Benchmarking Uygulama Süreci



Benchmarking ekibi benchmarking çalışmasını bir proje olarak düşünüp çalışmanın planlanması, organizasyonu ve bu plan doğrultusunda yürütülmesini sağlamakla görevlidir. Bu ekip genel olarak proje yöneticisi, veri toplama elemanları, analistler ve benchmarking destekleyicilerinden (üst yönetim, personel yardımı, yönetim bilişim sistemleri, yasalar...) oluşmaktadır. Ayrıca ekibin konusunda uzman, gönüllü, etkin iletişim kurabilen, ekip ruhu taşıyan kişilerden oluşması çalışmanın başarısını artıracaktır. Benchmarking çalışmalarında odaklanılan nokta en iyi uygulamalar olmakla birlikte, en iyi uygulamalara sahip işletmelerin aynı zamanda benchmarking yapılan konuda en iyi performansa (üstün sonuçlara) sahip olmaları da önemli olmaktadır.


Benchmarking ortağı; finansal göstergeler (karlılık, satışlar, pazar payı), büyüklük, işletme kültürü, yönetim tarzı, stratejiler, faaliyet ya da süreçlerdeki benzerlikler gibi kriterler geliştirilerek seçilebilecektir.


Benchmarking’in temel kurallarından biri, diğer işletmelerin ürünlerini, hizmetlerini ve süreçlerini anlama girişiminde bulunmadan önce işletmenin kendi süreçlerini, ürünlerini ve hizmetlerini bilmesi gerektiğidir. Bu nedenle başka bir işletme hakkında bilgi toplamaya geçilmeden önce işletmenin kendi güçlü ve zayıf yanlarını belirlemesi, analiz etmesi gerekmektedir. Benchmarking ortağından bilgilerin elde edilmesinden sonra ise, performans farklılıkları ortaya konulmalı ve bu farklılıkların nedenleri araştırılıp, benchmarking ortağının bu performansa nasıl ulaştığı saptanmalıdır.


Benchmarking çalışmalarında hedef; ortağın uygulamalarına yaklaşmak, onun gibi uygulamalara sahip olmak ya da ondan daha iyi olmak şeklinde belirlenebilecektir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken, hedeflerin açık, ulaşılabilir, ölçülebilir, motive edici ve çalışanları yönlendirici olmasıdır. Uygulama aşamasından sonra ise alınan sonuçlar ile hedefler karşılaştırılacak, iyileşme hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığı tespit edilecektir.


8. Stratejik Yönetim Aracı Olarak Benchmarking

Benchmarking kavramı “doğru kararlar alabilmek amacıyla diğer işletmelerin iş bilgilerini analiz etme ve karşılaştırma yolu ile işe yönelik bilgi birikimi yaratabilme süreci” olarak da tanımlanabilmektedir. Aslında bu tanım benchmarking ile ilgili diğer faaliyet ve amaçları kapsamaktadır. Farklı ve çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren ya da rakip işletmelerin yaptıkları işlere yönelik bilgiler toplanıp analiz edilerek karşılaştırma yapılmakta ve benchmarking yapan işletme için yeni bilgiler yaratılmaktadır. Benchmarking çalışmalarında da nihai amaç, doğru kararlar alınabilmesi için işletmede yeni elde edilen bilgilerin uygulanmasıdır. Böylece alınan kararların kalitesi artarken bir yandan da işletmelerin iş performansları gelişme göstermektedir. İşletmeler için rekabette üstünlük sağlamak giderek güçleşmektedir. Karar verme süreci yönetim faaliyetlerinin bir bölümünü oluşturduğundan, benchmarking çalışmaları da yönetim ile ilgili her alanda sürekli devam etmektedir. İşletmelerin iş performanslarını iyileştirmeleri ve varlıklarını sürdürebilmeleri, dış çevredeki değişikliklere uyum sağlayabilmelerine ve rakip işletmelerin faaliyetlerini izlemelerine dayandığı için, benchmarking çalışmalarının stratejik yönetim sürecinde sistematik olarak kullanılmaya başlanması mantıklı olacaktır.


8.1. Stratejik Yönetimde Benchmarking’ in Rolü

Stratejik yönetim, işletmelerin uzun dönemde yaşamlarını devam ettirebilmeleri, sürdürülebilir rekabet üstünlüğü ve ortalama kar üzerinde getiri sağlayabilmeleri için, eldeki tüm üretim kaynaklarının (doğal kaynaklar, insan kaynakları, sermaye, alt yapı, hammadde vs.) etkili ve verimli olarak kullanılması olarak tanımlanabilmektedir. Stratejik yönetim, özel sektör ve kamu sektöründe faaliyet gösteren tüm işletmelerde geleceğe yönelik amaç ve hedeflerin belirlenmesine ve bu hedeflere ulaşılabilmesi için gerekli işlemlerin tespit edilmesine imkan tanıyan bir süreçtir. Stratejik yönetim sürecindeki temel faaliyetler ise şöyle sıralanabilecektir:

Planlama: Gelecek dönemlerde yapılacak faaliyetlerin ve bunların etkilerinin planlanması aşamasıdır.

Uygulama: Fiili iş sonuçlarının elde edilmesi için planlanan faaliyetlerin uygulanması aşamasıdır.

Kontrol: Planlanan faaliyetler ile gerçekleşen sonuçların karşılaştırılması ve sapmalar varsa bunların düzeltilmesini içeren aşamadır.

Şekil 4. Stratejik Yönetim Süreci



Stratejik yönetim sürecindeki faaliyetler ve benchmarking çalışmalarının birbirleriyle olan ilişkilerinde, dört çeşit benchmarking yapılmaktadır:

• Rakiplere ve diğer işletmelere rekabetçi üstünlük sağlayan faktörlere yönelik bilgilerin toplanması ve kıyaslanmasında amaç, işletmeye uzun dönemde rekabet avantajı sağlayacak bilgilerin yaratılmasıdır.

• Rakiplerin ve diğer işletmelerin stratejilerine yönelik bilgilerin toplanıp kıyaslanmasında amaç, başarılı stratejilere ulaşmak ve işletmenin kendi stratejilerinin etkinliğini artıracak bilgileri elde etmektir.

• Rakiplerin ve diğer işletmelerin başarıyla uyguladığı planlama, tasarım, uygulama ve kontrol aşamalarını içeren iş süreçleri ve faaliyetlerine yönelik bilgilerin toplanıp kıyaslanmasında amaç, işletmenin kendi stratejilerinin uygulanmasında etkinliği artırmaktır.

• Rakiplerin ve diğer işletmelerin performans bilgilerinin toplanması ve kıyaslanmasında amaç ise, işletmenin kendi iş performansını karşılaştırmalı olarak değerlendirmek ve geliştirmektir. Bu ilişki Şekil 4’te gösterilmektedir.

Şekil 5. Stratejik Yönetim ve Benchmarking İlişkisi




9. Satış Yönetiminde Benchmarking - Bir ÖRNEK

Kıyaslamada dikkat edilmesi gereken husus, kıyaslama yapılacak kritik konuların ya da faaliyetlerin belirlenmesi ve kıyaslamanın en başarılı örnekler ya da rakiplerle yapılmasıdır. Bu çerçevede kıyaslama, aynı sektörden bir örnekle yapılabileceği gibi farklı sektörden bir örnek ile de yapılabilir. Ancak, kıyaslamanın müşteri tatmini ve kalite artırımı için sistemli bir şekilde yapılması gerekir. Bir başka ifadeyle, kıyaslamanın kalite ve müşteri tatminini yükseltmek amacıyla ilgili nitel ya da nicel kritik faktörler üzerinde yapılması gerekli ve anlamlıdır. Dolayısıyla, satış elemanlarının performanslarının değerlendirilmesinde de satış yöneticisinin dikkat etmesi gereken en önemli hususlardan biri, performans değerlemesinde nicelik ve niteliksel ölçülerin birlikte kullanımı ve tek başına bir kriterle performans değerlemeden kaçınmaktır.


Satış yönetimi açısından kıyaslama, bir yandan genel olarak bütün bir satış organizasyonu için yapılabileceği gibi, tek tek veya satış elemanlarından oluşan takımlar için de yapılabilir. Bu noktada önemli bir husus, kıyaslama amacıyla yapılacak performans değerlendirmelerinde ve sonuçların bildirilmesinde satış yöneticilerinin mümkün olduğunca amaca uygun hassasiyet içinde olmalarıdır. Bir başka ifadeyle, kıyaslama süreci ya da sonucunda ortaya çıkan durumların satış elemanlarına bildirilmesindeki asıl amaç, var olan yetenekleri ortaya çıkarma ve yanlışların farkına varılarak öğrenmeyi artırmak olmalıdır. Bu ise, satış yöneticisinin toplam kalite anlayışı ve birlikte öğrenme anlayışında olduğu gibi, kıyaslama yöntemini kullanabilme becerisini geliştirebilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Kıyaslamada ortaya çıkabilecek bir başka önemli hata ise, satış elemanlarını birbirleri ile karşılaştırırken her türlü kişisel farklılıklarını dikkate almamaktır. Oysa yöneticinin rolü, her durumda insanın evrende tek olduğu düşüncesine sahip olması, bir satış elemanını bir başkası ile karşılaştırmanın sistematik bir hata olduğunu kabul ederek, insanın anlam ve değerinin başkalarıyla benzerliğinde değil, farklılığında olduğunu kabul etmesini gerektirir.


Kıyaslama, satış yönetiminde önemli bir değerleme aracı olarak kullanılabilir. Bu noktada, satış yönetiminin tek taraflı kıyaslamalar içinde olmaması gerekir. Bir diğer ifadeyle, satış yönetimi kıyaslamayı satış elemanlarıyla birlikte gerçekleştirmeli ve zaman içerisinde satış elemanlarının kıyaslama becerilerini artırma amacı gütmelidir. Böylece, satış elemanları kıyaslamanın amacına uygun olarak, kendilerini en iyilerle kıyaslama becerisini kazanacak ve dolayısıyla müşteri tatmini ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi açısından anlamlı sonuçlara ulaşabilecektir. Yani, kıyaslama satış yönetimi açısından tam anlamıyla gelişmeyi sağlayan bir yeni yönetim aracı haline gelebilecektir. Bu noktada, satış yöneticilerinin satış elemanlarına rehberlik etme, danışmanlık yapma ve yetiştirme rollerinin önemi daha açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Add document to your blog or website

Similar:

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı icon2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconTiyatronun Ortaya Çıkışı

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconARAP YAZISININ ORTAYA ÇIKIŞI (I)

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconERMENİ SORUNUNUN ORTAYA ÇIKIŞI

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconÇoklu Zeka Teorisi’nin Ortaya Çıkışı

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı icon1-FİRE VE ZAYİATLARIN TANIMI VE ORTAYA ÇIKIŞI

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconTASAVVUFUN SİSTEM OLARAK ORTAYA ÇIKIŞI

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconI. İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI 1

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı icon1.Öğrenme Gereksinimi ve Öğrenen Organizasyonların Ortaya Çıkışı

2. Benchmarking Kavramının Geçmişi ve Ortaya Çıkışı iconKLÂSİK ARAP EDEBİYATINDA EDEBÎ TENKİDİN ORTAYA ÇIKIŞI

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page