1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir




Indir 113.1 Kb.
Title1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir
Page1/6
Date conversion13.04.2013
Size113.1 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.sunuslayt.gen.tr/sunular/turkce_ogretmenligi/turkce_ogretmenligi_dokumanlari/TURKCE_G
  1   2   3   4   5   6
- 1 -


KELIME ANLAMI

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir.
Örnek : Ayagim, düsünce kirildi.
G.A
2. MECAZ ANLAM : Sözcüklerin gerçek anlamlarindan tamamen uzak- lasarak kazandiklari yeni anlamli keli-melere "mecaz" denir.
Örnek : Bana ayak yapma!
M.A
3. YAN ANLAM (YAKISTIRMA)
"Masanin ayagi kirildi." cümlesinde oldugu gibi, "ayak" sözcügü hem ger- çek anlamli, hem de mecaz anlamli de- gildir. Çünkü gerçek anlamla bir iliskisi vardir. Bu yüzden örnekteki "ayak" ke- limesi yan anlamlidir.

4. SOMUT ANLAM : Bes duyu orga-nimizin herhangi biriyle algilayabil- digimiz kelimelerdir.
Örnek : Kalem

5. SOYUT ANLAM : Bes duyu orga-nimizin herhangi biriyle algilayamadi-gimiz kelimelerdir.
Örnek : Düsünce

6. ES ANLAMLILIK : Ayni kavrami karsilayan farkli sözcüklerdir.
Örnek : Kafa ------- Bas ( Es anlamli )

7. TERIM ANLAM : Herhangi bir bi-lim, sanat, meslek daliyla veya bir konu ile ilgili özel ve belirli bir kavrami olan sözlerdir.
Örnek : Bitkilerin kökleri kurumus.

8. DEYIM ANLAM : Sözcüklerin bir veya birden fazlasinin gerçek anlamin- dan uzaklasarak yeni bir anlamda kalip- lasmasiyla olusan söz gruplaridir.
Not 1 : Deyimler en az iki kelimeden olusur. Cümle halinde olan deyimler de vardir.
Örnek : Agzini aramak.
Not 2 : Deyimler, çogu zaman kendi anlamlarindan uzaklasmistir.
Örnek : Annem küplere bindi.
Not 3 : Deyimler, genellikle bir eylem bildirdiginden bir eylem gibi çekimlene- bilir. Bu yönüyle atasözünden ayrilir. Atasözleri daima cümle halinde olup yargi bildirirken, deyimler mastar olarak da kullanilabilir.
Örnek : Dil dökmek ( Deyim )
Tatli dil, yilani deliginden çikarir. ( Ata-sözü )
9. ZIT ( Karsit ) ANLAMLILIK : Bir-birine karsit kavramlari karsilayan söz-cüklerdir.
Örnek : Beyaz ----- Siyah ( Zit anlam )
Not : Bir sözcügün zit anlamlisinin o sözcügün olumsuzu degildir.

10. ES SESLILIK ( SESTESLIK ) :
Yazilislari ayni, anlamlari farkli olan sözcüklerdir.
Örnek : Benden sana bir ögüt
Kendi ununu kendin ögüt.

11. YANSIMA : Ses - anlam iliskisi güçlü olan, canli - cansiz birçok varli- gin çikardigi tabiat taklidi seslerdir.
Örnek : Arinin viziltisi rahatsiz ediyor.

12. GENEL ve ÖZEL ANLAM : An-lam kapsami genis olan sözcüklere "ge-nel anlamli sözcük" ; anlam kapsami daha dar olan sözcüklere "özel anlamli sözcükler" denir.
Örnek: Kitap roman Huzur
G.A Ö.A


13. IKILEME : Cümlede anlatimin gücünü artirmak, anlami pekistirmek için bir sözcügün es, yakin, zit anlamli-sinin veya kendisinin tekrar edilmesiyle olusan sözcüklerdir.
Not 1 : Ayni sözcügün tekrariyla olu-san ikilemeler: Yesil yesil dallar
Not 2 : Es veya yakin anlamli sözcük-lerden olusan ikilemeler: Es - dost
Not 3 : Karsit anlamli sözcüklerden olusan ikilemeler : Gece gündüz çalisti.
Not 4 : Yansima sözcüklerin tekrariy-la olusan ikilemeler : Irmak, siril siril akiyor.
Not 5 : Bazi ikilemeler kaliplasmis ol-dugundan ikilemeyi olusturan kelime-lerin yerleri degistirilemez.
Asagi yukari iki yildir görüsmüyoruz.
Yukari asagi iki yildir görüsmüyoruz.
Olmaz
- 2 -
Konu Testi : Kelime Anlami Konu Testi No : 01


1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "çok sıkıntı çekmek, çok yorulmak" anlamında bir deyim kullanılmıştır?

A) Titiz olduğundan,her isi ince eleyip sik dokurdu.
B) Haberi alınca kafası allak bullak oldu.
C) Suçsuzluğunu kanıtlayıncaya kadar,akla karayi seçti.
D) Savurgan oldugundan, iki yakasi bir araya gelmezdi.

2. Asagidakilerden hangisinin es seslisi yoktur?

A) Dal B) Ova C) Kara D) Koru

3. "Güç yetmez gibi görünen büyük, agir isleri basar- mak" anlamina gelen deyim asagidakilerden hangisidir ?

A) Daglar dayanmaz. C) Daglara taslara.
B) Daglari devirmek. D) Daglara düsmek.

4. Asagidakilerden hangisi, "ayagini kesmek" deyimiyle zit anlamlidir ?

A) Ayagini çekmek. C) Ayagini alistirmak.
B) Ayagina dolasmak. D) Ayagina gelmek.

5. "Kokmak" kelimesi asagidaki cümlelerin hangisinde mecaz anlaminda kullanilmistir?

A) Dün pisirilen yemekler kokmus.
B) Her gelisinde üzeri baska bir parfüm kokuyor.
C) Yemekler mis gibi kokuyordu.
D) Ortalik yine savas kokuyor.
6. "Bu konuda, Ali'de az çok bizim gibi düsünüyor." cümlesindeki alti çizili olan kelimenin kattigi anlam asagidakilerin hangisinde vardir?
A) Sorulari, zor da olsa, çözecegim.
B) Herhalde, sinavi basaririm.
C) Bize kirildigini, daha sonra fark ettim.
D) Onun fikirlerine bir parça katiliyorum.

7. Asagidaki cümlelerde geçen alti çizili kelimelerden hangisi, digerlerinden farkli anlamda kullanilmistir?

A) Kuskusuz, bizim köyde olanlari duymussunuzdur.
B) Elbette, bütün çabalarimiz onun içindir.
C) Tabiî ki, orada seni koruyacagim.
D) Sanirim, isimiz aksama kadar biter.

8. Asagidakilerden hangisinde "yol" kelimesi deyim içinde kullanilmamistir?

A) Bir yolunu bulup onu görmeye gittim.
B) Bir gün güzel bir köye yolum düstü.
C) Onu ancak siz yola getirebilirsiniz.
D) Yolda etrafa atilmis çöpler vardi.

9. "Büyük" kelimesi asagidakilerin hangisinde "üstün niteligi olan" anlaminda kullanilmistir?

A) O ayrildigi için büyük üzüntü duyduk.
B) Büyükbabasini görünce boynuna sarildi.
C) Cümle baslarinda büyük harf kullanilir.
D) Her zaman, "Ahmet Bey büyük adamdir." der.
10. "Durgun" kelimesi asagidaki cümlelerin hangisinde gerçek anlamda kullanilmistir?

A) Deniz masmavi, hava durgun, her taraf islakti.
B) Öteki, durgun bir Anadolu köylüsüydü.
C) Kibritin alevinde yüzüne baktim, beyaz, durgundu.
D) Son günlerde babamin isleri durgun.

11. Asagidakilerden hangisi baslanmis bir isin bozulmasi anlamini tasir?

A) Suyu basindan kesmek
B) Saman altindan su yürütmek
C) Suya sabuna dokunmamak
D) Suyu bulandirmak

12. "Hayatindan kaygi duymak" anlaminda olan deyim asagidakilerden hangisidir?

A) Basina karalar baglamak C) Basi yerde olmak
B) Basindan korkmak D) Basina belâ olmak

13. Asagidakilerin hangisinde "Ucu bucagi olmayan bu topraklarda bir an için kayboldugunu sandim." cümle- sindeki alti çizili sözün yerini tutabilecek bir kelime kul-lanilmistir?

A) Insan buraya gelir de bir haber vermez mi?
B) Gördügüm kadariyla orada hiç agaç yoktu.
C) Böyle genis bir çiftligimin olmasini isterdim.
D) Sonsuz gökyüzüne bakinca çocuklugunu hatirladi.

- 3 -

CÜMLE ANLAMI


1. ÖZNEL YARGI : Kisiden kisiye degisen, dogru ve- ya yanlis oldugu kanitlanamayan yargilardir.
Örnek : En güzel renk mavidir.

2. NESNEL YARGI : Dogrulugu veya yanlisligi kisi-den kisiye degismeyen ve kanitlanabilir bir özellik tasi-yan yargilardir.
Örnek : Sanatçinin iki siir kitabi çikti.

3. DEGERLENDIRME : Bir sanat eserinin, sanatçinin veya herhangi bir durumun iyi ya da kötü yönlerini orta-ya koymaktir.
Not 1 : Degerlendirmeler, kimi zaman öznel, kimi zaman nesnel olabilir.
Örnek : Sairin siirleri insani derinden etkiliyor. ( Öznel )
Romanda kisiler gerçek yasamdan alinmis. ( Nes-
nel )
Not 2 : Bir seyin oldugu gibi anlatilmasi, o sey üzerinde yorum yapilmamasi degerlendirme degildir.
Örnek : Uzun boyluydu.(Yorum yok-Degerlendirme yok.)

4. NEDEN ( SEBEP ) - SONUÇ : Bir eylemin hangi gerekçeyle veya hangi nedenden dolayi yapilmasidir. Bunu bulmak için yükleme "niçin" sorusu sorulur.
Örnek : Konustugu için siniftan atildi.

5. KOSULA BAGLILIK : Bir eylemin veya bir duru-mun gerçeklesebilmesi için önceden olmasi gereken bas-ka bir durumun varligina "kosula baglilik" denir.
Örnek : Kitabi vermek üzere aldi.

6. MECAZLI ANLATIM : Mecaz anlamli kelimelerin kullanildigi cümlelerle yapilan anlatimdir.
Örnek : Karsi daglar asirlardir uyuyor.

7. KARSILASTIRMA : Bir düsünceyi ya da kavrami daha anlasilir hâle getirmek için onu, baska bir düsünce veya kavramla herhangi bir yönden, benzer ya da farkli yönden kiyaslamadir.
Örnek : Hakan, Murat kadar çaliskandir.

8. DOLAYLI - DÜZ ANLATIM : Cümle içinde bas- kasina ait bir sözü, cümleyi söyleyenin, kendi söyleyisine göre degistirerek aktarmasidir.
Örnek : Kardesim bana "Kitap okuyacagim." dedi. ( Söz degistirilmedigi için düz bir anlatimdir. )
Kardesim bana ders çalisacagini söyledi. ( Söz de- gistirildigi için dolayli anlatimdir. )

9. TANIMLAMA : Bir seyin ne oldugunu anlatan ve "Bu nedir?" sorusuna cevap verebilen cümlelerdir.
Örnek : Isimleri etkileyen sözcüklere sifat denir.

10. ÜSLÛP : Bir sanatçiya özgü duyus, görüs, anlayis, anlatis özelligiyle, teknik, renk, güçlendirme ve söyleyis tarzidir.
Örnek : Sanatçi, hikâyesinde deyimleri çok kullanmis.

11. ÖNYARGI : Bir olay veya kisiyle ilgili degisik se- beplerden dolayi önceden edinilen olumlu veya olumsuz yargilardir.
Örnek : Bu kitap çiktiginda çok tutulacak.
12. IHTIMAL ( OLASILIK ) : Bir olayin veya herhangi bir seyin görünüse göre olacagini sanma.
Örnek : Bugün yagmur yagabilir.

13. VARSAYIM : Bir durumun sonucunun ne oldugunu bilmeden onu kendimize göre bir sonuca baglamaktir.
Örnek : Diyelim ki bu olay gerçek degil.

14. ÖNERI : Bir konuda eksik görülen herhangi bir seyin nasil giderilebilecegine dair teklif getirmektir.
Örnek : Sabahleyin ders çalisirsa daha iyi olur.

15. ELESTIRI : Bir insani, bir eseri, bir konuyu dogru ve yanlis yanlarini bulup göstermek için incelemektir.
Örnek : Yazar, tek boyutlu kisiler olusturmus.

16. CÜMLE OLUSTURMA : Bunda dikkat edilecek husus "yüklem" dir. Kuralli cümlelerde yüklem sonda olacagindan yüklem olabilecek ifadeyi veya kelimeyi numarali ifadelerden seçip digerlerini de anlamli ve mantikli bir siralamaya sokabiliriz.

17. VECIZE : Bir duyguyu, bir düsünceyi kisa ve öz bir sekilde anlatan, kim tarafindan söylendigi bilinen güzel sözlerdir.
Örnek : Olmaya devlet cihanda bir nefes sihhat gibi.
Kanûnî Sultan Süleyman

18. ATASÖZLERI : Kim tarafindan söylendigi bilinme-yen, az kelimeyle anlatilmis ve halka mâl olmus kisa, sade, özlü sözlerdir. Örnek : Su testisi su yolunda kirilir.


- 4 -
Konu Testi : Cümle Anlami Konu Testi No : 02


1. Asagidaki atasözlerinden hangisinde "etkilenme" söz konusu degildir?

A) Ates olmayan yerden duman çikmaz.
B) Körle yatan sasi kalkar.
C) Üzüm üzüme baka baka kararir.
D) Kir atin yaninda duran ya huyundan,ya suyundan...

2. I. bazilari sonradan büyüklük kazanir.
II. bazilarini da
III. zorla büyük
IV. bazilari da büyük olarak dogar.
V. yaparlar

Yukaridaki cümle parçaciklarinin anlamli ve ku- ralli bir cümle olusturan siralanisi asagidakilerden han- gisidir?

A) I - IV - II - III - V C) III - II - V - IV - I
B) IV - II - I - III - V D) IV - I - II - III - V

3. "Mevsimlere ... olmayan, yagmurlarin dilinden ... " cümlesi en uygun olarak hangisiyle doldurulabilir?

A) ilgisi - bilir C) hasret - çeker
B) meyli - anlayamaz D) saygili - dönmez

4. "Su uyur, düsman uyumaz." ifadesi için asagidakiler- den hangisi söylenir ?

A) Atasözü B) Deyim C) Tekerleme D) Özdeyis

5. "Kötü kisilerle dostluk kuran, onlarin davranislarin- dan etkilenir." anlamina gelen atasözü, asagidakilerden hangisidir?

A) Her agaç kökünden çürür.
B) Sinek küçüktür, ama mide bulandirir.
C) Bir kötünün yedi mahalleye zarari vardir.
D) Körle yatan sasi kalkar.

6. "Her seyin eskisi ortadan kalkar, kaybolur, piyasa- dan çekilir, fakat kitabin böyle degil." cümlesinden asagidakilerden hangisi çikarilamaz?

A) Kitap her zaman önemlidir.
B) Kitaplar hiçbir zaman degerini kaybetmez.
C) Kitaplar etkisini yitirmez.
D) Kitaplarda anlatilanlar yenilenmelidir.

7. Asagidakilerin dizelerin hangisinde "neden - sonuç" iliskisi vardir?

A) Aksam üstüne dogru, kis vakti
Bir hasta odasinin penceresinde
B) Kizilirmak parça parça olaydin
Her parçan bir yerlerde kalaydin.
C) Kalbim yine üzgün seni andim da derinden
Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden.
D) Ekin biçtim tarlalarinda demet demet
Kaval çaldim, koyun güttüm yaylalarinda

8. Asagidaki cümlelerin hangisinde yorum söz konusu- dur?

A) Bahar yine insanin gönlünü ferahlatan güzelliklerle kapimizi çaldi.
B) Ülkemizde hemen her yil basilan kitaplarin sayisi üzerinde arastirma yapiliyor.
C) Son yillarda ülkemizde çok fazla siir kitabi yayin- laniyor ve satiliyor.
D) Bir kitap bes binden fazla basilamiyor ülkemizde.


9. "Tabak tabak yemek yedi;ama yine de doymadi." cümlesindeki alti çizili sözün kattigi anlam asagidakilerin hangisinde vardir?

A) Çocuklar onar onar saymayi ögrendiler.
B) Onlar tatli tatli sohbet ediyorlar.
C) Istasyona kosa kosa gelmisler.
D) Kirlarda kucak kucak çiçek topladik.

10. "Cahit Sitki, genç bir sair olmali. Ama niçin bu gençlik bir sabah günesi gibi sen, coskun, umutlu ve gü ler yüzlü degil? Niçin onda, hayatin senligi, istegi ve coskusu yok."
Bu sözleri söyleyen bir yazar, asagidakilerden hangi- siyle nitelendirilebilir?

A) Kisi sorunlariyla ilgilenen.
B) Sairin sorunlarina ilgisiz davranan.
C) Yasam gerçeklerini yadirgayan.
D) Karamsarligi gençlige yakistirmayan.

- 5 -
Konu Testi : Paragraf Konu Testi No : 03


1. Asagidaki cümlelerde bir paragraf olusturuldugunda hangisi ilk cümle olabilir?

A) Hatta halk arasinda hikâye denilince masal akla gelir.
B) Halk hikâyeleriyle masal arasinda benzerlikler var.
C) Masallar genellikle düz yazi biçimindedir.
D) Halk hikâyelerinde ise, nazim ve nesir iç içedir.

2. "Her eserden yeni bir öz getirmesini, orijinal olmasini istemek hakkimizdir.Fakat etki altinda kalmak orijinal olmaya mani degildir ki... Orijinalin tarifi taklit edilmeyenidir."

Asagidakilerden hangisi parçada vurgulanmak istenen düsünceyle ayni dogrultuda degildir?

A) Bir yazar:"Geothe 'yi okumuyorum , çünkü etkileni- yorum ." diyordu.
B) Roma'nin en erisilmez devri Yunan etkisiyle dolu- dur.
C) Seyh Galip etki altinda kaldigini gururla söylemistir.
D) Klasikler etki altinda kaldiklarini itiraf degil iddia ederlerdi.

3. "Simdiye kadar seksen kitabim yayimlandi. Bunla- rin hepsi bana, sanki yazacagim seksen birinci kitabi- min müsveddesiymis gibi geliyor." diyen bir yazar için asagidakilerden hangisi söylenebilir?

A) Basarili eserler verememistir.
B) En mükemmele ulasmak düsüncesindedir.
C) Basarisizliktan yilmayan birisidir.
D) Yazdiklarindan memnun degildir.

4. "Sirtina bal sürüp ,tavus tüylerinin üstünde yuvarla- nan ve sonra tavus meclisine girmeye yeltenen meshur karganin talihine güven yoktur.Böyle tipler, sahip ol- duklari yaratilis ifadesinin dis planda taklitçisi ,sahte özenislerle bilhassa siir sahasinda hemen enselenmeye mahkumdur."
Yukaridaki paragrafta anlatilmak istenen nedir?
A) Baskasindan etkilenmeyen sair yoktur.
B) Taklide dayali eserler orijinallerinden kolaylikla ayirt edilir.
C) Tavus kusu gibi ,siiri süslemeye çalismak bosunadir.
D) Sairler, mutlaka büyük adamlardan etkilenmelidir.

5. "Bugünün sairleri dünkülerin söylediklerine benzer gazeller yazmaya kalkti mi nedir istegi neye yarar an- lamiyorum bir türlü.Güzellik çagdan çaga degismezse, bizden önce gelenler bu bulmuslar da biz artik arama- yacaksak bugün de siir yazmanin ne manasi var? Es- kiden kalanlar örnegin Karacaoglan'in üç bes kosma- siyla Baki' nin birkaç gazelini nemize yetmez?"

Yukaridaki paragrafta anlatilmak istenen düsünce asa- gidakilerden hangisidir?

A) Asil begenilen siirler,uzun uzun düsünüldükten sonra anlasilanlardir.
  1   2   3   4   5   6

Add document to your blog or website

Similar:

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconA. ANLAM BAKIMINDAN KELİMELER Kelimelerin taşıdıkları anlamları maddeler hâlinde sıralayalım. GERÇEK ANLAM (TEMEL ANLAM)

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir icon1. Gerçek Anlam Mecaz Anlam Çokanlamlılık Sesteşlik Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconSÖZCÜKTE ANLAM Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin karşılarına anlam özelliklerini (gerçek, yan, mecaz) yazınız

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconSÖZCÜKTE ANLAM GERÇEK VE MECAZ ANLAM

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir icon1 TÜRKÇE – GERÇEK, MECAZ, TERİM ANLAM

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir icon1. Çoğunlukla gerçek anlamından ayrı bir anlam taşıyan, en az iki sözcükten oluşan kalıplaşmış söz ya da sözcük gruplarına ne denir?

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconKONU 1-Eş anlam 2- Karşıt anlam 3-Eş sesli 4-Yakın anlamlı kelimeler 5-İsim

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconTek başlarına anlamları olmayan, başka kelimelerle öbekleşerek değişik ve yeni anlam ilgileri kuran, birlikte kullanıldıkları kelimelere cümlede anlam ve görev

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconBilgisayar ağları elektronik haberleşmenin ve sayısal tabanlı uygulamaların temel yapı taşı durumuna gelmiştir. Artık yalnız başına bir bilgisayar bir anlam

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir iconGörüntü işleyicileri alanında geliştirmeler, temel algoritmaları anlamak ve uygulamak. Gerekli makalelerin anlamasını sağlayacak altyapı oluşturmak, gerçek

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page