ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ




Indir 127.5 Kb.
TitleÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ
Date conversion15.04.2013
Size127.5 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.aoa.edu.tr/ozder/files/15.ÇOKTAN SEÇMELİ SINAVLAR.doc
BÖLÜM XV

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLER


  • Çoktan Seçmeli Testlerin Tanımı

  • Çoktan Seçmeli Maddelerin Öğeleri

  • Çoktan Seçmeli Testlerin Özellikleri

  • Çoktan Seçmeli Madde Tipleri

  • Seçmeli Sorularda Çeldiricilerin Yazılması

  • Madde Yazımında Uyulması Gereken Noktalar



BÖLÜM IV

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLER


Bu bölümde, çoktan seçmeli testlerin tanımı, çoktan seçmeli maddenin öğeleri, çoktan seçmeli testlerin özellikleri, çoktan seçmeli madde tipleri ve test maddelerinin yazılması üzerinde durulmuştur.


Çoktan Seçmeli Testlerin Tanımı

Seçmeli testlerin başlıca özelliği, bu testlerde öğrenciye, her soru ile birlikte cevabı ve onun cevabı sanılabilecek olan ifadeler verilmesi ve öğrenciden, bunlardan hangisinin sorulan sorunun cevabı olduğunu belirtmesinin istenmesidir (Özçelik, 1992: 138).Çoktan seçmeli testletde puanlanabilen en küçük birime madde denir.


Çoktan Seçmeli Maddenin Öğeleri

Aşağıda verilen örnek test maddesinde, maddeyi oluşturan öğeler ele alınıp açıklanmıştır.


Madde Kökü Aşağıdakilerden hangisi bir yönüyle diğerlerinden farklıdır?


Seçnekler A) Konuşmak B) Söylemek C) Anlatmak D) Dinlemek



Doğru Yanıt: C Çeldiriciler: A, B, D


Madde Kökü: sorunun sorulduğu, diğer bir deyişle davranışın mevcut olması halinde ortaya çıkmasını sağlayacak uyarıcının sunulduğu kısımdır (Baykul, 2000: 302).


Seçnekler: Madde kökünün altında verilen yanıtların tümüne seçenekler denir. Seçnekler çeldiriciler ve doğru yanıt olarak iki kısımdan oluşur.


ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ





  1. Cevabı öğrenciler yazmadığından, çoktan seçmeli testlerde ölçmeye yazı yazma süresi, yazı güzelliği, fikirlerin kompoze edilmesi gibi başka davranışların karışması söz konusu değildir; bu durum sınavın geçerliğini yükseltir.


2.Öğrenciler cevabı yazmaya zaman ayırmadıklarından, belli bir zaman süresinde daha çok soruyu cevaplayabilirler. Bu durum sınavda yoklanacak davranış sayısını artıracağından çoktan seçmeli sınavların kapsam geçerliği diğer sınavlara kıyasla daha yüksektir.


3.Öğrenciler cevabı kendileri yazmayıp verilenler arasından işaretledikleriden, davranışların köklü biçimde ölçülmeyeceği, ancak hatırlama düzeyindeki bilgi ve becerilerin ölçülebileceği şeklinde iddialar vardır. Buna karşı, iyi soru yazmak suretiyle çok köklü davranışların ölçülmesinin mümkün olduğu, konunun madde yazma becerisiyle ilgili olduğu görüşünde olan uzmanlar da vardır. Belirtmek gerekir ki, sentez gibi bazı üst düzey davranışların çoktan seçmeli testlerle yoklanması mümkün değildir. Ancak, bilgi, kavrama, uygulama, analiz hatta değerlendirme basamaklarındaki davranışların çoktan seçmeli testlerle yoklanması mümkündür. Hatta çoğu halde, maddenin iyi yazılması şartıyla bazı davranışların daha köklü şekilde ölçülmesi ve öğrenciye tartışmaların yaptırılması bile mümkündür.


4.Soru sayısının fazlalaşması bu sınav türünde başka bir istenmeyen değişkenin ölçmeye karışmasına neden olur. Bu, okuma hızıdır. Öğrencilerin okuma hızları birbirinden farklı olduğu için soru sayısı arttıkça okuma hızı değişkeninin etkisi artar. Ancak, bu değişkenin etkisi yazma değişkeninin etkisine kıyasla daha azdır.


5.Bu tip sınavlarda soru hazırlama diğerlerine kıyasla daha zor ve zaman alıcıdır. Öğretmenlerin biraz beceri sahibi olmaları gerekir.


6.Çoktan seçmeli testlerle yapılan sınavlarda cevap kağıtlarının okunması çok kolaydır. Cevap kağıtlarını okuyup puanlamak için ilgili alanda bilgi sahibi olmaya bile gerek yoktur. Bir cevap anahtarıyla kolaylıkla ve hızla okunabilir. Hatta makine ile puanlama imkanı vardır. Günümüzdeki puanlama makineleri saatte 40 000’den fazla cevap kağıdını puanlayabilmektedir.


7.Soruların doğru cevapları soruyla birlikte verildiğinden ve öğrenci doğru cevabı verilenler arasından seçtiğinden puanlama tam objektif olarak yapılabilmektedir. Kısmi puanlama mümkün olmadığından puanların puanlayıcıya göre değişme durumu da söz konusu değildir. Kısaca çoktan seçmeli testlerde puanlama güvenirliği tamdır. Bu durum çoktan seçmeli testler için önemli bir avantaj oluşturur.


8.Çoktan seçmeli testler sağlam istatistiksel temellere dayanır, matemetiksel modelleri vardır. Bu modeller yardımıyla soruların ve sınavın güçlüğü ve sınavın geçerlik, güvenirlik ve diğer özellikleri sayısal olarak hesaplanabilir; hata istenilen özelliklere sahip ölçme araçları hazırlanabilir.


9. Çoktan seçmeli testler farklı öğrenim düzeylerinde başarıyla kullanılabilir.


10.Çok değişik madde tipleri olduğundan davranışların yoklanması için farklı soru alternatifleri vardır.


11.Çoktan seçmeli testlerde doğru cevabın şansla bulunması olasılığı vardır. Bu özellik çoktan seçmeli testlerin en çok eleştiri alan kısmıdır. Ne yazık ki, istatistiksel yollarla bazı düzeltme imkanlarının olmasına rağmen, şans başarısının tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir.


Kaynak: Baykul, Yaşar İlköğretimde Matematik Öğretimi 1999.


Dikdörtgen olanın üzerine “X” koyunuz.


En küçük olanı daire içine alın.


En ağır olan taşın üzerine “X” koyunuz.


Üçüncü ağacı daire içine alın.


Yarı beyaz olan şekli daire içine alın.


Altıyı gösteren saatın üzerine “X” koyunuz.


Birbirine benzmeyen iki harfi daire içine alın.


Kaynak: Linn L. Robert ve Grounland E. Norman Measurement and Assessment in Teaching adlı eserden yararlanarak uyarlanmıştır. s: 184


ÇOKTAN SEÇMELİ MADDE TİPLERİ


Aşağıdaki madde tipleri en çok kullanılan maddelerdir. Hangi maddenin testin kapsamına alınacağı davranışın iyi bir biçimde analizini gerektirir. Daha sonra davranışı en iyi ölçebilecek olan madde tipi belirlenir.


1.Her zaman tek bir doğru cevabı olan maddeler

Bu tip maddelerde madde kökünde sorulan sorunun kesin olarak tek bir doğru cevabı vardır, diğer bütün cevaplar yanlıştır (Baykul, 1999:515). Baykul’a göre, bu tip sorularda kökte “aşağıdakilerden” kelimesi kullanılarak cevaplayıcı seçeneklere yönlendirilmemelidir (1999: 516).


Örnek:

1.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin başkenti hangi şehirdir?

a.Mağusa b.Girne c.Lefkoşa d.Güzelyurt


2. 42 sayısının 5/3’ünün 6 fazlası kaçtır?

a.76 b.51 c.33 d.20


3. “Sınıfça bahçeye diktiğimiz ağaçlar epeyce büyüdü.” cümlesinde hangi kelime zarftır?


a.Diktiğimiz b.Epeyce c.Ağaclar d.Bahçeye


2.En doğru cevabı olan maddeler

Bu madde tipinde verilen cevaplardan hangisinin en doğru olduğu sorulur. Kökteki sorunun birden çok doğru cevabı var ve bunlar arasında da kesin bir doğruluk sırası söz konusu ise bu yola başvurulur (Özçelik, 1992:139). Eğer kökteki sorunun cevabı birden fazla fakat bunlar arasında kesin bir doğruluk sırası yoksa, böyle sorular yapma yoluna gidilmemelidir (Özçelik, 1992:139).


Örnek

1.Türkiye’de elektrik üretimi önemli ölçüde barajlardan sağlanmaktadır. Bunun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?


a.Kömür yataklarının yetersizliği

b.Akarsuların uygunluğu

c.Ekonomik oluşu

d.Nükleer santrallere karşı tepkiler


2.Yıldırım tehlikesi olduğu durumlarda öncelikle aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?


a.Radyo dinlemek

b.Televizyon izlemek

c.Telefon etmek

d.Elektriği kesmek


Her seçenek doğru olmalıdır. Bu bir derecelendirmeye göre olmalıdır. Yukarıdakilerden hepsi veya hiçbiri seçenekleri kullanılmamalıdır.


Bu tip maddelerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta doğru cecabın tartışma getirmeyecek derecede diğer seçeneklerden sorudaki derecelendirmede daha üstün olmasıdır. Bu madde tipinde üst düzey soruların ölçülmesi mümkündür.


3. Bileşik cevap gerektiren maddeler

Bu madde tipi, birden fazla cevabı bulunan soruların yoklanmasında en çok başvurulan ve çok kullanışlı olandır. Kullanışlılığının önde gelen sebepleri arasında seçenek bulmadaki kolaylığı gelir.


Örnek


I.Fare, başını deliğinden çıkararak sordu

II. “Ne istiyorsun? ”

III.Karga cevap verdi

IV. “Seninle dost olmak istiyorum”

V. Fare, karganın bu sözüne kanmadı


1.Bu konuşmanın hangi cümlelerine iki nokta konmalıdır?


a.I ve II b.III ve V c.II ve V d.I ve III


2.Aşağıdakilerden hangileri fiziksel değişmedir?

I.Mumun eriyerek sıvı hale gelmesi

2.Şekerin yanarak sıvı hale gelmesi

3.Besinlerin yanarak enerjiye dönüşmesi

4.Buzun erimesi


a.1 ile 2 b.3 ile 4 c.1 ile 4 d.2 ile 4


3.Aşağıdakilerden kaç tanesi doğrudur?

I. Bileşik kesirde payda, paydan büyüktür.

II. Payı paydasından büyük olan kesir bileşik kesirdir.

III. Payı paydasından küçük olan kesir, basit kesirdir.

IV. Her basit kesir, her bileşik kesirden küçüktür.

V. 7.5/ 9.?=35/36 ise ? yerine 4 yazılmalıdır.


a.4 b.3 c.2 d.1

Üst düzey davranışların ölçülmesi için uygun bir madde türüdür. Ayrıca bu madde tipinin çeldiricilerinin yazılması oldukça kolaydır.

4.Olumsuz madde tipi


Madde kökü olumsuz ifade edilen maddelere olumsuz madde tipi denir.


Örnek

1.Aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlış yazılmıştır?

a.Fazla bağırmaki sesin kısılmasın.

b.Bir de baktım ki adamlar birbirine sarılmış.

c.O zaman gördü ki küçük çocuk ağlıyordu.

d.Bir ceket giymiş ki yerleri süpürüyordu.


2.Aşağıdakilerden hangisi maddeyi tanıtan bir özellik değildir?

a.Koku b.Tat c.Renk d.Biçim


3.Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

a.0,5=1/2 b.1/4=0,25 c.0,4=1/5 d.4/5=0,8


Olumsuz ifadenin altı mutlaka çizilmelidir.


5.Kökü eksik cümle tipindeki maddeler






Cümlenin sonuna her zaman ..............

a.nokta konur.

b.virgül gelir.

c.özne gelir.

d.hiçbir şey gelmez.


Madde kökünde verilen cümle her seçenek ile anlamlı ve dil kurallarına uygun bir cümle oluşturabilmelidir.


6.Ortak madde köklü maddeler


Örnek

1-5. sorular aşağıdaki şiire göre cevaplandırılacaktır.


BİR ÇOCUK

Dediler ki: “- Yok baban,

Babanı aldı vatan.”

Meğer burada yatan

Senmişsin babacığım!


Davullar çala çala

Köylü döküldü yola.

Ne güzeldi alayla

Gidişin babacığım


Kaldın diye askerde,

Anam uğradı derde

Bu tenha tepelerde

Ne işin babacığım?

Kemalettin KAMU


1.Yukarıdaki şiire göre çocuk nerede olabilir?

a.Mezar başında

b.Köylüler arasında

c.Anasının yanında

d.Alayın içinde


  1. Davullar çala çala

Köylü döküldü yola.”


Yukarıdaki iki mısranın kurallı bir cümle haline getirilişi nasıl olur?


a.Köylü yola döküldü, davullar çala çala.

b.Yola köylü döküldü davullar çala çala.

c.Davullar çala çala yola döküldü köylü.

d.Köylü, davullar çala çala yola döküldü.


  1. Şiirin ikinci dörtlüğünde (kıtasında) ne anlatılmaktadır?

a.Çocuğun babasının vatan için öldüğü.

b.Delikanlıların askere uğurlanışı.

c.Anasının dertli oluşu.

d.Çocuğun babasının tenha tepelerde oluşu.


4.Vatan için ölene ne denir?

a.Kahraman b.Gazi c.Şehit d.Fedai


5.Aşağıdaki ifadelerden hangisi, çocuğun babasının tenha tepelerde bulunuş sebebini açıklar.

a.Köyün yaşayışına ayak uyduramadığı.

b.Ailesinin geçimini temin etmek için çalıştığı.

c.Vatan gibi kutsal bir gaye uğruna öldüğü.

d.Ailesine, köyüne ve bütün insanlara küstüğü.


7.Ortak seçenekli madde tipleri


(1.-3. soruları için)

Aşağıda verilen bir grup tanım ile seçeneklerde verilen kavramları doğru olarak eşleştiriniz.


a.Kas b.Omurilik c.Refleks d.Beyin


1.Düşünmeden isteğimiz dışında otomatik olarak meydana gelen hareketler.


2.Kemiklerimizin ve iç organlarımızın hareketini sağlayan yapı.


3.Beynimizin arka tarafından aşağı doğru küçük parmağımız kalınlığında beyaz renkli bir organdır.


Bu madde tipinde verilen seçenekler ile sorular aynı sayıda olmamalıdır.

Soru sayısının seçeneklerden çok veya az olması maddenin geçerlik ve güvenirliğini artırır.


8.Gizli cevaplı madde tipi


Atatürk’ün doğdu yerin ilk harfi aşağıdakilerden hangisidir?

a.A b.S c.E d.İ


Bu madde tipi çağrışım yoluyla cevapların hatırlanmasını engellemek için kullanılabilir.


SEÇMELİ SORULARDA ÇELDİRİCİLERİN YAZILMASI

Seçmeli sorularda çeldirici, kökteki sorunun cevabı olmayan seçenek demektir. Bazı seçmeli sorularda çeldiriciler, kökteki sorunun değil, başka soruların cevabı olabilecek ifadelerdir. Tek doğru cevaplı sorularda genellikle durum böyledir. Bazı seçmeli soruların çeldiricileri, kökteki soruların cevabı bulunurken yapılmış olabilcek yanlışlar veya düşünme hataları yüzünden doğru cevap olduğu sanılabilecek ifadelerdir. En doğru cevabın bulunmasını isteyen sorularda çeldiriciler, kökteki sorunun cevabı olan fakat en doğru cevabı olmayan ifadelerdir. Birleşik doğru cevaplı sorularda ise çeldiriciler, bazı durumlarda tümüyle doğru olmayan cevaplı bir araya getiren, bazı durumlarda ise doğru olan ve olmayan cevapları bir araya getiren, bazı seçeneklerdir. Doğru olmayan cevabı isteyen olumsuz cevaplı sorularda ise çeldiriciler, aslında doğru cevap olan ifadelerdir. Kökteki sorunun cevabı olmayan ifade istendiği için cevap olan ifadeler birer çeldirici haline gelmiştir (Özçelik, 1992: 140).


Seçmeli sorularda çeldiriciden beklenen, soru ile yoklanan davranışı öğrenmemiş olan cevaplayıcılara doğru cevap gibi gözükerek onların sorudan puan almalarını önlenmesi ve böylece, yoklanan davranışı öğrenmiş olanlarla olmayanların birbirinden ayrılmalarına katkıda bulunmasıdır. Bu görevi en iyi yerine getirebilecek çeldiricilerin neler olduğu, yoklanacak olan davranış ve onun öğrenilme derecesi göz önünde tutularak dikkatle belirlenmelidir. Değişik tiplerde seçmeli sorular hazırlanırken yukarıda sözü edilen türden çeldiricilerden yararlanılmalı; “uydurma” ifadelerden çeldirici olarak yararlanma yoluna gidilmemelidir. Bu son yolla elde edilebilecek çeldiriciler, kendilerinden beklenen çeldirme görevini yapamazlar. Soru ile yoklanan davranışı öğrenmemiş olanlar da onların doğru cevap olamayacağını sezerek doğru cavaba gidebilir, yani soru ile yoklanan davranışı öğrenmiş gibi görünebilirler (Özçelik, 1992: 140-141).


Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, çoktan seçmeli maddelerin en önemli özelliği çelidiricilerin yazılmasıdır. Çeldiricilerin yazılmasında yapılamsı gereken işlemler aşağıdaki gibi sıralanabilir.


  1. Maddenin doğru cevabını bulmak için yapılması gereken tüm işlemler sıralanır.

  2. Öğrencilerin öğrenme eksikliklerinden dolayı hata yapabilecekleri yerler belirlenir.

  3. Bu hataların sonucunda elde edilenler çeldirici olarak kullanılır.


Bu işlemlerin uygulanmasına ilişkin örnekler aşağıda verilmiştir.


ÖRNEK-I

Bir sokağın iki tarafına 6 metre aralıkla iki sıra akasya ağacı dikilmiştir. Dikilen ağaç sayısı 22 olduğuna göre yolun uzunluğu kaç metredir?


DOĞRU CEVAP

  • 22-2=20

  • 20 x 6= 120

  • 120/2= 60


ÇELDİRİCİ –1

  • 22 x 6= 132 olabilir

132/2= 66 olabilir veya ÇELDİRİCİ-IV

  • 22/2= 11

  • 11 x 6= 66 olabilir


ÇELDİRİCİ –II

  • 22-1= 21

  • 21 x 6= 126 olabilir

  • 126 /2= 63 olabilir


ÇELDİRİCİ –III

  • 22-2=20

  • 20 x 6=120 olabilir








ÖRNEK-II

67583 sayısında 6’nın basamak değeri 5’in sayı değerinin kaç katıdır?


DOĞRU CEVAP


6 7 5 8 3




5 Sayı değeri

6 x 10 000= 60 000 basamak değeri


İşlem: 60 000/5= 12 000 doğru cevap


ÇELDİRİCİ-I


Sayı ve Basamak Değerlerini Ters Alma


  1. 500

  2. 6

Öğrenci burada 5’in basamak değerini 6’nın da sayı değerini alıp işlem yapabilir.


İşlem: 500/6=83.33 (Çeldirici-I)


ÇELDİRİCİ-II


6’nın sadece basamağı 5’in de basamak değeri alınıp işlem yapılabilir.


6 10 000

5 500


İşlem: 10 000/500= 20 (Çeldirici-II)


ÇELDİRİCİ-III


6’nın basamak değeri, 5’in de basamağı alınıp işlem yapılabilir.


6 60 000

  1. 100


İşlem: 60 000/ 100= 600 (Çeldirici-III)


MADDE YAZIMININDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR


  1. Madde, belli bir davranışı ortaya koyması amacıyla cavaplayıcıya verilen bir uyarıcı olduğundan madde kökü sadece o madde ile ilgili davranışı yoklamaya dönük olmalıdır. Dikkatten kaçırmamak gerekir ki, davranışlar bilgi basamağından üst düzeylere doğru çıktıkça karmaşıklaşır. Burada kastedilen, bu karmaşıklığın maddede yalınlaştırılması değil; sorunun birden çok davranışı içermemesi ve soruyu cevaplamak için ilgili davranıştan başka davranışlara sahip olma gereğinin bulunmamasıdır. Diğer bir değişle madde, davranışın bulunduğu basamağın gerektirdiği düzeyde olmalı; fakat, doğru cevaplayabilmek için o soruyla ölçülmek istenen davranışın dışında bir davranışa sahip olma gereği bulunmamalıdır.



Bloom Taksonomisine göre hedef ve davranışları yeniden gözden geçir.

Hedef ve davranışlar arasındaki temel farkları inceleyin.


BİLGİ KAVRAMA UYGULAMA


Bu konuda dikkate alınması gereken diğer bir husus, maddenin ölçtüğü özelliğin davranışın kapsamından daha dar olmamasıdır. Aşağıda bu iki özelliğe uymayan birer örnek görülmektedir.


Davranış: İki basamaklı iki doğal sayı ve bir toplama işlemi kullanılarak çözülebilecek bir problemin matematik cümlesini veya bu problemin çözümünde başvurulacak işlemi yazma.


Problem: Dedemin yaşı babamınkinden 27 fazladır. Babam 48 yaşında olduğuna göre dedemin yaşı kaçtır?


Bu örnekteki davranış, cevaplayıcıdan, problemin çözümünü değil, sadece çözümde başvurulacak işlemi yazmasını gerektirmektedir. Halbuki maddenin cevaplandırılabilmesi için bu işlemin yanında eldeli toplama işlemi davranışının da bulunması gerekir. Bu sebeple madde davranıştan fazlasını istemektedir. Böyle bir durum maddenin geçerliğini düşürür.


Davranış: -de ve -da’nın hem ek hem de bağlaç olarak kullanıldığını yazma/söyleme

Soru: -de ve –da’nın kullanımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?


Yukarıdaki soruda madde kökü ile davranış arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz?


2.“Yukarıdakilerden hepsi” seçeneği dikkatle kullanılmalıdır.


“Yukarıdakilerden hepsi” ve “Yukarıdakilerden hiçbiri” ifadelerinin seçenek olarak kullanılması özel bir özen gerektirir. Genellikle, madde yazarları çeldirici bulmakta güçlük çektiklerinde bu ifadeler onlar için cankurtaran simidi olur.


Yukarıdakilerden hepsi seçeneği kullanıldığında, seçeneklerden bir tanesinin yanlışlığı apaçık belli ise, “hepsi” seçeneği de yanlış diye elenir. Seçeneklerden iki tanesinin doğru olduğu biliniyorsa cevap bri tek olacağından, “hepsi” seceneğinin doğru cevap olduğu anlaşılır.


Aşağıdakilerden hangisi KKTC sınırları içindedir?

a.Gömeç

b.Vadili

c.Londra

d.Bergama

e.Yukarıdakilerden hepsi


a., b. ve d. seçenekleri cevaplayıcıyı düşündürürken, c. seçeneğindeki “Londra” şehri çok açık bir biçimde KKTC sınırları içinde olmadığını belli etmektedir. Bu nedenle c. seçeneği “Yukarıdakilerden hepsi” seçeneğinin doğru olamayacağını ortaya çıkarmaktadır. Bu durumda öğrencinin şans başarısı % 20’den % 33’e çıkmıştır. Bir başka deyişle bu maddenin güvenirliği ve geçerliği düşüktür.


Aşağıdakilerden hangisi KKTC sınırları dışındadır?

a.Bademliköy

b.Cihangir

c.Gömeç

d.Lefkoşa

e.Yukarıdakilerden hepsi


d. seçeneği KKTC sınırları içinde çok bilinen bir şehir olduğundan e. Seçeneğinin doğru olamayacağı ortaya çıkmaktadır. Bu da sorunun şans başarısını artırmakta ve güvenirlik ve geçerliğini düşürmektedir.


Aynı durum “Yukarıdakilerden hepsi” seçeneğinin doğru olduğu maddeler de geçerlidir.


Aşağıdakilerden hangisi KKTC sınırları içindedir?

a.Balıkesir

b.Mağusa

c.Lefkoşa

d.Yıldırım

e.Yukarıdakilerden hepsi


Bu soruda en belirgin durum Lefkoşa ile Mağusa seçeneklerinin çok bilinen şehir olduğundan e seçeneğinin doğru olduğunun ortaya çıkmasıdır. Cevaplayıcı Balıkesir ve Yıldırım köylerinin KKTC sınırları içinde olduğunu bilmemesine rağmen soruyu doğru cevaplayacaktır.


Yukarıdakilerin hepsi seçeneğinin kusurlu olarak kullanıldığı bir örnek vererek gerekçeleri ile birlikte düzeltiniz



  1. Seçeneklerin uzunlukları birbirine yakın olmalıdır.

Seçenekler, ifade tarzı, uzunluk ve kapsam bakımından birbirine benzer olmalıdır. Tecrübesiz yazarlar, daha ziyade kökü eksik cümle yapısındaki maddelerde, doğru cevabı daha uzun yazma eğilimindedirler (Turgut, 1988: 103).



  1. Madde kökünde gereksiz açıklamalardan ve ifadelerden kaçınılmalıdır.



Ayşe ve Ali pazarda kilosu 50.000 TL den 7 kilo elma; 150.000 TL dan da 5 kilo çilek satmışlardır. Elmadan kilo başına 25.000 TL çilekten ise 50.000 TL kar elde etmişlerdir. Elde ettikleri toplam kar ne kadardır?


Yukarıdaki madde kökünde 50.000 ve 150.000 sayıları sorunun cevabını bulmak için gerekli değildi. Bu nedenle madde kökünden çıkarılması sorunun geçerlik ve güvenirliğini artırır. Zaman kaybını, anlam karışıklığını ve okuma hızı gibi faktörlerin olumsuz etkilerini aza indirger.



  1. Madde kökü olabildiği kadar açık-seçik ifade edilmiş olmalıdır.

Madde kökünün ne sorduğu, seçenekler okunmasa bile anlaşılabilmelidir. Bu nedenle çoktan seçmeli soru yazmadan önce kısa cevaplı sorular üzerinde çalışma yapılması daha açık ve anlaşılır çoktan seçmeli soruların yazılmasını sağlar.


  1. Kökte, seçeneklere ipucu veren ifadeler kullanılmamalıdır.


İngiltere’nin başkenti Londara’dır. KKTC’nin başkenti hangi şehirdir?

a.Girne b.Lefkoşa c. Mağusa d. Ankara


  1. Çeldiriciler anlam ve dilbilgisi bakımlarından kökle uyumlu olmalıdır.

Çeldiriciler konu, anlam ve dilbilgisi yönlerinden kökle uyumlu olmalıdır. Aksi durumda, doğru cevabı bilmeyen fakat bu uyumsuzluğu gören bazı cevaplayıcılar, böyle çeldiricileri kolayca eleyebilirler; eğer doğru cevabın dışındaki çeldiricilerin hepsi böyle ise, bu uyumsuzluğu gören cevaplayıcılar, doğru cevabı bilmedikleri halde bulalilirler. Bu durumda maddenin uyumsuz çeldiricilerinin sayısına paralel olarak şansla doğru cevaplandırılması olasılığı artar; bu da maddenin güvenirliğini düşürür (Baykul, 1999: 511).


Uzunluk ölçüsü temel birimi nedir?

a. Metre b.Saat c.Litre d.Kental


Bu maddenin kökünde uzunluk ölçüsü temel biriminin ne olduğu soruluduğundan, seçeneklerde verilenlerin uzunluk ölçüsü birimi olması gerekir. “Saat”in ve “litre”nin uzunluk ölçüleriyle ilgili olmadığı davranışına sahip bir cevaplayıcı tarafından, bu bir veya iki seçenek elenebilir ve seçeneklerin sayısı dörtten üçe veya ikiye indirilebilecektir. Böyle bir durum maddenin şansla doğru cevaplandırılma olasılığını artırır (Baykul, 1999:511).


  1. Seçenekler bir sıraya konulmalıdır.

Doğru cevabı bilmeyen bazı cevaplayıcıların önce veya sonra yazılan seçeneklere öncelik verme eğilimleri olabilir. Böyle bir eğilim seçeneklerin çekiciliğine olumsuz etkide bulunur. Bu etkiyi ortadan kaldırmak için bir sıra izleme durumu olan seçenekleri uygun bir sırada vermek faydalı olur. Örneğin, seçenekleri sayılar olan bir maddede bu sayıları büyükten küçüğe veya küçükten büyüğe doğru sıraya koyarak vermek yerinde olur (Baykul, 1999: 514).


17+13= işleminin sonucu kaçtır?

a.20 b.23 c.30 d.40


  1. Seçenekler birbirinden bağımsız olmalı, biri diğerinin veya diğerlerini içerir mahiyette olmamalıdır.


Edat için hangisi doğrudur?

a.Kelimeler arasında ilgi kurar.

b.Kelimeler arasında ilgi kurmaz

c.Kendi başlarına anlamları vardır.

d.Kendi başlarına anlamları yoktur.




Yukarıdaki soruyu 8. ilkeyi temele alarak düzeltiniz.



  1. Seçenek sayısı öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun olmalıdır.

İlköğretim birinci kademesi için 3-4 seçenekli sorular uygun olurken ikinci kademesi için 4, ortaöğretim için ise 5 seçenekli sorular daha uygun düşmketedir.


  1. Madde kökü yoruma açık olmamalıdır.

Aşağıdaki örnek bu ilkeyi açıklamaktadır.


Göreyim seni” sözü hangi amaçla kullanılabilir?

A.Korkutma B.Yönlendirme C.Yüreklendirme

D.Özendirme E.Paylama

(Doğru cevap A)


Yukarıdaki soru örneğinde yöneltme sözü cümle içinde kullanılarak verilmediği için cevap tek değildir. Seçeneklerde verilen sözcüklerin her biri bu sözün ayrı bir anlamını verdiği için bunların tümü doğru olabilir (Özçelik, 1989:71 ).


“Hele sinemaya git de göreyim seni!” cümlesindeki “göreyim seni” sözü bu cümleye nasıl bir anlam katmaktadır?

A.Korkutma B.Yönlendirme C.Yüreklendirme

D.Özendirme E.Paylama

(Doğru cevap A)


11.Bir maddenin yarısı bir sayfada, yarısı diğer sayfada olmamalıdır. Özellikle bir madde yarısı bir yaprağın ön sayfasında yarısı arka sayfasına gelecek biçimde bölünmemelidir. Böyle olması, okumayı ve doğru cevabı seçmeyi güçleştirir (Tekin, 1984: 177-179).


Özçelik (1989: 36-37) seçmeli soru yazma ve yazılmış olan seçmeli soruları gözden geçirme sırasında göz önünde tutulması gereken başlıca noktaları aşağıdaki gibi listelemiştir.


SEÇMELİ SORU YAZMA VE İNCELEMEDE GÖZ ÖNÜNDE TUTULACAK NOKTALAR


I.SORU YAZMA TEKNİĞİ YÖNÜNDEN:

EVET

HAYIR

A.Sorunun Tümüyle İlgili Olarak:

  1. Soruyla yoklanan davranış önemli midir?







  1. Davranışın en geçerli yoklama yolu mudur?





  1. Sorunun cevaplama kolaylığı, yoklanan davranışın öğrenilme derecesine uygun mudur?





B.Sorunun Köküyle İlgili Olarak:

  1. Anlatım, açık seçik ve sınırlı mıdır?







  1. Gerekli bilgiler tam verilmiş, gereksiz bilgilerden kaçınılmış mıdır?





  1. Soruda okuma güçlüğü, ilgli yaş-sınıf seviyesine uygun mudur?





C.Sorunun Seçenekleriyle İlgili Olarak:

  1. Anlatım paralelliği sağlanmış mıdır?







  1. Anlatım, açık seçik ve sınırlı mıdır?





  1. Anlatım köke bağlantılı mıdır?





  1. Birbirinden bağımsızlık sağlanmış mıdır?





D.Doğru Cevapla İlgili Olarak:

  1. Belli ve tek doğru cevap var mıdır?







  1. Doğru cevap olarak sorunun bu cevabı mı belirlenmiştir?





  1. Çeldiriciler, doğru cevap olmayacak ifadeler midir?





  1. Doğru cevabı bulma kolaylığı, yoklanan davranışta aranacak düzeye uygun mudur?





E.Çeldiricilerle İlgili olarak:

  1. Çeldiricilerin elenmesi, yoklanan davranışın öğrenilmiş olmasını gerektiriyor mu?







  1. Çeldiriciler, doğru cevaba ipucu vermeyecek şekilde midir?





II.ANLATIM (İFADE) YÖNÜNDEN:







A.Soru, Türkçe yazım kurallarına uygun biçimde sunulmuş mudur?







B.Soru, olabildiğince yalın ve doğrudan bir anlatımla sunulmuş







mudur?







C.Soruda yararlanılan anlatım biçimi, ilgili yaş veya sınıf düzeyine uygun mudur?
















III.BİLİMSEL DOĞRULUK YÖNÜNDEN:







A.Soru kökünde verilen bilgiler doğru mudur?







B.Soru kökünde, açık, belirgin ve cevaplanabilir bir soru mu







sorulmaktadır?







C.Kökte sorulan sorunun cevabı tek midir; bu cevap seçenekler







arasında verilerek doğru cevap şeklinde belirlenmiş midir?







D.Çeldiricilerin tümü kendi başlarına doğru fakat kökteki sorunun cevabı olmayan ifadeler midir?







E.Çeldiriciler, soruyla yoklanan davranışı öğrenmemiş olanlara doğru gözükebilecek nitelikte midir?







Add document to your blog or website

Similar:

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconÇOKTAN SEÇMELİ BİLOLOJİ SORULARI

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconHÜCRE BÖLÜNMELERİ ÇOKTAN SEÇMELİ

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconBASKETBOL OYUN KURALLARI ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconAşağıdaki konularla ilgili çoktan seçmeli soru hazırlayınız

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconA. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplandırınız. (4x25=100 puan)

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconA. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruların doğru yanıtını işaretleyiniz

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconA- Aşağıda verilen çoktan seçmeli sorulardan doğru olanı işaretleyiniz

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconSözcük türleri hakkında hazırlanmıştır. Kolay gelsin. ÇOKTAN SEÇMELİ

ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN ÖZELLİKLERİ iconA- Aşağıdaki çoktan seçmeli soruların doğru cevaplarını cevap anahtarına işaretleyin

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page