Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye




Indir 41.14 Kb.
TitlePlanlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye
Date conversion08.06.2013
Size41.14 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.dersindir.net/indir/isletme.doc
İşletmenin Klasik ve Modern İşlevleri




Genel İşlevler Temel İşlevler Destekleyici ve Dönüştürücü

- Yönetim işlevi - Pazarlama Yönetimi Kolaylaştırıcı İşlevler İşlevler

- Üretim Yönetimi - İnsan Kaynakları Yön. - AR-GE Yönetimi

- Finansal Yönetim - Verimlilik Yön.

- Halkla İlişkiler - Örgüt Geliştirme

- Muhasebe işlevi

Genel İşlevler

Yönetim İşlevi: Yönetim en kapsamlı şekilde, önceden belirlenen veya sonradan gözden geçirilen amaçlara ulaşmak için; planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye ilişkin teori, model, yaklaşım ve ilkelerin maharetle uygulamaya götürülme sürecidir şeklinde tanımlanmaktadır. Tanımdan da görüleceği üzere yönetimin günümüzdeki işlevleri 5 ana başlık altında toplanmaktadır.


Temel İşlevler

Pazarlama İşlevi: Tüketici istemlerinin saptanması ve saptanan tüketici istemlerinin karşılanması için gerekli mal ve hizmetlerin yaratılması, dağıtılması, fiyatlandırılması, promosyonu, satış sonrası hizmetlerinin adına pazarlama denir. “İşletmecilik pazarlama ile başlar, pazarlama ile devam eder”. Pazarlama işlevi; hedef pazarın belirlenmesi ve hedef pazara uygun bileşenlerin (karması) saptanması olarak 3 faaliyet ışığında gerçekleşir.

Üretim Yönetimi İşlevi: İnsanların ihtiyaçlarını karşılayacak mal ve hizmetlerin en uç kalitede, en düşük maliyetle, üretimini sağlamaya yönelik faaliyetlerin planlanması, organize edilmesi, kadrolanması, yönlendirilmesi ve denetlenmesidir.


Destekleyici ve Kolaylaştırıcı İşlevler

Finansman İşlevi: Fon, sermaye, kapital olarak da ifade ettiğimiz finansmanı, işletmelerin gereksinim duyduğu fonların planlanması, sağlanması, yaratılması ve kontrolü olarak tanımlanmaktadır. Bunların gerçekleştirilmesi için gerekli olan para, en ekonomik koşullarda kullanılması ve etkin olarak kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesidir.

Muhasebe İşlevi: Muhasebe; kıt kaynakların optimum dağılımına ve örgütün amaçlarına ulaşmasına yardımcı olacak şekilde kullanıcıların bilinçli yargılarda bulunmasına ve kararlar vermesine olanak sağlamak üzere belirli bir birim hakkında niceliksel bilgiler üreten ve ileten bilgi sitemidir. Öyleyse bu birim, yalnızca olayları gözleyen, onları kaydeden değil, gelecekteki olaylara ilişkin karar alınmasında ilgili ve etkili bir işletme fonksiyonudur.

Halkla İlişkiler İşlevi: Organizasyonla çevresi arasında karşılıklı iletişimi, anlamayı ve işbirliğini sağlayıp, yardımcı olan işletme işlevidir. İşletmeler yaşamlarını sürekli kılmak için halkın desteğine ihtiyaç duymaktadırlar.

İnsan Kaynakları İşlevi: Günümüzde işletmelerde çalışan insanlar maliyet öğesi olmaktan çıkarak, işletmenin gelişiminde kısa,uzun,orta vadede etili bir kaynak olmuştur. Bu nedenle işletmelerin gereksinim duyduğu kişilerin seçilmesi, istihdamı, eğitilmesi, ücretlendirilmesi, iş güvenliği, çalışma saatlerinin düzenlenmesi, izinler gibi etmenler insan kaynakları işlevinin konuları arasındadır.


Dönüştürücü İşlevler


AR-GE Yönetimi İşlevi: Değişim ve gelişime ayak uymak AR-GE alanına yapılan yatırımlara bağlıdır. Bu alanda yapılan harcamalar gelişmişlik ölçüsü olarak da ifade edilebilir. Çünkü bu harcamalar pozitif sonuçlar verecektir.

Verimlilik Yönetimi İşlevi: İşletmelerin kendilerini değerlendirmede, ücretlendirmede, ceza ve ödüllendirmede kullanılan araç olmuştur. O nedenle işletmelerde verimlilik Yönetimi başlı başına bir işlev olup ayrı bir birim olması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.

Örgüt Geliştirme İşlevi: İşletmeler diğer işlevlerini yerine getirmenin yanı sıra, bu işlevleri yerine getirmek için uygun örgüt iklimi geliştirmeleri gerekmektedir. Bunları yaparken biçimsellikten uzak, herkesin katılımcı olduğu, amaçların örgüt üyeleri tarafından iyice anlaşıldığı ve benimsendiği, çatışmaların bastırıldığı bir örgüt yapısı oluşturulmalıdır.


YÖNETİM İŞLEVLERİ

1. PLANLAMA

Yönetim işlevinin birinci safhasında yer alır. Çünkü her faaliyet dikkatli şekilde yapılacak planlama ile başlamaktadır. Her planlama yapılacak faaliyetlerin erişmek veya ulaşmak istediği arzu edilen durumu gerçekleştirmeye yöneliktir. Şu halde planlamayı; günümüzde ulaşılmak istenen hedefleri ve hedeflere ulaştıracak faaliyetleri belirleme işlemine planlama denilebilir şeklinde tanımlayabiliriz. Plan ise amaca ulaşmak için ne yapılması gerektiğini belirten araçlardır. Planlar amaçlar gerçekleştirmek için kuruluşun elindeki imkan ve kaynakların (maddi ve beşeri) tahsisi, yapılacak işlerin zaman içinde programlanması, bu işleri yapacak personelin görevlerinin dağıtılması ile ilgilidir. Planlama bir süreçtir, plan ise bir karar, bir sonuçtur.


Planlamaya ilişkin unsurları şu şekilde belirleyebiliriz;

- Planlama geleceğe yöneliktir

- Gelecekte yapılacak işlerin zamanlarını belirlemeye yöneliktir

- Yapılacak işleri sistematize eylemidir

- Alternatifler belirleyip, bunlar içinde karar alma işlemidir

- İşlerde kimlerin görevlendirileceği bir eylemdir

- Planlama günün gelişme ve değişimlerini içerir


Plan Türleri

a) Sürelerine göre plan türleri

- Kısa süreli planlar; 1 yıla kadar olan planlardır

- Orta süreli planlar; 1-2 yıla kadarki planlardır

- Uzun süreli planlar; 3-5 yıla kadarki planlardır

- Yön planlar; 5,10,20,30 yıllık planlar

b) Kapsamına göre planlar

- Bütünleşik planlar; işletmenin bütününü ilgilendiren planlardır

- Kısmi planlar; işletmelerde bir bölümü ilgilendiren planlardır

c) yapısal özelliklerine göre planlar

- Stratejik planlar; işletmenin yapısal değişikliğine neden olan planlardır

- Rutin planlar; günlük işlerin yapılanmasına olanak sağlayan planlardır

d) Değişmez veya değişir olmalarına göre planlar

- Değişmez (Statik); gelişen olayları dikkate almayan planlardır

- Değişir (Dinamik); Güncel değişmeleri dikkate alan planlardır. Güncel değişmeleri dikkate alarak planda gerekli değişiklikleri yapma işlemine improvizyon adı verilir.

e) Yetki ve sorumluluklara göre planlar

- Merkezi; planlamada yetki ve sorumlulukların üst yönetimde olduğu plan türüdür

- Ademi merkezi; planlamada yetki ve sorumlulukların orta ve alt kademede olduğu plan türüdür

f) Ardışık ve simultan planlar

- Ardışık plan; kısmi plan esas alınarak tüm planların hazırlanmasıdır

- Simultan plan; tüm kısmi planlar dikkate alınarak tümleşik planların hazırlanmasıdır.

2. ORGANİZE ETME (ÖRGÜTLEME)

Organizasyon yapısının oluşturulması ile ilgili faaliyetler topluluğunu, bir süreci ifade eder. Bu süreç;

- Bu faaliyetleri anlamlı ve etkili bir şekilde gruplamak

- Bu grupları belirli örgüt, kademe ve mevkiler haline getirmek

- Bu mevkilere (pozisyonlara) işgörenleri atamak safhalarını içerir.

Şu halde organizasyon, işletmenin amaçlarına erişebilmesi için hangi işlevleri yapması gerektiğine ve bu işlevleri yapacak kısımların birbirleriyle ahenkli çalışacak şekilde oluşturulmasına, bu organlarda çalıştırılmak üzere gerekli olan beşeri ve maddi sermaye unsurlarının tedarik edilmesi ve uyumlu hale getirilmesine ilişkin süreçlerden oluşmaktadır.

Daha akılda kalıcı bir tanım yapmak gerekirse organizasyonu, organlaştırma, sistemin amacına ulaştırmak için çeşitli görevlerin yapılması amacıyla oluşturulan ve diğer birimlerle uyumlu işlev gören bölümlerin oluşturulması olarak tanımlayabiliriz.

Organize etme; gerekli faaliyetlerin sınıflandırılması, amaçlara ulaşmak için gerekli faaliyetlerin gruplandırılması, gerekli yetki ve sorumluluklarla donatılmış bir yöneticinin her gruplanmış faaliyete tahsisi ve örgüt yapısında dikey ve yatay koordinasyonunu belirleme, organize etme faaliyetidir. Organize etme bir yönetim fonksiyonudur. Organizasyon olarak ifade edilen kavram ise, organize etme sürecinin sonucu olarak ortaya çıkan esri belirtir.

Organizasyonlarda 3 tür yetkiden söz edilir

Komuta yetkisi (hiyerarşik yetki): Bir işin yapılması yada yapılmaması hususunda üstün astına doğrudan doğruya emir verebilme yetkisine komuta veya yürütme yetkisi denir. Komuta yetkisi veya hiyerarşik yetki basamaklar silsilesi boyunca yukarıdan aşağıya şeklinde iner. Her üst kendinden sonraki astına doğrudan doğruya, daha aşağıdaki astlara da kendi kanalı ile buyurma yetkisine sahiptir.

Kurmay yetki: Üst kademe yöneticilere öneriler geliştirme yetkisinin adıdır. Burada önerilerin yerine getirilmesi söz konusu değildir. Komuta yetkisine sahip yönetici isterse önerileri uygulamaya koyar. Başlıca kurmay fonksiyonlar; personel, araştırma ve planlama, hukuki konular, teknik bilgi ve tecrübeden yararlanma hususlarını kapsar.

Fonksiyonel yetki: Herhangi bir bölümde komuta yetkisine sahip bir yöneticinin belirli işler konusunda başka bölümlere emir verme yetkisine fonksiyonel yada işlevsel yetki denir. Şu halde belirli uzmanlık kolu ile ilgili olarak organizasyonlarda tanınmış olan fonksiyonel yetki kaynağını bilgisel güçlerden ve mesleki tecrübeden almaktadır.

Organize etmede göz önüne alınması gereken bazı ilkeler vardır. Bunlar; amaç entegrasyonu, iş bölümü ve uzmanlaşma, yönetim alanı, basamaksal sıra, yetki devri, istisna, ayırma, değişebilirlik, dengesizlik. Bu ilkeler biçimsel olmayan örgüt yapısı ile ilgilidir. Yöneticiler, işletmelerde başarı sağlamak için biçimsel örgüt yapısına önem verirken, biçimsel olmayan öğelere de önem vermelidirler.


3. KADROLAMA

İstihdam edilen işgücünün envanteri ve kaydı, işgücünün seçilmesi, yerleştirilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi, kariyer planlaması, ücretlendirilmesi, eğitimi, bir başka deyişle hem aday hem de mevcut kaynaklarının çalışmalarını etkin ve etkili yapmaları, eksenli gelişimlerini sağlama kapsamında örgüt yapısındaki pozisyonların doldurulması ve korunması olarak tanımlanabilir.

Kısacası kadrolama işlevi bir örgütsel yapının belirlediği mevkileri dolduracak personelin doğru ve etkin bir biçimde seçimi, işe yerleştirilmesi ve değerlemesi ile eğitim ve geliştirilmesini kapsar.

Bu işlev, işletme için gerekli olan personel gereksinmesini ve kaynakları belirleme ile başlar, personel seçimi, işe yerleştirme ve uyarlama, daha büyük sorumluluk taşıyan görevlere hazırlama amacıyla eğitme ve geliştirme ile sürer ve personelin objektif ve subjektif değerlemesi, ilerlemesi, ücretlemesi, mükafatlandırma yada cezalandırılmasıyla sonuçlanır. Bu özelliğiyle ve günümüzün artan işçi-işveren ilişkileri ve sosyal siyaset sorunlarıyla bu işlev, işletme yönetiminde önemli bir boyuta ulaşmıştır.

Bu işleve ilişkin faaliyetler şöyle sıralanabilir :


a) Seçim ve işe yerleştirme. Bu evrede, işletmenin amaçlarına ulaşabilmesi için gerekli olan personelin tedariki söz konusudur. Bu amaçla,gerekli olan personelin, nitelikleri belirlenir. Adaylar arasından, en iyileri seçilir; işe yerleştirilir ve yeni görevlerine alıştırılır.


b) Eğitim ve geliştirme. Personel işe yerleştirildikten sonra, belirli planlarda eğitilmesi gerekir. Bir yandan uygulamanın verdiği beceri, öte yandan birtakım iç ve dış eğitim programlarını izleyerek yöneticinin etkinlik ve verimliliği artırılabilir. Özellikle yönetim bilimindeki hızlı gelişme bu tür programların izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Öte yandan işletme içinde planlı bir ilerleme sistemi düzenleyerek ve yöneticiye yardımcı organlar ile komiteler kurarak personelin geliştirilmesine ilişkin birtakım önlemler alınabilir.


c) Değerleme. Bu evrede ise, işletmede çalışan yöneticilerin,ve personelin yetenek ve niteliklerini belirlemek amacıyla, objektif ve subjektif ölçütlere dayanan bir değerleme yapılır. Değerleme bu arada, personel eğitim ve geliştirme programlarının düzenlenmesine, seçim kıstaslarının belirlenmesine, işletmenin başarısında personelin katkısını ölçmeye, yönetsel mevkilerin ve örgütsel yapının değerlenmesiyle, başarıyı mükafatlandırma ve ilerlemenin objektif ölçütlere dayandırılmasına yardımcı olacaktır.


4. YÖNELTME


Planlar hazırlandıktan, örgütsel yapı belirlendikten ve gerekli kadrolar yetenekli personelle doldurulup, tüm maddi ve beşeri unsurlar bir araya getirildikten sonra işletme harekete geçmeye hazır duruma gelmiş olur. İşte yöneltme işlevi bu evrede başlar ve işletmede yer olan kişilere, görevlerini en etkin ve verimli bir biçimde yaptırmayı amaç edinmiştir. Bu özelliği ile yöneltme işlevinin konusu insanlardır ve kişilerin düşünüş ve davranışlarını kuruluşun çıkarlarına en uygun biçimde yönetmeyi amaç edinen yöneticiliğin başarı olanakları, gerçekte yöneltme işlevinin başarı derecesine sıkı sıkıya bağlıdır.

Yöneltme sürecinde yönetici bir önder olarak astlarına görevlerinin gerektirdiği yetki ve sorumlulukları devretmeli, onları teşvik etmeli, bölümler ve kişiler arasındaki ilişkilerde bir uyum sağlarken, tüm personelin düşüncelerine, yenilik yaratıcı görüşlerine saygı göstermeli ve gereğinde bu görüşleri desteklemelidir. Öte yandan bu işlevi üstlenen yöneticinin iyi haberleşme sistemi kurması, personelin gereksinme ve bekleyişlerini belirleyebilmesi ve birtakım çalışması için gerekli olan koşulları sağlaması da kaçınılmazdır.

Yöneltme işlevinde, yönetici amaca ulaşmak için gerekli olan iş ve faaliyetleri başkalarına yaptırma durumundadır. Yöneticilerin liderlik özellikleri onların astlarını etkileyebilme derecesini ortaya çıkaracaktır. Buradan hareketle yöneticilerin astlarıyla etkili iletişimde bulunmaları ve onları motive edecek faktörleri bilmeleri gerekli olacaktır. Motivasyon konusunda Maslow’a ait ihtiyaçlar hiyerarşisi teorisi genel kabul görmektedir. Bu ihtiyaçları şu ana başlıklarda toplanabilir:


  1. Fizyolojik ihtiyaçlar; bu ihtiyaçlar tatmin edilmedikçe bir üst düzeydeki ihtiyaçlar çalışanları motive etmeyecektir.

  2. Güvenlik ihtiyaçları; iş garantisi, ekonomik ve sosyal güvenlik bu ihtiyaçlardandır.

  3. Sosyal ihtiyaçlar; bir gruba ait olma, sevgi ve kabul görme, takdir edilme ihtiyaçları girer.

  4. Kendini kanıtlama ihtiyaçları; saygı görme, güçlü görünme gibi ihtiyaçlardır.

  5. Kendini aşma ihtiyaçları; kişinin sürekli kendini aşması, üst gruba geçme arzusu bu ihtiyaçlardandır.


Yöneticiler çalışanların Maslow’un bu hiyerarşik basmaklarından hangisinde olduğunu saptamaları ve bunlara göre motive araçları geliştirmelidirler.

Yöneltme işlevine ilişkin faaliyetler; yetki göçerme, teşvik etme, koordine etme, değişim ve farklılaşmaları yönetme olarak 4 ana başlıkta toplanabilir.


5. DENETLEME


Yönetim işlevlerinin sonuncusu olan denetim, gerçekleştirilen faaliyetlerin plan standartlarına uygun olup olmadığının ölçülmesi, farklılıkların belirlenmesi halinde bunların nedenlerinin araştırılması, düzeltici önlemlerin alınması ve sonuçların değerlendirilmesi işlemlerinin tümüdür. Bu özelliğiyle planlamanın geleceğe ilişkin olmasına karşın, denetim işlevi geçmişe ilişkindir. Planları uygulamaya başladıktan sonra, denetim gelişmeyi ölçer, plandan sapmaları ortaya koyar ve düzeltici faaliyetleri belirler. Öte yandan eksiksiz bir denetim işlevi mevcut duruma uygun yeni amaçlar ve planlar belirlemeli; örgüt yapısını değiştirmeli, personel seçme, yerleştirme ve eğitme yöntemlerini düzenlemeli, yürütme ve önderlik tekniklerinde gerekti temel değişiklikleri gerçekleştirmelidir.

Denetim işlevi bir karşılaştırma işidir ve bu karşılaştırmayı yapabilmek için en az iki ölçütün bulunması gerekir. Bunlardan ilki, olması gereken, gerçekleşmesi istenen durum, diğer bir deyişle planlardır. Denetim yapılabilmesi için bir temele dayanmak gerekir ve daha açık, eksiksiz ve ayrıntılı planlar yapıldıkça, daha etkin denetim de yapılabilecektir. Denetim işlevinin nedeni, faaliyetlerin sonuçlarını ölçmek ve değerlemek, planların başarıya ulaşmasını sağlamak olduğuna göre, bir işletmede planlardan sapmanın sorumlularının ve gerekli düzeltmelerin kim tarafından yapılacağının bilinmesi gerekir. Faaliyetlerin denetimi insanlar tarafından gerçekleştirilir, ancak örgütsel yetki ve sorumlulukların açıkça belirlenmemesi halinde, sapmaların ve gerekli düzeltme faaliyetlerinin sorumlularının belirmesi olanaksızdır. Bu nedenle denetim işlevinde gerekli olan ikinci husus; örgütsel yapının varlığıdır. Aynı planlarda olduğu gibi, örgütsel yapının açık, eksiksiz ve ayrıntılı olması halinde, daha etkin bir denetim işlevi gerçekleşebilir. Şu halde başarılı bir denetim için, bir yandan değerlemeye temel olacak plan ve standartların, öte yandan yönetim organlarının kesin yetki ve sorumluluklarıyla örgütsel yapının belirlenmesi gerekecektir.


Denetim işlevinin evrelerine gelince, bunları şu başlıklarda toplayabiliriz :

  • Standartların belirlenmesi

  • Sonuçların belirlenmesi

  • Karşılaştırma

  • Olumlu yada olumsuz sapmaların belirlenmesi

  • Olumsuz sapmaların düzeltilmesi, olumlu sapmaların standardize edilmesi

  • Ödüllendirme, cezalandırma yada uyarma.


Denetleme türlerini de şu şekilde sıralayabiliriz:

- Sonuç denetimi, - Süreç Denetimi - Önleyici Denetim

- Bütçe Denetimi - Proje Denetimi


Kaynaklar:


1. Prof.Dr. Ali Akdemir, Temel İşletmecilik Bilgileri, 2003.

2. Prof..Dr. Tamer Koçel, İşletme Yöneticiliği, 1999.

3. Prof.Dr. Erol Eren, Yönetim ve Organizasyon, 2001.

Add document to your blog or website

Similar:

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE FİZİKİ PLANLAMA (MİKRO PLANLAMA)

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconYöneltme öneri kurulu tarafından, diploma almaya hak kazanan öğrencileri akademik eğitime, meslekî ve teknik eğitime veya güzel sanatlar eğitimine yöneltmek amacıyla yöneltme öneri formu düzenlenir

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconDenetlemeye yetkili kurumlar

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconBu ders ile numune harman hazırlama, açma ve temizleme yapma; numune tarak bandı elde etme; numune cer bandı elde etme; numune fitil elde etme; numune

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconREHBERLİK VE YÖNELTME

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconERGENLİKTE MESLEĞE YÖNELTME

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconOSB: 12/4/2000 tarih ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurularak tüzel kişilik kazanmış bulunan organize sanayi bölgelerini, OSB Bağlantı anlaşması

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye icon2012 Olağan Devresi 28. Pazar
«Bana neden iyi diyorsun?» dedi. «İyi olan tek biri var, O da Allah’tır. O'nun buyruklarını biliyorsun: `Adam öldürme, zina etme,...

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye icon1 Plan, Planlama nedir? Planlama çeşitleri, 2

Planlama, organize etme, kadrolama, yöneltme ve denetlemeye iconI. Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri II. Yöneltme: Kavram, İlkeler, Amaçlar

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page