Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar




Indir 181.63 Kb.
TitleElektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar
Page1/4
Date conversion17.12.2012
Size181.63 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://e-cevremuhendislik.com/Dokumanlar/pdf/Elektrikle_calismalarda_Ders_Notu_dokumani_1.doc
  1   2   3   4

powerpluswatermarkobject5570361



Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar

ve

Kazaların Önlenmesi


Elektrik denilince hemen hemen hepimizin aklına elektrikle çalışan veya işleyen araç gereçler ve elektrik enerji hatları gelmektedir. İşyerlerindeki, evdeki kısaca yaşadığımız mekanlardaki, elektrikle çalışan araç ve gereçlerden örnekler verecek olursak; bunlar, aydınlatma lambaları, radyolar, televizyonlar, buzdolapları, çamaşır makineleri, elektrik motorları, elektrik ocakları, telefonlar, bilgisayarlar, aspiratörler ve daha sayamayacağımız kadar çeşitli elektrikli araç ve gereçler. Bu araç ve gereçler, insanların yaşamında önemli bir yer almakta ve insanların yaşamını kolaylaştırmaktadır. Elektrik teknolojinin ilerlemesine de önemli katkıda bulunmaktadır. Kısaca, elektriğin insanlığa olan yaralarını saymakla bitiremeyiz. Böyle bir yararlı nesnenin, bu yararlarının yanı sıra, kontrolsüz kullanıldığı zaman zararları da söz konusudur. Elektriğin işyerlerindeki zararları ve bu zararların olmaması için ne gibi önlemler alınmalı ve neler yapılmalıdır?


Konumuza, elektriğin tanımı ile başlayalım.


Elektrik: Durağan ya da devingen yüklü parçacıkların yol açtığı fiziksel bir olgudur.

Elektriksel olgular, çok sayıda elektronun bir yerden bir başka yere hareket etmesi ile ortaya çıkar.

Bir başka şekilde, elektriği potansiyel bir enerji kaynağı olarak da tanımlayabiliriz. Bu enerji kaynağı hareket ettiği zaman bir başka enerjiye dönüşebilir. Biz elektriği daha ziyade dönüşmüş haliyle algılar, görür, hisseder ve anlarız. Elektriği daha iyi anlayabilmek ve kavrayabilmek için bazı elektriğe ait kavramları da bilmemiz gerekmektedir. Bu kavramlar, Elektrik gerilimi (volt), Elektrik akımı (Amper), Elektriksel direnç (Ohm), Elektrik gücü (Watt) ve Elektrik enerjisi (Watt/Saat) dir. Bu kavramları kısaca açıklayalım.


Elektrik Gerilimi: Elektriksel olarak iki nokta arasındaki potansiyel farkı diye tanımlayabiliriz. Ancak, bunu daha iyi anlayabilmek için, örnekle açıklamaya çalışalım. Su dolu bir kap düşünelim. Bu kap içindeki suyun seviyesine yani kabın tabanına göre suyun en üst seviyesine biz potansiyel farkı diyebiliriz. Bu seviye farkı ne kadar çok ise, potansiyel farkı da o kadar fazladır. Elektrikteki potansiyel farkı da, birbiriyle iletkenliği bulunan iki farklı noktadaki elektronların farklı sayıda olması yani birbirine göre az veya daha çok olması haline denir. İki noktada farklı sayıda elektronlar var ise ve bu iki nokta arasında da iletkenlik söz konusu ise; elektron sayısı çok olan noktadan az olan noktaya elektronlar hareket ederler bir başka ifadeyle akarlar. Ne zamana kadar elektron hareketi vardır? Her iki noktadaki elektron sayıları eşit hale gelinceye kadar. İki nokta arasında elektron sayıları eşit ise; bu iki nokta arasındaki elektrik potansiyel farkı sıfırdır yani bu iki nokta ayni potansiyeldedir denir ve yine bu iki nokta arasında herhangi bir elektron hareketi gözlenmez. Elektrikte potansiyel farkı volt kelimesi ile tanımlanır ve birimi de ayni kelime ile belirtilir, kısaca (V) harfi ile gösterilir. Örnek: Evlerde kullanılan elektrik gerilimi 220 V. alternatif gerilimdir.


Elektrik Akımı: Elektriksel olarak potansiyel farkı olan iki nokta arasında iletkenlik var ise: bu iletken içerisinden, elektronların çok olduğu noktadan az olduğu noktaya doğru elektronlar hareket ederler. Elektronların bu hareketine elektrik akımı denir. Elektrik akımını daha iyi anlayabilmek için, farklı seviyelere konan veya aynı düzlemde içinde faklı seviyelerde su bulunan iki kabı bir boru ile birleştirirsek, yüksekte olan kaptan alçakta olan kaba veya içindeki su seviyesi daha yüksek olan kaptan, su seviyesi daha düşük olan kaba doğru su akar. İşte akan bu suya, elektrikte akım diyoruz. Elektrik akımının birimi amperdir. Kısaca (A) harfi ile gösterilir.

Pratikte bir elektrik devresindeki elektrik akımı pozitiften (+) den, negatife (-) doğru olduğu kabul edilir. Aslen elektrik akımı bir elektron akımı olduğuna göre, bir elektrik devresindeki akım negatiften (-), pozitife (+) doğrudur. İletkenin bir noktasından birim zamanda 6.25 x 1013 tane elektron geçmesi halinde bu akıma 1 Amperlik akım denir.

Elektrik akımı Doğru Akım (DC), Alternatif (AC) akım ve karışık akımlar olmak üzere üçe ayrılır.

Akımlar "Doğru Akım" (DC) ve "Alternatif Akım" (AC) olarak ikiye ayrılır.

Doğru akım: Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişmeyen akıma doğru akım denir. Doğru akım genelde elektronik devrelerde kullanılır. En ideal doğru akım en sabit olanıdır. En sabit doğru akım kaynakları da pillerdir. Birde evimizdeki alternatif akımı doğru akıma dönüştüren doğrultmaçlar vardır. Bunların da daha sabit olması için DC kaynağa Regüle Devresi eklenir.


Alternatif (değişken) Akım:Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişen akıma alternatif akım denir. Alternatif akım büyük elektrik devrelerinde ve yüksek güçlü elektrik motorlarında kullanılır. Evlerimizdeki elektrik alternatif akım sınıfına girer. Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, aspiratör ve vantilatörler direk alternatif akımla çalışırlar. Televizyon, müzik seti ve video gibi cihazlar ise bu alternatif akımı doğru akıma çevirerek kullanırlar.


İletkenlik Kavramı: Elektrikte direnci tanımlamadan önce; iletkenlik kavramını açıklayalım; Maddeler elektriksel olarak, İletken, yalıtkan ve yarı iletken olarak tanımlanırlar. İletken maddeler: içerisinden elektrik akımı akabilen maddelere denir. Metaller iletken maddelerdir. Altın, Gümüş, Bakır, Demir vb. maddeler. Yalıtkan maddeler: içerisinden elektrik akımı akamayan maddelere denir. Cam, Bakalit, Kauçuk vb. maddeler. Yarı iletken maddeler: İçerisinde tek bir yönde elektrik akımı akabilen maddelere yarı iletken maddeler denir. Germanyum, silisyum vb. maddeler.


Elektrik direnci: Maddelerin iletkenlikleri, maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre az veya çok olacak şekilde değişir. Örneğin; iletkenliği en fazla olan madde altındır. Bu terimi de daha iyi anlayabilmek için, Su dolu kaba farklı çapta iki delik açalım. Bu iki delikten hangisi daha büyükse o delikten daha çok su akar, çünkü büyük deliğin direnci daha az olduğundan bu delikten daha çok su geçer. Bu örneği elektriksel olarak düşünürsek, iletkenliği çok olan madde (direnci az olan madde) içinden daha çok elektrik akımı, iletkenliği az olan madde (direnci yüksek olan madde) içinden daha az akım geçer.


Yukarıda tanımlamaya çalıştığımız, elektrik potansiyeli, elektrik akımı ve direnç kavramları arasında belli bir ilişki bulunmaktadır. “Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının, iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir.”


R = V / İ (sabit = potansiyel farkı / akım şiddeti)

bu eşitliğe Ohm kanunu denir.

veya ayni eşitlik

V=İR (Volt= Akım x Direnç) şeklinde de yazılıp ifade edilebilir.


Elektrik Gücü: Elektrik enerjisinin iş yapabilme etkinliğine elektriğin gücü denir. Kısaca (P) harfi ile tanımlanır.

P=Vİ=İ2R formülü ile ifade edilir. Birimi Watt dır. Kısaca (W) ile gösterilir.


Elektrik Enerjisi: Elektriğin iş yapabilme gücüne elektrik enerjisi denir. Kısaca (E) harfi ile tanımlanır. E=P.t =İVt= İ2Rt (t: zaman) formülü ile ifade edilir. Birimi Watt-Saat dir. Kısaca (Wh) (h:saat) ile gösterilir. Pratikte Kilowatt-saat olarak kullanılır (KWh).


Elektrikte kullanılan terimleri ve birimleri kısaca açıkladıktan sonra biz asıl konumuz olan elektriğin sebep olduğu iş kazalarına dönelim. Elektrik akımı ile meydana gelen kazalara yol açan sebepleri herkesin daha iyi anlaması ve daha iyi bilmesi, bu kazaları azaltmakta büyük rol oynayacaktır.

Elektik kazası demekle neyi kastediyoruz. Şüphesiz elektriğin sebep olduğu kazaları yani bizim tarafımızdan sonucu istenmeyen olayların meydana gelmesini kastediyoruz. Bunlar kısaca, canlıların elektriğe çarpılması ve elektriğe çapılması sonucu yaralanmalar, elektrik şoku, düşmeler ve elektriğin sebep olduğu yangınlardır.

Şimdi, öncelikle elektrik çarpması ve elektrik şoku üzerinde duralım. Elektrik akımının vücudumuzun herhangi iki noktası arasından akması ve bizim bu elektrik akımına karşı tepkimizin tümüne elektrik çarpması veya elektrik şoku deriz.


Elektrik akımının insan üzerindeki etkileri

Elektrik akımı ile meydana gelen kazalar, insan vücuduna etkileri bakımından üç ana grupta incelenebilir.

1 . Elektrik akımının doğrudan doğruya sinirler, adaleler ve kalbin çalışması üzerindeki tesiri.

2 . Elektrik akımının sebep olduğu ısınmanın ve yanmanın yaptığı zararlar.

3 . İnsan vücudu için zararlı olmayan küçük akımların sebep olduğu korkular nedeniyle meydana gelen düşme ve çarpma şeklinde meydana gelen kazalar.

Birinci grupta yer alan, elektrik akımının sinirler ve adaleler üzerinde yaptığı tesirler, elektrik kazalarının en önemli olanıdır.

Vücudumuzun herhangi bir noktasından geçen akımın (buna hata akımı da denir) şiddeti, maruz kalınan (etkisinde kalınan) elektriğin gerilimine bağlıdır.

Ancak, hayati tehlikeye yol açan sebep ise: Etkisinde kalınan elektrik enerjisinin gerilimi değil, insan vücudundan geçen akımın şiddetidir.

Bu akım şiddetinin büyüklüğüne göre; aşağıdaki tabloda belirtilen sonuçlar ortaya çıkabilir.

İnsan vücudundan geçen 50 hz.’lik alternatif akımın çeşitli şiddetlerinin fizyolojik belirtileri (Tesir Süresi 1 Sn.)


Akım Şiddeti Fizyolojik Belirtisi

0.01 mA Akımın hissedilme sınırı, elde gıdıklanma

1 - 5 mA Elde uyuşma, el ve kol hareketinin zorlaşması

5 - 15 mA Elde, kolda kramp başlaması, tansiyon yükselmesi

15 - 25 mA Kasılmalar artar ancak kalp etkilenmez

25 - 80 mA Tahammül edilebilir akım şiddetidir. Ancak, tansiyon

yükselir, kalp düzensiz çalışır, teneffüs zorlaşır. Şuur

yerindedir. REVERZIBL kalp durması baş gösterir.

80 - 100 mA Akımın tesir süresine bağlı olarak kalpte FİBRİLASYON

( 3 - 8 A) baş gösterir, şuur kaybolur.

  1. A ‘den büyük akımlarda; Tansiyon yükselir, kalp durur, akciğer şişer, şuur kaybolur.


Elektrik çarpması genellikle yüksek gerilimli akımlar nedeniyle meydana gelir.

Elektrik akımının en tehlikelisi sol el veya sol koldan girip, göğüsten çıkma halidir. Bir başka deyişle, elektrik akımının tam olarak kalp üzerinden geçmesi durumudur. Kalp üzerinden geçen elektrik akımı, kalbin durmasına veya kalbin düzensiz çalışmasına sebep olur. Dolayısıyla vücutta kan dolaşımı durur. Sonuç olarak, kısmi felç, beyin felci yani bitkisel hayat veya ölüm meydana gelebilir.

Kalp üzerinden geçmeyen büyük akımlar, kalbe tesir etmekten ziyade, geçtiği yerlerde yanmalara sebep olur. Elektrik yanıkları da, ciddi tehlikelere yol açabilir. Elektrik akımının sebep olduğu yanıklar hem çok zor iyileşir hem de böbreklerin normal çalışmasını engeller.

Bir elektrik çarpması olayında, vücuttan geçen akım şiddeti pratik olarak bilinmesi imkanı olmadığı için, vücuttan geçen akımın şiddeti ne olursa olsun, kazazedeye uygun ilk yardım uygulaması yapılmalı ve hasta ilk yardımla birlikte en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Şimdi de, yukarıda belirtilen akım şiddetleri vücuttan hangi durumlarda ve ne büyüklükte geçer? Bu sorunun cevabını bulmaya çalışalım.

Etkisinde kalınan elektrik akımın büyüklüğü, insan vücudunun direnci, temas noktalarının özelliğine, etkisinde kalınan elektriğin gerilimine ve alternatif akımlarda frekansa bağlı olarak değişir. İnsan vücudunun direnci, elektrikle temas edilen noktadaki deri direnci ile vücudun iç direncinin toplamından oluşur. Derinin direnç değeri, temas noktasındaki derinin durumuna göre, birkaç yüz Ohm ile bir kaç milyon Ohm arasında değişir. Kuru ve nasırlı derinin direnci çok büyük; buna karşılık ince, rutubetli ve sıyrılmış derinin direnci oldukça düşüktür. Herhangi bir sebeple temas yerinde derinin delinmesi halinde geçiş direnci birden bire çok düşer ve geriye sadece vücudun iç direnci kalır. İnsan vücudunun direnci, vücut içindeki akım yoluna bağlı olarak da değişiklik gösterir. Yapılan deneyler ve ölçmeler, 220 Voltta insan vücudunun direncinin 1000 Ohm ile 3300 Ohm arasında; 65 Voltta ise, 1600 – 5000 Ohm arasında değerler aldığını göstermektedir. Ortalama olarak insan vücudunun direnç değeri 1000 Ohm ile 3000 Ohm arasında değerler aldığı kabul edilir.

Bir başka önemli nokta da, deri direncinin, elektrik gerilimine bağlı oluşudur. Gerilim arttıkça deri direnci düşer. 70 Volt ile 100 Volt arası genellikle deri delinir ve bu yüzden derinin direnci de pratik olarak sıfıra düşer. Bundan sonra sadece vücudun iç direnci geçerli olur. Vücudun terlemesi veya ıslanması deri direncinin düşmesine yol açar.

Elektrik akımının vücuttaki tesir süresinin önemi de çok büyüktür. Ancak, bu husus kişiden kişiye de büyük farklılık gösterir.

Kalp üzerinden 0,3 saniyeden daha uzun süre ve 80 mA mertebesinde akım geçerse, kalp adaleleri kasılarak tehlikeli fibrilasyon başlar ve olay çoğu zaman ölümle sonuçlanır.

Canlılar üzerinden elektrik akımı geçmesi sonucu bunlar üzerinde meydana gelen etkiler akım büyüklüğüne ve etki süresine göre aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.




Elektrikle ilgili bilinmesi gereken bazı tanımlar:

Küçük gerilim: Anma gerilimi 50 Volt’a kadar olan gerilim değeridir.

Tehlikeli gerilim: Etkin değeri Alternatif akımda 50 Volt’ un doğru akımda 120 Volt’ un üstünde olan, yüksek gerilimde ise, hata süresine bağlı olarak değişen gerilimdir

Alçak gerilim: Etkin değeri 1000 Volt ya da 1000 Volt’ un altında olan fazlar arası gerilimdir. Yüksek gerilim: Etkin değeri 1000 Volt’ un üzerindeki fazlar arası gerilimdir.

Frekans(Hz): Birim zamandaki salınım sayısıdır.

Elektrik kuvvetli akım tesisleri: İnsanlar, diğer canlılar ve eşyalar için bazı durumlarda (yaklaşma, dokunma vb.) tehlikeli olabilmeli ve elektrik enerjisinin üretilmesini, özelliğinin değiştirilmesini, biriktirilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik enerjiye, ışığa, kimyasal enerjiye vb. enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesislerdir.

Elektrik iç tesisleri: Yapıların içinde veya bu yapılara ek olarak kurulmuş tesisler dışındaki her türlü alçak gerilim tesisleri, evlere ait, bağ, bahçe tesisleri, sürekli tesislerin işletemeye açılmasına kadar kurulmuş geçici tesisler.

Dokunma gerilimi: İletken kısımlarla toprak arasında ortaya çıkan bir toprak hatası esnasında topraklama geriliminin insan tarafından elden ele veya elden ayağa köprülenen bölümüdür.

Adım gerilimi: Topraklama geriliminin insanın 1 metre’ lik adım açıklığı ile köprülenebildiği bölümdür. Bu durumda akım yolu ayaktan ayağadır.

Koruma topraklaması: Gerilim altında olmayan iletken tesis bölümlerinin topraklayıcılara veya topraklanmış bölümlere doğrudan doğruya bağlanmasıdır.

Koruma iletkeni: İşletme araçlarının gövdesini koruma topraklama sisteminde topraklayıcıya, sıfırlama sisteminde sıfır iletkenine, koruma hattı sisteminde birbirlerine ve topraklayıcıya, hata gerilim koruma bağlaması sisteminde hata gerilim koruma anahtarına, hata akımı koruma bağlaması sisteminde topraklayıcıya bağlayan iletkendir. Sıfırlama sisteminde sıfır iletkeni de koruma iletkenidir.

Sıfır iletkeni: Doğrudan doğruya topraklanmış bir iletken olup, genellikle sıfırlamada koruma iletkeni olarak kullanabilen orta iletkendir.

Sıfırlama: Gerilim altında olmayan iletken tesis bölümlerinin sıfır iletkenine veya buna iletken olarak bağlanmış olan bir koruma iletkenine bağlanmasıdır.

Topraklayıcının yayılma direnci: Bir topraklayıcı ile referans toprağı arasındaki toprağın direncidir.

Topraklama direnci: Topraklayıcının yayılma direnci ile topraklama iletkeninin direncinin toplamıdır.

Gövde: İşletme araçlarının her an dokunulabilen, aktif bölüm olmayan fakat bir arıza durumunda gerilim altına girebilen iletken bölümleridir.

Gövde teması: Bir hata sonucunda bir elektrik işletme aracının gövdesi ile aktif bölümler arasında meydana gelen iletken bağlantıdır.

Kısa devre: İşletme bakımından birbirine karşı gerilim altında olan iletkenler ya da aktif bölümler arasında bir arıza sonucunda meydana gelen iletken bağlantıdır.

Hata Gerilimi: İnsanlar tarafından dokunulabilen ve işletme akım devresine ait olmayan iletken bölümler arasında veya böyle bir bölüm ile toprak arasında oluşan gerilimdir.

Hata Akımı: Bir yalıtkanlık hatası sonucu oluşan kısa devre akımı ya da toprak teması akımıdır.

Koruyucu ayırma: Bir yalıtım hatasında dokunma gerilimi meydana gelmemesi için bir takım tüketim aygıtının bir ayırma transformatörü aracılığı ile besleme şebekesinden iletken olarak ayrılmasını sağlayan bir koruma düzenidir.

Kaçak akım: Gerilim altında bulunmayan iletken bölümler, akım sisteminin orta noktasına, doğrudan doğruya topraklamış bir şebeke noktasına ya da toprağa iletken olarak bağlı ise, gerilim altında olan tesis bölümlerinde bu bölümlere yalıtkan madde üzerinden işletme gereği geçen akımdır.

Aşırı gerilim: Genellikle kısa süreli olarak iletkenler arasında ya da iletkenlerle toprak arasında oluşan, işletme geriliminin izin verilen en büyük sürekli değerini aşan, fakat işletme frekansında olmayan bir gerilimdir.

İç aşırı gerilim: Toprak temasları, kısa devreler gibi istenilen ya da istenilmeyen bağlama olayları ya da rezonans etkileriyle oluşan bir aşırı gerilimdir.

Dış aşırı gerilim: Yıldırımlı havaların etkisiyle oluşan bir aşırı gerilimdir.

Başka şebekelerin etkisi ile oluşan aşırı gerilim: Başka şebekelerin, sözü edilen şebekeye etkisi sonucunda oluşan gerilimdir.

İşletme elemanı: Elektrik enerji tesislerini oluşturan jeneratör, motor, kesici, ayırıcı, anahtarlama (bağlama) hücresi vb. cihazlardır.

El ulaşma Uzaklığı: Normal olarak girilip çıkılan yerlerde insan elinin, yardımcı bir araç kullanmadan her yönde ulaşabileceği uzaklıklardır.

Bu uzaklıklar basılan yüzeyden başlayarak;

Yukarıya doğru el ulaşma uzaklığı: 2.50 metre

Aşağı ve yanlara doğru el ulaşma uzaklığı: 1.25 metre varsayılır.


Elektrik tesislerinde güvenlik

Genel Güvenlik:

Elektrik tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik ile ilgili Fen Adamlarının Yetki ve Sorumlulukluları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulmalıdır.

Bu Yönetmelik;
  1   2   3   4

Add document to your blog or website

Similar:

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconKlimalar ve Sebep Olduğu Hastalıklar

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconKLACID Oral Süspansiyon aşağıdaki durumlarda, duyarlı organizmaların sebep olduğu

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconİdarenin sebep olduğu haller dışında, …sebebin vukuundan itibaren 10 gün… İspat etmesi lazımdır

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconDOSFOLAT XS’ in son 10 yılda dünya çapında yapılan uygulamalarında arıtma çamurunda yaklaşık %70 80 azalmaya sebep olduğu gözlemlenmektedir

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar icon6 l GtRlŞ: Durdurulacak motoru daha kısa zamanda durdur­mada veya yükün yerçekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconKüçük sebep: Erdoğan’ın otokratik kişiliği. Büyük sebep: CHP diye bir muhalefetin olmayışı. Kişilik ne olursa olsun, adam gibi bir muhalefet olsaydı bu olmazdı

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar icon1 ELEKTRIĞIN TANIMI VE ÜSTÜNLÜKLERI

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconElektriğin “Tanrı”sı Nikola Tesla

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconKAZALAR ve İLKYARDIM

Elektrik ve Elektriğin Sebep Olduğu Kazalar iconNÜKLEER KAZALAR

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page