H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI




Indir 19.22 Kb.
TitleH. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI
Date conversion12.06.2013
Size19.22 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://archive.ismmmo.org.tr/docs/malicozum/44MaliCozum/05HKayaIcel22.doc
MENKUL KIYMET SATIŞ KAZANÇLARININ

VERGİLENDİRİLMESİ



H. Kaya İÇEL

SMMM


  1. MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI


193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 4369 sayılı Kanunla değiştirilen 80. Maddesi ile diğer kazanç ve iratlar başlığı altında menkul kıymetlerin alım satımından oluşan menkul kıymet satış kazançları da 1.1.1999 tarihinden itibaren gelir vergisi kapsamına alınmıştır.


Bu madde hükmüne göre vergilendirme yapılabilmesi için "Bir takvim yılı içinde elde edilen menkul kıymet alım satışından doğan kazancın aynı Kanunun 103. Maddesindeki tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşmaması" şarttır.


(Bu miktar 2.000.000.000+5.000.000.000=7.000.000.0000:2= 3.500.000.000 TL olmakla birlikte, 4369 sayılı Kanunun 54. Maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisine eklenen geçici 54. Maddesine göre 1998 yılı gelirlerine uygulanacak rakam 2.500.000.000 TL dir.)


Aynı Kanunun 81. Maddesinin 5. Bendinde ise hisse senetleri ve A tipi yatırım fonlarının iktisap tarihinden başlayarak bir yıldan uzun süre el- de tutulduktan sonra, elden çıkarılmasından sağlanan kazançların vergilendirilmeyeceği hükme bağlanmıştır.


Gelir Vergisi Kanununun geçici 46. Maddesinin 2. Fıkrası hükmü gereğince aynı kanunun 80. Maddesinin 4. binaen tarh olunacak diğer kazanç ve 2003 yılına kadar iratlara vergi ziyanı cezası ve usulsüzlük cezası uygulanmamakla birlikte gecikme zammı uygulanacaktır.


2) VERGİ MATRAHININ HESAPLANMASI :


Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan kazançların sair tutarı Gelir Vergisi Kanununun 82. Maddesinde belirtilmiştir.


Buna göre "elde edilen çıkarma karşılığı alınan para ve ayınlarla sağlanan para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Hasılatın ayın ve menfaat olarak sağlanması halinde bunların rayiç değerleri esas alınır."


Menkul kıymetlerin maliyet bedellerinin hesaplanmasında aşağıdaki maliyet unsurları dikkate alınabilir.


. Menkul kıymetin satın alma bedeli,

. Ödenen aracılık komisyonları, BSMV ve borsa payları,

. Ödenen temerrüt ve kredili menkul kıymet faizleri,

. Rüçhan hakkı bedelleri, . Satış sırasında ödenen aracılık komisyonları ve BSMV.


Satış bedelinden, yukarıdaki maliyet unsurlarının tenzili neticesinde hesaplanacak yıllık gelirden Kanunun 76. Maddesinde belirtilen Maliye Bakanlığınca tesbit olunan indirim oranının indirilmesi suretiyle vergi matrahına ilave edilecek safi menkul kıymet satış kazancı hesaplanacaktır. Ticari işletmelere dahil bu gelirlere indirim uygulanmamaktadır.


Bu hesaplamalarda mükellefler aşağıdaki hususları dikkate almak durumundadır.


1- Aynı yıl içinde birden fazla menkul kıymet alınıp satılması halinde her bir menkul kıymetin alış satışından doğan kar ve zararlar birbirine mahsup edilir. (md.82/I)

Bu itibarla her bir menkul kıymetin kar ve zararını ayrı ayrı hesapladıktan sonra toplamak gerekir ancak, diğer kazanç ve iratlar toplamının zarar bakiyesi vermesi halinde bu zararın diğer gelir unsurlarından mahsubu kabul edilmemektedir. (md.88)


Hisse senetlerinden elde edilen temettüler (tahsil edilen kısmı) ile sabit getirili menkul kıymetlerden (menkul kıymetin üzerindeki işlemiş faizler dahil) faizler menkul kıymet satış kazancı içerisinde mütalaa edilmeyip bu gelirler menkul sermaye iradı olarak vergilendirilecektir. (md. 75/1-5)


2- Hisse senetlerinin ve A tipi yatırım fonlarının bir yıldan fazla süre ile elde tutulması halinde vergilendirilmesindeki amaç sermayenin tabana yayılması ve uzun vadeli hisse senedi yatırımının teşvikidir. Bu açıdan spekülatif amaçlı alım satımlar vergilendirilmiştir. Bir yıllık elde tutma süresinin hesaplanmasında portföydeki hisse senetlerinin senet bazında ayrı ayrı dikkate alınması ve bir hisse senedinin dönem içerisinde hiç bir alım satıma konu olmaksızın sabit yatırım olarak değerlendirilmesi gere- kir. Aynı nev'i den bir hisse senedi veya A tipi yatırım fonunun dönem içerisinde birden fazla kere alım satımı ve dönem sonunda halen portföyde bulunması hali elde tutulması anlamına gelmeyeceği gibi her bir alım satım için kazanç ve zararın ayrı ayrı hesaplanarak diğer kazanç ve irat olarak vergilendirilmelidir. (md. 81/5)


3- 4369 sayılı Kanunun 54. Maddesiyle Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 46. Maddede "1.1.1999 tarihinden önce iktisap edilen ve menkul kıymetler borsasında işlem gören hisse senetlerinin maliyet bedellerinin hesaplanmasında 1998 yılının son işlem günündeki Borsada oluşan ortalama fiyatı, 1.1.1999 tarihinden önce iktisap edilen menkul kıymet yatırım fonlarının katılma belgelerinin 1998 yılının son günündeki değeri esas alınabilir" hükmü getirilmiştir. Bu hükümle mükelleflere maliyet bedelinin tesbitinde gerçek maliyetleri ile Borsa' nın son işlem günündeki ortalama fiyatları üzerinden hesaplanacak tutarlar arasında seçim yapmak üzere gayrimenkul satış kazançlarına paralel olarak bir defaya mahsus olarak imkan tanınmıştır. (geç.md.46/1)


Yukarıdaki açıklamalarımıza bir örnek verirsek: Mükellefin 1998 ve 1999 yılı hisse senedi ve yatırım fonu alışları aşağıdaki gibidir.

Tarih Menkul Kıymet Alış Fiyatı Miktarı Tutarı

02.04.1998 ÇİMSA 20.000 100 Lot 2.000.000.000

26.04.1998 EREĞLİ 40.000 100 Lot 4.000.000.000

30.06.1999 İŞ C 25.000 150 Lot 3.750.000.000

25.07.1999 A TİPİ FON 440.000 1000 Ad. 440.000.000

30.08.1999 B TİPİ FON 300.000 5000 Ad. 1.500.000.000

Mükellefin hisse senedi ve yatırım fonu satışları aşağıdadır.

Tarih Menkul Kıymet Alış fiyatı Miktarı Tutarı


02.02. 1999 ÇİMSA 50.000 50 Lot 2.500.000.000

02.06. 1999 ÇİMSA 60.000 50 Lot 3.000.000.000

26.02.1999 EREĞLİ 35.000 100 Lot 3.500.000.000

26.04.1999 EREĞLİ 20.000 75 Lot 1.500.000.000

27.04.1999 EREĞLİ 25.000 25 Lot 625.000.000

30.08.1999 İŞ C 50.000 100 Lot 5.000.000.000

25.05.1999 A TİPİ FON 800.000 400 Lot 320.000.000

30.07.1999 A TİPİ FON 900.000 400 Ad. 360.000.000

30.10.1999 B TİPİ FON 600.000 4500 Ad. 2.700.000.000


Not:

1- Hisse senedi alış ve satışlarında binde 5 aracılık komisyonu ve BSMV uygulanmaktadır.

2- Ereğli Demir çelik 1999 Şubatında sermaye artırımı yaparak % 50 bedelli, % 50 bedelsiz hisse senedi ihraç etmiş, % 100 nakit temettü ödemiştir.

3- 31.12.1998 İMKB ortalama fiyatlar ve fon son işlem fiyatı tablosu aşağıdadır.

ÇİMSA 25.000 TL


EREĞLİ 40.000 TL

B TİPİ FON 350.000 TL


4- Maliye Bakanlığınca tespit olunan 1999 yılı indirim oranı % 60 varsayılmıştır.

Çözüm: (000) TL


TABLO-1 Menkul Kıymet Maliyet Bedeli Hesaplama Tablosu:

Maliyet Unsurları Br. Fiyatı Miktar Maliyet Bedeli

Satın alma bedeli 40.000 100.000 4.000.000


Alış komisyonu 20.000

Rüçhan hakkı bed. 1.000 50.000 50. 000

Bedelsiz hisse - 50.000 -

Kredili işlem faizi - - -

Toplam 200.000 4.070.000

Satın alma maliyeti (br) 4.070.000/200.000 = 20.350 TL

TABLO-2 Gayrisafi Kazanç Hesaplama Tablosu:


Menkul 1 Elde Tut. Satın alma 31.12.98 Satış Toplam Satış Gayrisafi

Kıymet Süresi Maliyeti Fiyatı Maliyeli Maliyet Tutarı Kazanç


Çimsa 305 gün 1,005.000 1,250.000 12.500 1.262.500 2.500.000 1.237.500 Çimsa 425 gün 1 yıllık süreyi aşıyor

Ereğli 305 gün 2.035.000 2.025.000 17.500 2.052.500 3.500.000 1.447.500 Ereğli 365 gün 1.526.250 1.518.750 7.500 1.533.750 1.500.000 (-)J3.750

Ereğli 366 gün 1 yıllık süreyi aşıyor

İş C 60 gün 2.512.500 - 25.000 2.537.500 5.000.000 2.462.500

A tipi fon 305 gün 176.000 - - l76.000 320.000 144.000

A tipi fon 370 gün 1 yıllık süreyi aşıyor

B tipi fon 425 gün 1.350.000 1.575.000 - 1.575.000 2.700.000 1.125.000


Toplam Gayrisafi kazanç (net) = 6.382.750

İndirim 6.382.750 90 60 = 3.829.650

Safı kazanç 2.553.100

Bu tutar 3.5 milyar TL'yi ( 1999 için) aşmadığından dolayı beyan edilmeyecektir.

Add document to your blog or website

Similar:

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI icon2002 YILINDA GERÇEK KİŞİLERCE ELDE EDİLEN MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ VE YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconKıymet takdirinin tanımı, kapsamı, kıymet takdiri yöntemleri, çeşitli taşınmazların kıymet takdiri, bilirkişi raporu hazırlama

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconTEŞVİKİN KAPSAMI Gelir Vergisi Stopajı Teşviki

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconBilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun 46’ncı ve müteakip maddeleri uyarınca ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler gelir vergisi

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconIlgili dönemdeki ( / / … / … / ) Gelir Vergisi Matrahı ve ödenen Gelir vergisi

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconSİRKÜLER NO: 2012/117 VUK MENKUL KIYMET

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconEK 2 TÜREV FİNANSAL ARAÇLAR, REPO İŞLEMLERİ, MENKUL KIYMETLER VEYA EMTİA ÖDÜNÇ VERME VEYA ÖDÜNÇ ALMA İŞLEMLERİ, TAKAS SÜRESİ UZUN İŞLEMLER İLE KREDİLİ MENKUL KIYMET İŞLEMLERİNDE

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI icon2006 YILINDA ELDE EDİLEN MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN BEYANI VE VERGİLENDİRİLMESİ

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI icon2009 YILINDA ELDE EDİLEN MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN BEYANI VE VERGİLENDİRİLMESİ

H. Kaya İÇEL SMMM MENKUL KIYMET SATIŞLARININ GELİR VERGİSİ KAPSAMI iconMÜKELLEFİYET TÜRLERİ İTİBARİYLE MENKUL KIYMET ALIM VE SATIM KAZANÇLARININ VERGİLENDİRİLMESİ VE BEYANI

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©okulsel.net 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page