HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ




Indir 172.68 Kb.
TitleHZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ
Page7/8
Date conversion10.04.2013
Size172.68 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.omersabuncu.com/wp-content/uploads/2009/09/hzhatice.doc
1   2   3   4   5   6   7   8

Ek 1: Hz. Hatice’nin Mensubu Bulunduğu Kureyş’in Benî Esed Kolu

Ek 2: Kronoloji


Câhiliye Dönemi

556 - Hz. Hatice’nin doğumu (Fil Vak‘ası’ndan 14–15 yıl öncesi).

569–571 - Fil Vak‘ası (Enûşirvan’ın iktidarının 40 veya 42. yılında).

- Hz. Muhammed’in doğumu (hicretten önce 12 Rebîülevvel 53/17 Haziran 569 Pazartesi veya hicretten önce 9 Rebîülevvel 51/20 Nisan 571 Pazartesi.

578 - Hz Muhammed’in, amcası Ebû Tâlib ile yaptığı Suriye seyahati.

610 - Hz. Hatice’nin İslâm’ı kabul etmesi (İslâm’ın ilk mü’mini).

594 - Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’i kervanının yöneticisi olarak Busrâ şehrine göndermesi.

594–595 - Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber ile evlenmesi.

596 - Oğlu Kâsım’ın dünyaya gelişi.

598 - Kâsım’ın vefatı.

599 - Ali’nin doğumu.

600 - Hz. Hatice’nin kızı Zeynep’in doğumu.

604 - Kızı Rukiye’nin doğumu.

608 - Kızı Ümmü Gülsüm’ün doğumu.

609–610 - Kızı Fâtıma’nın doğumu.

610 - Vahyin inmeye başlaması.


İslâmî Dönem

616 - Hâşimoğulları v e Muttaliboğulları’nın Hz. Peygamber’i korumak üzere Ebû Tâlib mahallesinde toplanması ve müşriklerin bunlara karşı sosyal ve ekonomik boykot uygulamaya başlaması.

619 - Boykotun sona ermesi.

620 - Hz. Hatice ve Ebû Tâlib’in vefatı (Hüzün Yılı).

2/624 - Hz. Hatice’nin oğlu Abdullah’ın vefatı.

- Kızı Rukiye’nin vefatı (Ramazan/Mart).

- Kızı Fâtıma ile Ali’nin evlenmesi (Zilkade/Mayıs veya Zilhicce/Haziran).

3/624 - Kızı Ümmü Gülsüm ile Osman’ın evlenmesi (Rebîülevvel/Ağustos-Eylül).

7/628 - Ebü’l-‘Âs’ın Müslüman olup Hz. Hatice’nin kızı Zeynep ile yeniden evlenmesi (Muharrem/Mayıs).

8/629 - Kızı Zeynep’in vefatı (Safer sonu/Haziran sonları).

8/630 - Hakîm b. Hizâm’ın, Mekke’nin fethinde Hâlid, Hişâm ve Abdullah adlı oğulları ile birlikte İslâm’ı kabul etmesi.

9/630 - Hz. Hatice’nin kızı Ümmü Gülsüm’ün vefatı (Şaban ayı).

11/632 - Kızı Fâtıma’nın vefatı.

36/656 - Oğlu Hind b. Ebî Hâle’nin vefatı.

 Bu çalışma Harran Üniversitesi İslâm Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı’nda yapılan, “Hz. Peygamber’in İlk Hanımı Hz. Hatice’nin Hayatı ve Kişiliği” başlıklı yüksek lisans tezinin özetlenerek makale formatına getirilmiş şeklidir.

1 “Andolsun, onlar sizin için, Allah’ı ve ahiret gününü arzu edenler için güzel bir örnektir. Kim yüz çevirirse şüphesiz Allah, zengindir, hamde lâyık olandır.el-Mümtehine, 60/6.

2 İbn Sa‘d, Muhammed, et-Tabakâtü’l-Kübrâ, Dârü’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2. Baskı, Beyrut 1418/1997, VIII, 13; İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed b. Sa‘îd el-Endelûsî, Cemheretü Ensabi’l-‘Arab, Dârü’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, Beyrut 1403/1983, s. 16.

3 Fil Vak‘ası, “Kâbe’yi yıkmak amacıyla Mekke üzerine yürüyen -Yemen’de hüküm süren Ebrehe’nin sevk ve idaresini yaptığı- Habeş ordusunun, Allah tarafından gönderilen Ebâbil denilen kuşlar vasıtasıyla imha edilmesi olayı”dır. Kureyş kabilesi Mekke ve Kâbe için büyük önem taşıyan bu olayı tarih başlangıcı kabul etmiştir. Bu konuda Kur’an-ı Kerim’de müstakil bir süre vardır. Bk. Fîl, 105/1–5; Fayda, Mustafa, “Fil Vak‘ası”, DİA, İstanbul 1996, XIII, 70–71; Kazancı, Ahmet Lütfi, “Ebrehe” , DİA, İstanbul 1994, X, 79–80.

4 Kandemir, M. Yaşar, “Hatice”, DİA, İstanbul 1997, XVI, 465.

5 el-İsti‘âb’da, “el-Kureşiyye el-Esediyye” ilavesi vardır. İbn ‘Abdilber, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdullah b. Muhammed, el-İsti‘ab fî Ma‘rifeti’l-Ashâb, thk. Ali Muhammed el-Becâvî, Beyrut 1412/1992, IV, 1817; İbnü’l-Esîr, İzzuddîn Ebü’l-Hasan Ali b. Ebi’l-Kerem Muhammed, Üsdü’l-Ğâbe fî Ma‘rifeti’s-Sahâbe, Dârü’ş-Şa‘b, Kahire 1390/1970, VII, 78.

6 İbn Hişâm, Ebû Muhammed Abdülmelik el-Himyerî, es-Sîretü’n-Nebeviyye, thk. Mustafa es-Sekâ, İbrahim el-Ebyârî, Abdü’l-Hafîz Şiblî, Mektebetü’l-‘İlmiyye, Beyrut (t.y.), I, 189 (İbn Hişâm, Sîret-i İbn-i Hişâm Tercemesi, İslâm Tarihi, çev. Hasan Ege, Kahraman Yayınları, İstanbul 2001, I, 252).

7 İbn İshâk, Muhammed b. İshâk b. Yesâr, Siretü İbn İshâk, thk. Muhammed Hamidullah, Erzurum 1401/1981, s. 60 (İbn İshâk, Siyer, çev. Sezai Özel, Akabe Yayınları, İstanbul 1988, s. 395); İbn Sa‘d, VIII, 11.

8 Kandemir, “Hatice”, DİA, XVI, 465; Kazıcı, Ziya, Hz. Muhammed’in Aile Hayatı ve Eşleri, Çamlıca Yayınları, 4. Basım, İstanbul 2003, s. 85.

9 İbn Hazm, s. 171; Kandemir, “Hatice”, DİA, XVI, 465.

10 İbn Hişâm, I, 187 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 249); İbn ‘Abdilber, IV, 1817; İbnü’l-Esîr, VII, 78; İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-‘Âskalânî, el-İsâbe fî Temyîzi’s-Sahâbe, I-VII, Darü’l-Fikr, Beyrut 1421/2001, VII, 82.

11 Kazıcı, s. 85.

12 es-Süheylî, Abdurrahman (ö. 581/1185), er-Ravdü’l-Ünf fi Şerhi’s-Sîretin-Nebeviyye li İbn Hişâm, thk. Abdurrahman el-Vekîl, Kâhire 1967, II, 157; ed-Dûmî, Ahmed Abdülcevâd, Mü’minlerin Annesi Hz. Hatice, çev. Nedim Yılmaz, Hisar Yayınevi, İstanbul 1986, s. 5.

13 Editörler: Ali Budak - İbrahim Çetin, En Öndekiler, Işık Yayınları, İstanbul 2005, s. 24.

14 Kandemir, “Hatice”, DİA, XVI, 465–466.

15 İbn Sa‘d, VIII, 12; İbn Hacer, VII, 82.

16 ez-Zehebî, Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osman (ö. 748/1348), Siyeru A‘lâmi’n-Nübelâ’, thk. Hayrî Sa‘îd, Mektebetü’t-Tevfîkiyye, Kâhire t.y., III, 411; Kandemir, “Hatice”, DİA, XVI, 465.

17 Afzalurrahman, Encyclopaedia of Seerah, Sîret Ansiklopedisi, çev. Yusuf Balcı vd., İnkılâb Yayınları, İstanbul 1996, I, 24-II, 153.

18 el-Belâzürî, Ebü’l-‘Abbas, Ahmed b. Yahya b. Câbir el-Ma‘ruf, Ensâbü’l-Eşrâf, thk. Süheyl Zekkâr-Riyâd Zirikli, I-XIII, Darü’l-Fikr, Beyrut 1417/1996, I, 104.

19 Aynı isimle anılan kabileler içinde en büyüğü Esed b. Huzayma ile anılan kabiledir. Bu kabileyle isimleri aynı olan küçük kabileler ise, Hz. Hatice’nin de mensubu bulunduğu Esed b. ‘Abdi’l-Ûzzâ, Esed b. Cuşam, Esed b. Musliya, Esed b. ‘Abd Menât ve Esed b. Mur’dür. Reckendorf, “Esed”, İA, Eskişehir 1997, IV, 366–368.

20 İbn Hişâm, I, 224 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 296).

21 Hamidullah, s. 66.

22 Hacerülesved, Hz. İbrahim (a) tarafından Kâbe’nin güneydoğu köşesine, tavafın başlangıç noktasını belirlemek amacıyla yerleştirilen taşa verilen isimdir. Öğüt, Salim, “Hacerülesved”, DİA, İstanbul 1996, XIV, 433–435.

23 Süheylî, II, 155; İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İsmâil (774/1372), el-Bidâye ve’n-Nihâye, (Büyük İslâm Tarihi), çev. Mehmet Keskin, Çağrı Yayınları, İstanbul 1994, II, 460.

24 Ficâr savaşları, İslâm’dan önce bazı Arap kabileleri arasında haram aylarda meydana gelen her biri dörder savaştan oluşan, birincisine “Eyyâmü’l-Ficâri’l-Evvel”, ikincisine “Eyyâmü’l-Ficâri’s-Sânî” adı verilen savaşlardır. Hz. Peygamber’in (s) bu savaşlardan birine amcalarıyla katıldığı rivayet edilmektedir. Bk. Algül, Hüseyin, “Ficâr”, DİA, İstanbul 1996, XIII, 52.

25 İbn Sa‘d, I, 105; et-Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr, Târîhü’l-Ümem ve’l-Mülûk, I-XIII, Darü’l-Fikr, Beyrut 1407/1987, II, 369; Süheylî, II, 155; İbn Hacer, VII, 83. Zehebî, bu rivayetin zayıf bir isnatla geldiğini belirtmektedir. Bk. Siyeru A‘lâmi’n-Nübelâ’, III, 412. Ziya Kazıcı da eserinde Huveylid’in ölümüyle ilgili iki tarihe yer verir. Bunların ilkine göre o, Ficâr savaşlarından önce, ikincinse göre ise Ficâr savaşlarında ölmüştür. Bkz. Hz. Muhammed’in Aile Hayatı ve Eşleri, s. 93–95.

26 İbn Sa‘d, VIII, 13.

27 İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdillah b. Ahmed b. Muhammed b. Kudâme el-Cemmâîlî el-Makdisî (ö. 620/1223), et-Tebyîn fî Ensâbi’l-Kureşiyyîn, thk. Muhammed Nayif er-Rüleymî, Beyrut 1408/1988, s. 255.

28 İbn İshak’ta “Zâide” yerine “Zeyd” geçmektedir. Bk. Siretü İbn İshâk, s. 60 (Siyer, s. 133). “Zeyd” kelimesinin erkek ismi olarak kullanıldığı bilinmediğinden bu isim “Zâide” olmalıdır; Zehebî, burayı “el-‘Amiriyye” ilavesiyle verir. Bk. Siyer, III, 412.

29 İbn Hazm, “Cündüb b. Hidm” ilavesi ile verir. Bk. Cemhere, s. 171; İbnü’l-Esîr, VII, 78.

30 Ya da “Mu‘ays”.

31 İbn Hişâm, I, 189 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 252); İbn Sa‘d, bu silsileyi “…el-Esamm b. el-Herem b. Revâha b. Hacer b. ‘Abd b. Ma‘îs b. ‘Âmir b. Luayy b. Gâlib b. Fehm b. Mâlik” farkıyla verir (Tabakâtü’l-Kübrâ, VIII, 11).

32 Fâtıma bint Zâide’nın annesi, Hâle bint ‘Abd-i Menâf b. el-Hâris b. ‘Amr (İbn İshak’ta ‘Amr yerine ‘Abd geçmektedir. Bk. Siretü İbn İshâk, s. 60 (Siyer, s. 395) b. Munkiz b. ‘Amr b. Ma‘îs b. ‘Âmir b. Lüey b. Gâlib b. Fihr, Hâle’nin annesi ise; Kılâbe (İbn İshak’ta “Filane” olarak geçmektedir.) bint Suayd b. Sa‘d b. Sehm b. ‘Amr b. Husays b. Kâ‘b b. Lüey b. Gâlib b. Fihr’dir. Bk. İbn Hişâm, I, 189 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 252). Hz. Hatice’nin diğer anneanneleri için bk. İbn İshâk, s. 60 (Siyer, s.133); İbn Sa‘d, VIII, 11.

33 İbn Hacer, VII, 82.

34 En Öndekiler, s. 19.

35 İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim ed-Dîneverî, el- Ma‘ârif, thk. Servet ‘Ukkâşe, Kahire 1992, s. 219.

36 İbn Kuteybe, s. 219; İbn Hazm, s. 120; eş-Şâmî, Şemsuddîn Ebû Abdillah Muhammed b. Yusuf b. Ali b. Yusuf es-Sâlihî eş-Şâmî, Peygamber Külliyatı, çev. Halil İbrahim Kaçar, Ocak Yayıncılık, İstanbul 2003–2004, IV, 81.

37 İbn Hazm, s. 120.

38 Şâmî, II, 383.

39 İbn Sa‘d, VIII,11.

40 Afzalurrahman, II, 152-153.

41 En Öndekiler, s. 24–25.

42 İbn ‘Abdilber, IV, 1817; Şâmî, XI, 173.

43 İbn Habîb, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Habîb, Kitabü’l-Muhabber, thk. İlze Lichtenstadter, Kütübü’t-Ticâriyye, Beyrut (t.y.), s. 78.

44 Bu silsile İbnü’l-Esîr’de iki şekilde geçmektedir: “Ebû Hâle b. Zürâre b. en-Nebbâş b. Adiyy b. Habîb b. Sürad b. Selâme b. Cirve b. Esîd b. ‘Umer b. Temîm et-Temîmî” ayrıca Ali b. Abdilaziz Cürcani’nin ise bu silsileyi “Ebû Hâle b. en-Nebbâş b. Zürâre b. Vakdân b. Habîb b. Selâme b. Curve b. Üseyyid b. Amr b. Temîm” şeklinde verdiği rivayet edilmektedir. Bk. Üsdü’l-Ğâbe, VII, 79; Makrizî, bu silsileyi “b. Mürr” ilavesiyle vermektedir. Bk. el-Makrizî, Ebû Muhammed Takıyyüddîn Ahmed b. Ali b. Abdülkadir b. Muhammed (ö. 845/1442), İmta‘ü’l-Esmâ‘, thk. Muhammed Abdülhamid en-Nemîsî, Beyrut 1420/1999, VI, 27.

45 Bazı kaynaklarda “Ayiz” olarak geçmektedir. Bk. İbn Seyyidinnâs, Ebü’l-Feth Muhammed b. Muhammed el-Ya’murî, Uyûnü’l-Eser fî Fununi’l-Meğazi ve’ş-Şemâil ve’s-Siyer, Mektebetü Dârü’t-Türâs, Kahire 1413/1992, I, 119.

46 Zehebî, Siyer, III, 412; İbn Hacer, VII, 82.

47 Başka bir okunuşa göre: Uteyyik.

48 Tercümede sehven “Aziz” olarak verilmiştir. İbn İshâk, Siyer, s. 308.

49 İbn Sa‘d, VIII, 11.

50 Bazı kaynaklarda “Amr” olarak geçmektedir. Bk. Makrizî, VI, 27.

51 İbnü’l-Esîr, “el-Mahzûmî” ilavesiyle vermektedir. Bk. Üsdü’l-Ğâbe, VII, 79.

52 İbn Hişâm, I, 187 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 249); İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-Ğâbe’de (VII, 79–80) bu konudaki farklı rivayetlere geniş yer vermektedir.

53 İbn İshâk, s. 229 (Siyer, s. 308); Tahmâz, Abdülhamîd Mahmûd, es-Seyyide Hadîce Ümmü’l-Mü’minîn ve Sebbâkatü’l-Halki ile’l-İslâm, Dârü’l-Kalem, Dimaşk 1410/1990, s. 15.

54 İbnü’l-Esîr, VII, 79.

55 Şâmî, XI, 173.

56 İbn İshâk, s. 229; İbn Hişâm, I, 187 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 249–250).

57 İbn Sa‘d, VIII,12; Makrizî, Hind ve Haris isminde iki erkek çocuğu olduğunu rivayet etmektedir. İmta‘ü’l-Esmâ‘, VI, 27; Zürkânî, Muhammed b. Abdilbaki b. Yusuf el-Mısrî, Şerh ‘ale’l-Mevâhibi’l-Ledünniye, thk. Muhammed Abdülaziz Halidî, Dârü’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, Beyrut 1417/1996, IV, 364.

58 İbn Sa‘d, VIII, 11; İbnü’l-Esîr, VII, 79.

59 İbn Hişâm, I, 187 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, I, 250).

60 İbn Hişâm, IV, 243 (Sîret-i İbn Hişâm Tercemesi, IV, 396); Makrizî, Hz. Hatice’nin ‘Atîk’le evliliğinden dünyaya Abdullah isminde bir erkek çocuk getirdiğini rivayet etmektedir. İmtâü’l-Esmâ, VI, 27.

61 Mudarabe: Bir taraftan sermaye diğer taraftan emek ve çalışma üzerine kurulan bir ortaklık çeşididir. Geniş bilgi için bk. Dini Kavramlar Sözlüğü, Red. İsmail Karagöz, İbrahim Paçacı, DİB Yayınları, Ankara 2005, s. 456.

62 İbnü’l-Esîr, VII, 80.

63 İbn Sa‘d, VIII, 12.

64 Şâmî, II, 142; Dûmî, s. 10.

65 İbn Kesîr, Tarîh, II, 435.

66 Hubâşe, 197 (813) yılına kadar Hicaz-Yemen kervan yolu üzerinde kurulan panayırdır. Burası Mekke’nin güneyinde olup Mekke’ye altı günlük mesafededir. Bk. Kallek, Cengiz, “Hubâşe”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 264–265.

67 Taberî, II, 368; İbn Seyyidinnâs, I, 119; Hamidullah, s. 63–64.

68 Makrizî, I, 15.

69 Cüreş, Yemen’in Mekke tarafına düşen büyük ve geniş şehirlerinden biridir. Harabeleri bugün mevcut olan Cüreş, İslâm öncesi dönemde etrafı surlarla çevrili müstahkem bir vilayetti. Cins develeri, üzümleri ve deri mamülleriyle bilhassa harp malzemelerinde o vakte göre gelişmiş tekniklere sahip olması bakımından şöhret bulmuştur. Geniş bilgi için bk. Önkal, Ahmet, “Cüreş”, DİA, İstanbul 1993, VIII, 137.

70 Afzalurrahman, Hz. Peygamber’in (s) Hatice adına Suriye’ye yaptığı seferden başka, ikisi Hubâşe ikisi de Cüreş’e olmak üzere dört ticarî sefere katıldığını bildirmektedir. Ayrıca Arap yarımadasının doğu kısmında yer alan Bahreyn’e de birkaç sefer yaptığı, bunun Ahmed b. Hanbel’in Müsned’indeki bir hadisle teyit edildiği ifade edilmektedir. Bk. Afzalurrahman, II, 272.

71 Hz. Peygamber’in (s) İslâm öncesi seyahatleri için bk. Şulul, Kasım, İlk Kaynaklara Göre Hz. Peygamber Devri Kronolojisi, İnsan Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2008, s. 123–124; Afzalurrahman, II, 271–277.

72 Taberî, II, 367; Hamidullah, s. 64.

73 Belâzürî, I, 107.

74 Belâzürî, I, 106.

75 İbnü’l-Esîr, VII, 80.

76 Hz. Hatice’nin yanına Meysere’nin yalnız gittiği, Hz. Peygamber’in ise Kâbe’yi tavaf ettikten sonra Hz. Hatice’nin yanına vardığı da rivayet edilmiştir. Kazıcı, s. 89.

77 Belâzürî, I, 107.

78 Taberî, II, 368; İbn Hacer, VII, 83; Kandemir, “Hatice”, DİA, XVI, 465.

79 En Öndekiler, s. 41.

80 İbn Hacer, VII, 82.

81 Taberî, II, 368; Taberî’de geçen “Vasat” kelimesini bazı tarihçiler “Orta” anlamında yorumlayarak, Hatice’nin soy bakımında orta seviyede olduğunu ifade etmişlerdir. Hâlbuki “Vasat” kelimesi şahitlik ve nesep konularında üstünlük ve övgü ifade eder; diğer konularda “Orta” manasına gelir. Nesep yönünden vasat olmak demek; ailenin daha köklü olması ve dağınık olmaması, dolayısıyla soyla ilgili iftira ve iddialardan uzak olması demektir. Âyetlerin de delil olarak gösterildiği geniş bir izah için bk. Süheylî, II, 153; İbn Seyyidinnâs,
1   2   3   4   5   6   7   8

Similar:

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconATATÜRK'ÜN HAYATI VE KİŞİLİĞİ

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconHZ. HATİCE'NİN (R. A) KISACA HAYATI

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconTANITIM LİBYA’NIN VATAN ŞAİRİ: AHMED REFÎK EL-MEHDEVÎ (1898-1961) HAYATI VE EDEBÎ KİŞİLİĞİ

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconPerde açılır ve Hatice sahneye oynayarak girer. Sahne evin salonu görünümündedir. Hatice aşağıdaki şiiri ezberlemeye çalışmaktadır, şiirin bazı dizelerini

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconTasarım Raporu Hatice KURT hatice kurt25@hotmail com Halime ÇELİK halime1756@hotmail com Yeliz MAUNACI yeliz maunaci@hotmail com

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconNazım Hikmet’in Hayatı ve Siirleri Hayatı

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconYaban Hayatı Koruma ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ile İlgili Yönetmelik

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconYaban Hayatı Koruma ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ile İlgili Yönetmelik

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconYABAN HAYATI KORUMA VE YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İLE İLGİLİ YÖNETMELİK

HZ. HATİCE’NİN HAYATI VE KİŞİLİĞİ iconATATÜRK'ÜN ÜSTÜN KİŞİLİĞİ

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page